Teraz, gdy ofensywa Kolumbii przeciw FARC znacząco osłabiła to ugrupowanie, są oznaki, że usadawia się ono w sąsiedniej Wenezueli i przygotowuje na pewnego rodzaju odrodzenie.

Rewolucyjne Siły Zbrojne Kolumbii (FARC) wydały 23 sierpnia niezwykły apel do UNASUR, multilateralnego forum bezpieczeństwa Ameryki Południowej, celem wyjaśnienia swoich celów politycznych i strategicznych w Kolumbii. W ciągu 24 godzin kolumbijski minister obrony Rodrigo Rivera, członek niedawno zaprzysiężonej administracji, ogłosił jednoznaczną odmowę: "[my nie] negocjujemy z terrorystami."

Płynne przejście od prezydenta Kolumbii Alvaro Uribe do jego następcy, prezydenta Juana Manuela Santosa jest faktem. Santos będzie ścigał FARC z takim samym wigorem i determinacją jakimi wykazywał się Uribe podczas swojej 8-letniej administracji. Kolumbijska ofensywa militarna przeciw najstarszej partyzantce regionu zmniejszyła jej liczebność, w niektórych przypadkach przełamała jej kontrolę nad kolumbijskim terytorium i przede wszystkim utrzymała wystarczającą presję na FARC by zmusić to ugrupowanie do szukania przestrzeni operacyjnej za granicami Kolumbii - mianowicie w Brazylii, Ekwadorze, Peru i Wenezueli.

Na tym tle prezydent Santos odziedziczył geopolityczny mecz szachowy z prezydentem Wenezueli Hugo Chavezem. Ostatni krok Uribe miał miejsce 15 lipca, kiedy jego minister obrony ogłosił, że FARC utrzymuje dziesiątki obozów wewnątrz Wenezueli, obsługiwanych w każdej chwili przez ponad 1000 ludzi. Oświadczenie to wywołało kolejne zamrożenie stosunków dyplomatycznych, pogłoski o militaryzacji granicy i prawie natychmiastowym wstrzymaniu handlu dwustronnego.

Santos szybko naprawił sytuację z Chavezem podczas dwustronnego szczytu 10 sierpnia. Jak doniósł kolumbijski magazyn Semana, bezpieczeństwo nie było czołowym punktem agendy, ale znajdowało się w centrum rozmów prywatnych. FARC pozostaje jednak z dala od stołu rozmów, zaciemniając przyszłość tak dużej, na wpół permanentnej obecności ugrupowania w Wenezueli.

FARC-V

Termin FARC-V, lub FARC w Wenezueli, po raz pierwszy pojawił się 22 lipca we wpisie na blogu pisanym przez niezależnego analityka Ameryki Łacińskiej Jamesa Boswortha, który bazuje w Nikaragui i od dawna śledzi obecność FARC w Kolumbii i w regionie.

"Kolumbia powiedziała, że w Wenezueli istnieje 87 obozów FARC z ponad 1500 bojownikami FARC", napisał Bosworth. "To nie jest mała liczba. To nie jest pojedynczy obóz z przywódcą i tuzinem ochroniarzy jak wielu to przedstawia. FARC w Wenezueli (FARC-V) jest w pełni rozwiniętą partyzantką wewnątrz granic Wenezueli."

W porównaniu z Ekwadorem FARC podobno posiada o 20 więcej obozów w Wenezueli, z dużo mniejszą liczbą obozów przypuszczalnie utrzymywaną w Panamie, Peru i Brazylii. Wenezuela jest jednak innym przypadkiem, ponieważ "FARC wydaje się ustanawiać większą i bardziej permanentną obecność w Wenezueli", Bosworth powiedział ISN Security Watch, dodając że "czy to z powodu wenezuelskiego poparcia, bezczynności czy też niemożności, FARC była w stanie działać ze względną bezkarnością od kilku lat i ustanowić swoją obecność."

Historia działalności

"Obozy odpoczynkowo-relaksacyjne FARC istniały w Wenezueli przez minione 20 lat", powiedział ISN Security Watch Nicolas Urrutia, dyrektor bazującej w Bogocie firmy konsultingu ds. bezpieczeństwa Grupo Triarius. Stwierdził on, że FARC podjęła skoordynowane wysiłki by przenieść aktywa za granicę [do Wenezueli], gdzie wysocy rangą dowódcy FARC przeszli ewolucję od przekraczania granicy w tą i z powrotem do po prostu pozostawania w Wenezueli.

