Dmitrij Miedwiediew został zaprzysiężony na trzeciego prezydenta Rosji po upadku Związku Radzieckiego 17 lat temu podczas starannie wyreżyserowanej ceremonii na Kremlu, którą transmitowano na żywo na całą Rosję i cały świat.

     Władimir Putin formalnie ustąpił po ośmiu latach prezydentury, pozornie by pozostawić rządzenie krajem Miedwiediewowi, lojalnemu i długoletniemu współpracownikowi, który jak burza przeszedł przez wybory w marcu z mocnym poparciem prezydenta. Szefowie Sądu Konstytucyjnego, Centralnej Komisji Wyborczej i rosyjskiego kościoła prawosławnego przewodzili uroczystości.
     Miedwiediew, pierwszy wicepremier i przewodniczący zarządu rosyjskiego państwowego giganta energetycznego Gazprom, zastępuje swojego politycznego mentora i bliskigo przyjaciela, któremu zgodnie z konstytucją nie wolno pełnić trzeciej kadencji prezydenta. Putin, który przeniesie się na stanowisko premiera, wezwał do jedności i zaapelował do wszystkich stron o poparcie nowego prezydenta w przemówieniu przed złożeniem przysięgi przez Miedwiediewa. Z rzadka rzucając okiem na swoje notatki, Putin wychwalał postęp kraju w ciągu ośmiu lat od kiedy objął urząd i zdecydowanie poprosił Rosjan o poparcie swojego następcy.
     Następnie Miedwiediew został zaprzysiężony. „Przysięgam, że korzystając z uprawnień prezydenta Federacji Rosyjskiej będę szanował i chronił praw człowieka i swobód obywatelskich (...) przestrzegał konstytucji Federacji Rosyjskiej, chronił suwerenności i niepodległości, bezpieczeństwa, integralności państwa, i wiernie służył narodowi”, powiedział Miedwiediew.
     W przeddzień inauguracji moskiewska policja uniemożliwiła opozycji przeprowadzenie demonstracji, zatrzymując protestujących zanim wiec mógł się zacząć. Opozycyjna koalicja Inna Rosja oświadczyła, że zatrzymano 70 osób.
     Putin podziękował swojej administracji na ostatnim spotkaniu gabinetu 5 maja i mówił o zadaniach na przyszłość. „Chcę złożył wszystkim życzenia sukcesu w ich pracy dla dobra Rosji”, powiedział. „Dużo intensywnej pracy leży przed nami. Jestem pewien, że wszyscy z was są na to gotowi i jestem pewien, że osiągniemy nasze cele. I naturalnie życzę sukcesu Dmitrijowi Anatoliewiczowi Miedwiediewowi.
     Ale jak dużo władzy będzie dzierżył Miedwiediew? Niewielu w Rosji postrzega przekazanie pałeczki jako coś innego niż zmianę kosmetyczną. Putin wciąż cieszy się ogromnym poparciem wśród Rosjan i powszechnie uważa się, że dalej będzie władał krajem z biura premiera jako szef rządu.
      „Myślę, przy całej szczerości, że nie jest możliwe mówić o jakimś rzeczywistym przekazaniu władzy”, mówi Jewgienij Wolk, dyrektor moskiewskiego biura bazującej w Waszyngtonie Heritage Foundation. „Wszystkie struktury władzy uformowane pod Putinem pozostają nietknięte. Ponadto, Putin podjął wszelkie środki by zapewnić sobie, że w nowej pozycji premiera zachowa wiele kompetencji poprzednio posiadanych jako prezydent, jak też i zapewnić sobie, że jego rola została wzmocniona w odniesieniu do prezydenta.”
     Władza dla premiera
     Putin zaplanował transfer władzy bardzo uważnie, mówi Wolk. W zeszłym tygodniu Putin podpisał dekret, który nadzór nad gubernatorami regionalnymi przekazuje rządowi z administracji prezydenckiej. Zatwierdził też ustawę, która czyni lokalnych przedstawicieli rządowych bezpośrednio odpowiedzialnymi przed gubernatorami regionalnymi.
     “Robi się wszystko na korzyść rządu, by dzierżył władzę i kompetencje”, argumentuje Wolk. „Putin już wprowadził mnóstwo zmian – przenosząc do rządu ludzi, którzy dbali o kreację jego wizerunku, ludzi od PR, autorów przemówień. I myślę, że ten proces stałego przepływu do rządu tych wpływowych osób, które pracowały u Putina w administracji prezydenckiej, będzie kontynuowany.”
     Dla Aleksieja Małaszenki, eksperta politycznego w Carnegie Moscow Center, powód tego jest prosty: Putin zamierza wrócić do władzy. „Sądzę, że najlepszym sposobem, najlepszą metodą dla Putina jest związać Miedwiediewowi ręce”, mówi Małaszenko. „Oczywiście, żaden z nich nigdy tego nie przyzna, ale tak właśnie jest w tej chwili. I podążając za tą logiką można przyznać, że Miedwiediew może nie pozostać prezydentem przez 4 lata. Może będzie zastąpiony przez Putina w krótkim okresie czasu.”
     Szef
     Z formalnym poparciem Putina Miedwiediew łatwo wygrał wybory prezydenckie w marcu, zgarniając 70% głosów. Miedwiediew, który ukończył ten sam wydział prawny Uniwersytetu Państwowego w St. Petersburgu co Putin, spędził większość swojej kariery pracując dla Putina. Jako lojalny i długoletni przyjaciel wzbudza podejrzenia, że będzie marionetkowym prezydentem podczas gdy Putin dalej będzie pociągał za sznurki, być może nawet przedwcześnie odsuwając się na bok by umożliwić Putinowi powrót do prezydentury.
     Ale Małaszenko odpowiada, że istnieje niebezpieczeństwo, iż w swoim czasie Miedwiediew – młody przywódca przy swoich 42 latach – może nie zechcieć grać w tę grę. „Myślę, że [Putin] będzie odgrywał dwie role – rolę premiera, ale również prezydenta, prawdziwego prezydenta”, mówi Małaszenko. „Ale jednocześnie nie wierzę, że Miedwiediew chce utrzymać taką sytuację, jaka jest obecnie. Może ośmieli się zaprosić do swojego zespołu nowych ludzi, może umiarkowanych, bardziej liberalnych [polityków] niż ci z zespołu Putina. To całkiem możliwe.”
     Wolk sugeruje jednak, że jakiekolwiek nieporozumienia między oboma panami przypuszczalnie zostaną rozwiązane na korzyść Putina. „Nie wykluczam pojawienia się sprzeczności między nimi dwoma, szczególnie w kwestii inflacji”, mówi Wolk. „Jeśli ceny dalej będą rosnąć – a w moim przekonaniu jest to nieuchronne w obecnym klimacie ekonomicznym – wówczas sądzę, że Miedwiediew będzie zmuszony poszukać kozła ofiarnego. A w tym może nie mieć poparcia premiera i rządu.”
     Oczekuje się, że Miedwiediew przedstawi nową administrację do końca tygodnia.

Copyright (c) 2007. RFE/RL, Inc. Reprinted with the permission of Radio Free Europe/Radio Liberty, 1201 Connecticut Ave., N.W. Washington DC 20036.

Oryginalna wersja artykułu znajduje się pod adresem:
http://www.rferl.org/featuresarticle/2008/05/fb134ac2-a197-4de8-b092-a84118309402.html