Podczas gdy w ten weekend spodziewane jest głosowanie parlamentu Kosowa nad jednostronną deklaracją niepodległości, Serbia przygotowuje „Plan Działania” mający powstrzymać wysiłki Albańczyków, ale szczegóły planu pozostają tajemnicą.

     Serbski rząd przygotował szereg środków zmierzających do podważenia starań Kosowa o niepodległość w „Planie Działania”, którego szczegóły pozostaną tajemnicą do czasu jego opublikowania i uruchomienia w tym samym dniu, kiedy parlament Kosowa ogłosi jednostronnie niepodległość, co jest spodziewane w ten weekend. Jednak większość ze środków, które Serbia mogłaby podjąć wobec Kosowa zaszkodziłyby finansowo i politycznie samej Serbii.
     Serbia zażądała nadzwyczajnej sesji Rady Bezpieczeństwa ONZ, by podczas niejawnego spotkania w czwartek 14 lutego odrzucić jednostronną deklarację niepodległości Kosowa. Rada była jednak ponownie w beznadziejnym impasie w tej kwestii. „Podejmiemy wszelkie dyplomatyczne, polityczne i gospodarcze środki by przeszkodzić i unieważnić ten bezpośredni i niesprowokowany atak na naszą suwerenność”, serbski minister spraw zagranicznych Vuk Jeremić powiedział po spotkaniu.
     Plan Działania, przyjęty przez serbski parlament, wzywa do „ochrony suwerenności, integralności terytorialnej i porządku konstytucyjnego Serbii w przypadku jednostronnego ogłoszenia niepodległości przez Kosowo”, oświadczył serbski rząd. Premier Vojislav Kostunica wcześniej zasugerował możliwość podjęcia starań o wstrzymanie procesu integracji kraju z Unią Europejską.
     Uważa się, że Plan Działania zawiera obniżenie rangi stosunków dyplomatycznych z państwami, które uznają państwowość prowincji, oraz działania prawne przeciw nim w sądach międzynarodowych. „Nie pozwolimy takiemu tworowi istnieć nawet przez minutę. Musi on być prawnie anulowany w momencie jego nielegalnej proklamacji przez przywództwo skazanych terrorystów”, powiedział Kostunica. Belgrad odrzucił jednak możliwość militarnej reakcji przeciw Albańczykom z Kosowa, co miało poparcie radykalnych polityków i organizacji pozarządowych.
     Wcześniej Serbia zagroziła nałożeniem gospodarczej i komunikacyjnej blokady Kosowa w przypadku ogłoszenia niepodległości przez prowincję. Takie posunięcie obejmowałoby odcięcie usług telefonicznych i elektryczności, co mogłoby sparaliżować prowncję na jakiś czas. Serbia jest jedyną drogą, którą Korporacja Energetyczna Kosowa importuje elektryczność. Przez kilka ostatnich miesięcy władze Kosowa pracowały nad alternatywnymi dostawami elektryczności i w tym celu zawarły pewne porozumienia z Macedonią i Albanią.
     Oczekuje się, że USA i niektóre państwa UE, w tym Włochy, Francja, Wielka Brytania i Niemcy, będą pierwszymi, które oficjalnie uznają niepodległe Kosowo w parę dni po decyzji parlamentu Kosowa. Ministrowie spraw zagranicznych UE mają spotkać się i wydać oświadczenie natychmiast po deklaracji niepodległości Kosowa, w celu utorowania drogi dla rozmieszczenia misji administracyjno-sądowo-policyjnej UE.
     Poza Rosją, jedynym znaczącym państwem walczącym przeciw niepodległości Kosowa, jak dotąd Cypr, Rumunia, Słowacja, Grecja i Hiszpania ogłosiły, że z powodu własnych skomplikowanych sytuacji secesjonistycznych nie są gotowe do zaakceptowania prowincji jako niepodległego państwa. Oczekuje się, że spośród 27 państw członkowskich UE, co najmniej 20 uzna Kosowo w bardzo krótkim czasie po deklaracji.
     Minister spraw zagranicznych Rosji Siergiej Ławrow powiedział w oświadczeniu, że jednostronna deklaracja niepodległości Kosowa pogwałciłaby prawo międzynarodowe i zagroziła bezpieczeństwu w Europie, tym samym wtórując Serbom. „Każdy akt deklaracji i uznania niepodległości Kosowa, jak również jakiekolwiek działania społeczności międzynarodowej, które wynikałyby z tych aktów, niezależnie od tego, kto je przyjmie i wcieli w życie, będą ogłoszone nieważnymi i sprzecznymi z porządkiem konstytucyjnym Republiki Serbii”, głosi decyzja parlamentu Serbii z grudnia zeszłego roku.
