Delegaci z ponad 100 państw spotykają się w Irlandii by spróbować wynegocjować przełomowy traktat o bombach kasetowych.

     Bomby kasetowe to pojemniki, które rozrywają się w powietrzu i rozrzucają tysiące „bombek” na dużym obszarze. Ten rodzaj broni był używany w wojnach i konfliktach od wielu lat, od Laosu przez Liban po Afganistan.
     Problemem jest, mówi Lou Maresca z Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża (MKCK), że dalej zabijają i okaleczają długo po zakończeniu działań wojennych. „Duże ilości tych bombek nie eksplodują podczas kontaktu z ziemią tak jak jest to zamierzone”, mówi Maresca. „Problem w tym tego rodzaju, że zostaje długoterminowy problem humanitarny, ponieważ ta broń pozostaje uzbrojona i bardzo niebezpieczna przez lata, a nawet dekady po zakończeniu konfliktu.”
     Organizacja Handicap International twierdzi, że około 5,5 tysiąca cywilów zostało zabitych a ponad 7 tysięcy rannych przez amunicję bomb kasetowych w około 25 państwach od 1965 roku. Najbardziej dotknięty jest Laos, na który przypada około połowa całkowitej liczby ofiar.
     Mężczyźni przeważnie są najczęstszymi ofiarami, często ranieni lub zabijani gdy powracają do pracy na polach usłanych niewybuchami pozostałymi po wojnie. Ponadto amunicja bomb kasetowych może stanowić podstępną atrakcję dla dzieci, mówi Maresca.
     Zabawa z ogniem
      „Dzieci są często szczególnie zaintrygowane kształtem, wielkością, kolorem bombek w wielu miejscach i to naraża je na określony poziom ryzyka. Przeważnie uznają te bombki za raczej interesujące i manipulują nimi, podnoszą je, lub nawet bawią się nimi. Więc widzieliśmy wielokrotnie, że w dodatku do mężczyzn to dzieci są dość częstą i nieszczęsną ofiarą tej broni.”
     Starania o zakazanie broni kasetowej trwają od lat. Ale to wojna między Izraelem a Hezbollahem w 2006 roku dodała sprawie impetu, gdy amunicja bomb kasetowych według doniesień spowodowała prawie 200 cywilnych ofiar w Libanie po zakończeniu działań wojennych.
     Sekretarz generalny ONZ Ban Ki-moon opowiedział się z zakazem, a w przeddzień konferencji w Dublinie swój głos dodał papież Benedykt XVI. „Konieczne jest naprawienie błędów przeszłości i unikanie powtarzania ich w przyszłości”, powiedział papież. „Modlę się za ofiary bomb kasetowych i ich rodziny, jak również za tych, którzy uczestniczą w konferencji, z moimi najlepszymi życzeniami pomyślnego rezultatu.”
     Ostatnio kiedy świat widział podobne starania w 1997 roku w ich rezultacie doszło do międzynarodowego zakazu min przeciwpiechotnych. Teraz uczestnicy kampanii mają nadzieję, że broń kasetową również spotka ten sam los.
     Znaczący nieobecni
     Delegaci z około 100 państw zebrani w Dublinie będą starać się sfinalizować tekst traktatu do 30 maja. MKCK i inne zaangażowane organizacje chcą zakazu użytkowania, produkcji i składowania bomb kasetowych, jak też postanowień co do ich usuwania.
     Jednak spotkanie w Dublinie ma kilku wielkich nieobecnych – w szczególności Rosję, Chiny i Stany Zjednoczone. Waszyngton mówi, że wolałby, by bronią kasetową zajęto się w ramach toczących się rozmów na temat modyfikacji istniejącego porozumienia o kontroli zbrojeń – Konwencji o Określonych Rodzajach Broni Konwencjonalnej [1].
     Delegaci mają też przed sobą kilka punktów spornych, które mogą złagodzić treść traktatu. Niektóre państwa chcą okresu przejściowego, podczas gdy inne chcą wyjątków dla określonych rodzajów bomb kasetowych zaprojektowanych w celu zminimalizowania ofiar cywilnych.
     Jest również kwestia „interoperacyjności.” Czy państwa podpisujące się pod traktatem powinny mieć możność przeprowadzania wspólnych operacji militarnych z innymi, które nadal wykorzystują broń kasetową? Mimo tego Maresca ma nadzieję, że ostateczny tekst będzie gotowy 30 maja, zostanie podpisany przez rządy w grudniu i wejdzie w życie wkrótce potem.

[1] Uchwalono ją 10 października 1980 roku; weszłą w życie 2 grudnia 1983 roku.

Copyright (c) 2007. RFE/RL, Inc. Reprinted with the permission of Radio Free Europe/Radio Liberty, 1201 Connecticut Ave., N.W. Washington DC 20036.

Oryginalna wersja artykułu znajduje się pod adresem:
http://www.rferl.org/featuresarticle/2008/05/DB703732-91E8-40CD-8C7A-E105E43F419E.html