Elastyczna polityka zagraniczna Rosji i powolna, ale ciągle postępująca liberalizacja jej spraw wewnętrznych oznaczają, że kraju tego nie można już dłużej przedstawiać jako wroga w zachodniej prasie. Ale czy o alternatywie w ogóle się dyskutuje?

Rosja wydaje się tracić swój status czołowego źródła wiadomości w mediach amerykańskich. Weźmy na przykład wpływowy Washington Post. Od początku czerwca przez kolejne 3 tygodnie gazeta ta opublikowała jedynie 3 artykuły dotyczące Rosji: opisujące morderstwo byłego pułkownika armii Jurija Budanowa, antybohatera drugiej wojny w Czeczenii; 20. rocznicę wyboru Borysa Jelcyna na prezydenta Rosji; oraz rosyjsko-amerykański projekt teatralny. Porównajmy to do czerwca 2010 roku: wybuchł właśnie słynny skandal szpiegowski i w ciągu kilku dni Washington Post zareagował siedmioma ekscytującymi historiami "szpiegowskimi" (a to oprócz 17 artykułów i komentarzy redakcyjnych opublikowanych wcześniej w tymże miesiącu na różne tematy). Olbrzymia ilość 19 kolejnych artykułów została zamieszczona w pierwszych 2 miesiącach lipca. W prawie każdym z tych artykułów występowała Mata Hari Manhattanu, Anna Chapman, kobieta "z głową do interesów... i ciałem do grzechu" jak wówczas opisał ją Washington Post.

Można oczywiście argumentować, że być może nie ma już "nieautoryzowanych agentów zagranicznych" rosyjskiego pochodzenia w USA. Ale enigmatyczna Pani Chapman wciąż żyje i ma się dobrze w Rosji, piękna i... ech... enigmatyczna jak zawsze - prowadząc swój własny show telewizyjny i planując karierę w polityce. A jednak z jakiegoś powodu jej wizerunek nie inspiruje już amerykańskich dziennikarzy.

Albo spójrzmy na pożary lasów w Rosji, które pod koniec lipca 2010 roku zastąpiły skandal szpiegowski jako dyżurna wiadomość. Krytycy Kremla zarówno w Rosji jak i w USA natychmiast zrzucili winę za kryzys na barki premiera Władimira Putina. Dość paradoksalnie jednak dokładnie ci sami ludzie interpretowali zachowanie Putina podczas tego kryzysu jako pewny znak jego zamiaru ubiegania się o prezydenturę w 2012 roku. Tego lata pożary lasów ponownie sieją spustoszenie w Rosji z pełną siłą, ale media amerykańskie ne uważają tego wydarzenia za godne odnotowania. Czy jest tak dlatego, że trwające wielkie pożary w Arizonie brutalnie unaoczniają, że katastrof naturalnych, czy to w Rosji czy w Stanach Zjednoczonych, nie można przypisać złej woli jednego urzędnika, nawet tak złego z natury jakim podobno jest Putin? Czy też jest tak, bo dziennikarze amerykańscy zgromadzili już tak dużo niezbitych dowodów na chęć Putina do powrotu na stanowisko prezydenta, że po prostu nie potrzebują zdjęć, na których gasi on pożary?

Amerykańscy urzędnicy także nie zwracają już tak dużo uwagi na Rosję. W swoim pożegnalnym wystąpieniu publicznym odchodzący sekretarz obrony Robert Gates zaatakował rządy państw członkowskich NATO za niewystarczające - i wciąż zmniejszające się - wydatki na obronność. W tym kontekście przywołał operacje militarne NATO w Afganistanie i Libii, ale nie zagrożenie militarne ze strony Rosji. O Rosji nie wspomniano też ani słowem podczas senackich przesłuchań zatwierdzających Leona Panetty, który został nominowany na następcę Gatesa w charakterze szefa Pentagonu.

Może to już brzmieć jak banał, ale reset w stosunkach amerykańsko-rosyjskich rzeczywiście zmienił ton dialogu między oboma krajami. Coraz trudniejsze staje się ciągłe przedstawianie Rosji jako wiecznie wrogiej amerykańskim interesom i wartościom. Prawda, negatywny wizerunek Rosji w USA nie jest konsekwencją "złych" wiadomości; wizerunek ten jest raczej celowo i nieustępliwie kreowany w mediach przez liczne interesy antyrosyjskie. Jednak nadrzędnym celem mediów jest sprzedaż "wiadomości", a przy braku dużych sporów między Moskwą a Waszyngtonem -- oraz dużych "katastrof" (zarówno naturalnych jak i wywołanych przez człowieka) w Rosji, w opisywaniu których dziennikarze amerykańscy są tak dobrzy - nie ma zbyt wiele do relacjonowania. Jak by nie było, ile artykułów miesięcznie o Michaile Chodorkowskim może opublikować amerykańska gazeta?

Patrząc na sprawy obiektywnie, trudno jest tworzyć "złe wiadomości" z ostatnich posunięć Rosji. Decyzja Moskwy o niezawetowaniu rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1973 ws. Libii przeniosła odpowiedzialność za sytuację w tym kraju na te stolice, gdzie naprawdę powinna się znajdować: Paryż, Londyn i Waszyngton. W przeciwnym przypadku Rosję niechybnie obarczono by winą za wszystkie ofiary cywilne, które wydarzyłyby się gdyby wojska Kadafiego zaatakowały Benghazi przy braku strefy zakazu lotów.

Moskwa roztropnie powstrzymała się też od ostrej retoryki po odmowie przez NATO zaakceptowania jej propozycji w sprawie wspólnej obrony przeciwrakietowej w Europie na spotkaniu Rady Rosja-NATO w Brukseli 9 czerwca. Chociaż rosyjski minister obrony Anatolij Serdiukow otwarcie wyraził rozczarowanie Rosji niechęcią NATO do odpowiedniego odniesienia się do jej obaw strategicznych, mimo to podkreślił, że obie strony "ufają sobie wzajemnie", i że przyszłe negocjacje "mogą okazać się udanymi".

Oczywiście, nie miejmy żadnych złudzeń: rozważna i elastyczna polityka zagraniczna Rosji - i wszelka liberalizacja jej polityki wewnętrznej - nie stworzą automatycznie pozytywnego wizerunku tego kraju na Zachodzie. Ale liczba "strasznych" historii nieuchronnie się zmniejszy, nawet jeśli ceną będzie mniejsze zainteresowanie mediów.

Jak to mówią? Brak wiadomości to dobra wiadomość? Z pewnością jest tak dla Rosji.

Eugene Ivanov to bazujący w Massachussets komentator spraw politycznych, który bloguje na The Ivanov Report.

Copyright Russia Beyond The Headlines.

Oryginalna wersja artykułu znajduje się pod adresem:

http://rbth.ru/articles/2011/06/21/for_russia_no_news_is_good_news_13060.html

Opis stosunków Rosja-USA na naszej stronie:

http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/kraj,Rosja,stosunki_dwustronne,USA

FOTO: Flickr wheatleydude