     Serbia nie ogłosiła jeszcze toku działania przeciw tym państwom, które postanowią oficjalnie uznać niepodległe Kosowo. Belgrad mógłby zdecydować się na zerwanie więzi dyplomatycznych i odwołanie swoich ambasadorów z tych państw. Wprowadzenie embarga handlowego miałoby jednak negatywny wpływ na serbską gospodarkę.
     Belgradzki dziennikarz Igor Jovanović powiedział ISA, że serbski rząd ostatnio opracował studium na temat alternatywnych przepływów finansowych, według którego rosyjskie inwestycje utrzymałyby obecny PKB i wzrost przemysłowy kraju. Jednak Jovanović stwierdził, że jak dotąd Rosjanie nadal są z tyłu za innymi inwestorami, takimi jak USA, Norwegia i Włochy, i że Serbia nie powinna polegać na tym studium.
     Najbardziej prawdopodobne jest, że Serbia najpierw przedstawi inicjatywę, by Rada Bezpieczeństwa ONZ zwróciła się do Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (ICJ) z prośbą o opinię w sprawie legalności deklaracji niepodległości Kosowa. Niektórzy serbscy eksperci prawni sugerują złożenie w ICJ pozwu prawnego przeciw państwom, które jednostronnie uznają niepodległość prowincji – uważa się, że takie posunięcie jest częścią Planu Działania.
     Jednak najbardziej możliwym kierunkiem działania Serbii będzie „legalese” w formie ogłoszenia pogwałcenia rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1244 przez albańskie części Kosowa poprzez secesję od suwerennego terytorium Serbii. Serbia mogłaby wykorzystać tę rezolucję do utrzymania północnej części Kosowa i tamtejszej większości serbskiej pod władzą Belgradu.
     Możliwe jest, że Belgrad najpierw nakaże kosowskim Serbom rezygnację z sił policyjnych Kosowa i wycofa się z instytucji edukacyjnych, zdrowotnych i społecznych, które bądź co bądź są finansowane przez Serbię. Belgrad mógłby również, z pobudek bezpieczeństwa, wezwać wszystkich Serbów żyjących w enklawach w centralnej i środkowej części Kosowa do przeniesienia się na graniczącą z Serbią północ.
     Jako że opracowanie przez parlament Kosowa nowej konstytucji, flagi, herbu i w szczególności praw dotyczących mniejszości i ich ochrony zajmie trochę czasu, Serbowie z Kosowa mogą zorganizować własny parlament w północnej części prowincji, odrzucając niepodległość i głosując za mocniejszymi więzami z Serbią. Podobny pomysł utworzenia równoległej jednostki Serbów z Kosowa, powiązanej z Belgradem, został przedstawiony przez serbską delegację dwa lata temu podczas nieudanych rozmów w Wiedniu, ale został odrzucony przez delegację Albańczyków z Kosowa.
     Największa partia opozycyjna w Belgradzie, Serbscy Radykałowie (SRS), wezwała rząd do wprowadzenia stanu wyjątkowego po ogłoszeniu niepodległości przez Kosowo, ale rządząca koalicja zachowuje ciszę w tej kwestii. Jednak niektóre media w Kosowie doniosły, że kosowscy Serbowie, wspierani przez serbskie jednostki paramilitarne, zaczęli wznosić barykady i posterunki kontrolne w północnym Kosowie, gdzie miałaby być granica między Kosowem a jednostką kosowskich Serbów.
     W czwartek 14 lutego wieczorem policja w Kosowie podała, że doszło do eksplozji w kontrolowanej przez Serbów części etnicznie podzielonego miasta Kosowska Mitrowica w północnym Kosowie, ale że nie było rannych. Dom, w którym wydarzyła się eksplozja, stoi blisko biur misji UE w Kosowie, ale władze oświadczyły, że bomba nie była wymierzona przeciw personelowi międzynarodowemu.

Copyright ISA.

Oryginalna wersja artykułu znajduje się pod adresem:
http://www.isaintel.com/site/index.php?option=com_content&task=view&id=128&Itemid=1

Opis konfliktu w Kosowie na naszej stronie:
http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/kraj_start.php?xkraj_stos=Kosowo&kraj=Serbia&typ=problemy