Podczas gdy dużo uwagi poświęcane jest ostatniemu zbliżeniu Rosji do niektórych państw Ameryki Łacińskiej, Chiny, których prezydent Hu Jintao właśnie odwiedza ten region, robią to samo od dłuższego czasu, z dużo mniejszym rozgłosem lecz daleko większą skutecznością.

           Szczególne zainteresowanie Chin regionem Ameryki Łacińskiej jest wyraźne od listopada 2004 roku, kiedy to prezydent Hu Jintao przez 13 dni przebywał w tym regionie, odwiedzając Brazylię, Argentynę, Chile i Kubę i podpisując 39 różnych porozumień z zakresu współpracy gospodarczej. Dokładnie 4 lata później Hu ponownie odwiedza Amerykę Łacińską, tym razem udając się do Kostaryki, Kuby i Peru, gdzie odbędzie się szczyt Współpracy Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC).

Po 4 latach od tej pionierskiej podróży Hu rola ChRL w regionie rośnie szybciej niż nawet spodziewali się tego przywódcy chińscy. W listopadzie 2004 roku Hu przewidywał wzrost wymiany handlowej Chin z Ameryką Łacińską do 100 miliardów dolarów w 2010 roku - tymczasem już w 2007 roku zanotowano wolumen 102,6 miliarda dolarów, z 46-procentowym wzrostem w porównaniu z rokiem poprzednim. Najnowsze dane chińskie świadczą o kontynuacji tego trendu - już w pierwszych trzech kwartałach tego roku handel między Chinami a Ameryką Łacińską osiągnął 111,5 miliarda dolarów, wzrastając o 52%[1]. Ameryka Łacińska jako całość nie jest więc teraz dużo mniej znaczącym partnerem handlowym Chin niż dwaj czołowi - Unia Europejska (356 miliardów dolarów) i USA (302 miliardy dolarów).

Na dowód rosnącego znaczenia kierunku latynoamerykańskiego 5 listopada władze chińskie wydały swoją pierwszą "białą księgę" dotyczącą polityki wobec tego regionu. Ameryka Łacińska i Karaiby są w niej określane regionem "odgrywającym coraz ważniejszą rolę w sprawach regionalnych i międzynarodowych", którego państwa "biorą aktywny udział w sprawach międzynarodowych i znacząco przyczyniają się do pokoju światowego i wspólnego rozwoju." Traktując region ze strategicznej perspektywy, rząd chiński deklaruje zamiar budowy "wszechstronnego, kooperatywnego partnerstwa obejmującego równość, wzajemne korzyści i wspólny rozwój." [2]

Wymownym sygnałem wzrostu roli Chin w Ameryce Łacińskiej było ogłoszenie 23 października przez Międzyamerykański Bank Rozwoju (IDB), że Chiny przystąpią do tej instytucji, będącej największym multilateralnym źródłem długoterminowych pożyczek w Zachodniej Hemisferze. Chiny dołączą do IDB jako pomocodawca, wśród których znajdują się już Japonia i Korea Południowa, i wniosą wkład w wysokości 350 milionów dolarów. Niewątpliwie ma to w zamierzeniu Pekinu przyczynić się do poprawy wizerunku ChRL w regionie, podobnie jak inne kroki, np. nieprzerwane zaangażowanie od 2004 roku w misję stabilizacyjną ONZ w Haiti, będące sojusznikiem dyplomatycznym Tajwanu.

Przeważnie uważa się, że jedną z pobudek prowadzącą Chiny do inwestowania w stosunki z Ameryką Łacińską jest zapotrzebowanie na surowce i artykuły żywnościowe. Region ten może zaoferować m.in. kukurydzę, pszenicę czy soję, a wśród bogactw naturalnych - miedź, rudę żelaza i ropę naftową. W związku z tym ostatnim surowcem, absolutnie niezbędnym dla dalszego rozwoju chińskiej gospodarki, uwagę zwracają relacje Chin z Wenezuelą. Kiedy we wrześniu 2008 roku prezydent Wenezueli Hugo Chavez składał swoją piątą wizytę w Chinach podpisano kontrakt przewidujący zwiększenie dostaw wenezuelskiej ropy naftowej z ówczesnego poziomu około 360 tysięcy baryłek dziennie do 500 tysięcy przed końcem 2009 roku; Chavez powiedział nawet, że w 2012 roku eksport ropy do Chin mógłby osiągnąć milion baryłek dziennie. W zamian za współpracę energetyczną Chiny oferują Wenezueli pomoc technologiczną - 29 października chińska rakieta wyniosła w przestrzeń kosmiczną pierwszego wenezuelskiego satelitę telekomunikacyjnego Venesat-1, znanego też jako "Simon Bolivar".

Wenezuela nie stanowi jednak zbyt atrakcyjnego rynku zbytu na chińskie produkty, w związku z czym lepiej rozwiniete są stosunki handlowe Chin z innymi państwami Ameryki Łacińskiej. Zwraca uwagę prominentna pozycja Chile, z którym Chiny podpisały w listopadzie 2005 roku swoje pierwsze porozumienie o wolnym handlu z państwem latynoamerykańskim. Weszło ono w życie w sierpniu 2006 roku i przyniosło bardzo szybki wzrost wymiany handlowej - w 2007 roku osiągnęła już 14,6 miliarda dolarów. Dzięki temu stosunko niewielkie Chile znalazło się na 3. miejscu wśród partnerów handlowych Chin w Ameryce Łacińskiej, tuż za Meksykiem (14,9 miliarda dolarów). Zdecydowanym liderem jest Brazylia, z 29,7 miliarda dolarów wymiany handlowej z ChRL.

Oprócz korzyści ze współpracy gospodarczej bardzo waznym czynnikiem wymuszającym chińskie zaangażowanie w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach jest największa na świecie koncentracja państw uznających Tajwan - z 23 takich państw aż 12 znajduje się w tym właśnie regionie. Nieprzypadkowo prezydent Hu Jintao rozpoczyna swoją podróż od wizyty w Kostaryce - zerwanie przez to państwo stosunków dyplomatycznych z Tajwanem i nawiązanie stosunków z ChRL w czerwcu 2007 roku stanowiło przełom w Ameryce Środkowej, dotąd pozostającej w całości wiernej Tajwanowi.

W połowie października 2008 roku władze Tajwanu poinformowały, że ChRL przypuszczalnie przyjęła ofertę dyplomatycznego rozejmu, wystosowaną w maju przez nowego prezydenta Ma Ying-jeou. Potwierdzać to może fakt, że nie doszło jak dotąd do realizacji obietnicy nawiązania stosunków z ChRL przez wybranego w kwietniu prezydenta Paragwaju Fernando Lugo. Jednak ponieważ dalszy kierunek rozwoju stosunków chińsko-tajwańskich nie jest pewny, w żywotnym interesie Chin leży umacnianie swojej pozycji w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach i przygotowanie gruntu do ewentualnej nowej rundy wojny dyplomatycznej z Tajwanem.