W tym roku ONZ stawiła czoła wielu wyzwaniom – wśród nich kryzysowi w Darfurze i brutalnej rozprawie z antyrządowymi demonstrantami w Birmie. Jak organizacja radziła sobie z tymi kwestiami i jak zaprezentował się nowy sekretarz generalny Ban Ki-moon?

     Pod koniec 2006 roku, kiedy Ban Ki-moon został formalnie zatwierdzony na sekretarza generalnego ONZ, obiecał determinację w osiąganiu celów bez zbytniego rozgłosu: „Powinniśmy być skromni w słowach, ale nie w dokonaniach”, powiedział Ban. „Prawdziwym miernikiem sukcesu dla ONZ nie jest to ile obiecamy, ale ile dostarczymy tym, którzy nas najbardziej potrzebują.”
     Łagodnie mówiący były minister spraw zagranicznych Korei Południowej przyjął swoją nominację jako dowód wzrostu znaczenia Azji na arenie międzynarodowej i zauważył, że skromność jest wysoko cenioną wartością w Azji. Ban Ki-moon wydaje się swobodny w terenie, w bezpośrednich interakcjach z uchodźcami czy żołnierzami sił pokojowych ONZ, a nie jako orator przemawiający przed wielkimi tłumami.
     Edward Luck z International Peace Academy w Nowym Jorku, ekspert ds. ONZ, określa Bana jako zdeterminowanego, prężnego i praktycznego: „Czasami myślę o nim jako naszym pierwszym sekretarzu generalnym w niebieskim kołnierzyku, o kimś, kto naprawdę potrafi zakasać rękawy i po prostu zabrać się do roboty. To nie jest człowiek od wzniosłych oświadczeń i uroczystego protokołu.”
     Ban odziedziczył trwającą dalej tragedię w regionie Darfur w Sudanie. W konflikcie tym zginęło około 200 tysięcy osób od 2003 roku, a dodatkowe 2,5 miliona osób zostało wysiedlonych. ONZ zatwierdziła wspólną misję pokojową z Unią Afrykańską w liczbie 26 tysięcy żołnierzy dla tego regionu. Ale jak wskazuje analityk Chantal de Jonge Oudraat, organizacja ma problem z zapewnieniem wystarczającej ilości żołnierzy i wyposażenia dla ambitnej misji. „Problemem jest to, że ONZ nie jest w stanie wygenerować sił niezbędnych do faktycznego rozmieszczenia misji i ma wiele potrzeb sprzętowych, które nie są zaspokajane”, mówi Oudraat, starszy adiunkt w Center for Transatlantic Relations w Waszyngtonie.
     Analityk Edward Luck zgadza się co do problemów, przed którymi stoi misja, ale jest nadal optymistą co do jej przyszłości: „Jeśli nowa misja będzie odpowiednio wyposażona, a nadal są tu znaki zapytania, zwłaszcza jeśli chodzi o śmigłowce, a następnie jeśli będzie posiadać odpowiednią mieszankę afrykańskich i pozaafrykańskich komponentów militarnych, czemu przeciwstawia się reżim w Chartumie, wówczas sądzę że z czasem może przynieść realną poprawę.” Eksperci potwierdzają, że Darfur pozostanie czołowym priorytetem ONZ w 2008 roku.
     Kolejnym poważnym obszarem zainteresowania organizacji jest Birma. Specjalny śledczy ONZ ds. Birmy mówi, że wzywał władze wojskowe tego państwa do podjęcia poważnego dialogu na temat praw człowieka po krwawej rozprawie z prodemokratycznymi demonstrantami. Według raportu ONZ we wrześniowej akcji birmańskich sił bezpieczeństwa zginęło co najmniej 31 osób. Dyplomaci i organizacje broniące praw człowieka twierdzą, że nieznana liczba uczestników protestów i wielu buddyjskich mnichów stojących na czele protestów pozostaje w więzieniu, a doniesienia o nowych aresztowaniach mają miejsce niemal codziennie.
     Edward Luck sądzi jednak, że wysiłki ONZ w Birmie od czasu rozprawy odegrały pozytywną rolę: „Myślę, że pewien postęp w ostatnim czasie w dużej części wynika z presji i trwałej uwagi, którą ONZ poświęciła tej kwestii.”
     Specjalny wysłannik ONZ Ibrahim Gambari odwiedził Birmę kilkakrotnie i planuje kolejną wizytę. Ban Ki-moon mówi, że Gambari będzie kontynuował wysiłki, by doprowadzić birmańskich generałów i więzioną liderkę opozycji Aung San Suu Kyi do stołu negocjacyjnego w celu uzdrowienia kraju.
     Kolejną kwestią, z którą zmaga się ONZ jest globalne ocieplenie klimatu. Sponsorowana przez ONZ konferencja w sprawie zmian klimatycznych na Bali zakończyła się przyjęciem planu wynegocjowania nowego traktatu w sprawie globalnego ocieplenia do 2009 roku. Porzumienie zostało osiągnięte po osobistym apelu do delegatów ze strony sekretarza generalnego ONZ Ban Ki-moona. Wcześniej konferencja utknęła w sporze między Unią Europejską a USA, które przeciwstawiały się staraniom o to, by w porozumieniu końcowym umieścić cele redukcji tak zwanych „gazów cieplarnianych.”
     Oprócz tych wydarzeń w ubiegłym roku na całym świecie rozmieszczonych było więcej „niebieskich hełmów” (żołnierzy sił pokojowych ONZ) niż kiedykolwiek w historii. 2008 zapowiada się jako kolejny rok wyzwań, w którym ONZ będzie dalej koncentrować się na kwestiach proliferacji broni jądrowej w Iranie i Korei Północnej oraz niezałatwionych konfliktach i sporach w Kosowie, Demokratycznej Republice Kongo, Iraku, Afganistanie i innych.

Copyright Voice of America.

Oryginalna wersja artykułu znajduje się pod adresem:
http://www.voanews.com/english/2007-12-18-voa31.cfm