Aresztowanie w grudniu 2004 roku przedstawiciela FARC Rodrigo Grandy było jednym z pierwszych głośnych aresztowań członka FARC wewnątrz terytorium wenezuelskiego. Sprowokowało to Caracas do pobrzękiwania szabelką - kolumbijskie władze schwytały Grandę w wenezuelskiej stolicy bez informowania administracji Chaveza, jawnie lekceważąc wenezuelską suwerenność. Niecałe 2 lata później kolumbijskie władze ogłosiły, że wysoki rangą członek FARC Luciano Marin Arango, znany jako Ivan Marquez, założył bazę operacyjną wewnątrz Wenezueli; podobno wciąż tam pozostaje.

Oprócz obecności wysokich rangą członków FARC prawdopodobnie od lat funkcjonują stałe lub półstałe bazy. FARC podobno prowadziła półstały szpital polowy w departamencie Tachira w Wenezueli od 2006 roku, a 33. Front FARC podobno posiadał stałą bazę w Zulia od co najmniej 5 lat.

Łączące więzi

"Około 1/6 liczebności FARC działa w Wenezueli", powiedział ISN Security Watch Adam Isacson, WOLA Regional Security Program Senior Associate, dodając że obecność Germana Briceno Suareza, znanego także jako Grannobles i brata członka Sekretariatu FARC Mono Jojoya, obrazuje bliskie powiązania między działalnością FARC w Kolumbii i Wenezueli. "FARC w Wenezueli stanowi główną część zbierania funduszy", powiedział Isacson. "Front Grannoblesa jest wielką krową dojną." Urrutia też przyznał, że istnieją silne powiązania między FARC w Kolumbii a FARC-V, lecz dodał, że "jest pewien stopień separacji, ale jest tak z powodu decentralizacji."

Podczas kierowanej przez Uribe ofensywy przeciw FARC kolumbijski rząd zaliczył szereg głośnych zwycięstw, w tym śmierć lidera FARC Raula Reyesa 1 marca 2008 roku i uratowanie 2 lipca 2008 roku Ingrid Betancourt i 3 amerykańskich kontraktorów. Informacje odzyskane z plików komputerowych Reyesa wsparły trwające wysiłki wywiadowcze i jeszcze bardziej nadwerężyły linie zaopatrzeniowe i komunikacyjne FARC. Ten zbiorczy rezultat zmusił starą partyzantkę do przyjęcia modelu decentralizacji, w którym przekazanie wiadomości od dowódców wysokiego szczebla do dowódców polowych zajmuje wiele dni albo i dłużej. "Czy [FARC-V] mógłby oddzielić się od FARC w Kolumbii? Jeszcze nie, ale może za 5 lat", powiedział Isacson.

Przyszłość FARC-V

Jakakolwiek przyszłość FARC w Wenezueli jest problemem dla Kolumbii, nadając dodatkowej wagi stosunkom Santos-Chavez. Santos poparłby każdą próbę zamknięcia działalności FARC wewnątrz Wenezueli. Lecz rzekome powiązania Chaveza i ukryte poparcie dla ugrupowania podważają wszelkie znaczące wysiłki jakie mogłaby przedsięwziąć administracja Santosa.

Twarde dowody na bliskie powiązania członków administracji Chaveza z FARC działającym w Wenezueli pozostają nieuchwytne. Kiedy Departament Skarbu USA wskazał na trójkę urzędników Chaveza w 2008 roku, Waszyngton zidentyfikował związek między tą trójką, która wciąż służyła w administracji Chaveza, a ich udziałem w "materialnym wspomaganiu działalności FARC w zakresie przemytu narkotyków."

Ostatnio szef Południowego Dowództwa USA lał wodę w marcowych przesłuchaniach w Izbie Reprezentantów USA i Senacie USA zanim blog SouthCom nie przedstawił ostatecznego stanowiska generała, publicznie dopasowując się do Departamentu Stanu. Są "jasne i udokumentowane" powiązania między rządem wenezuelskim a FARC, mówił wpis.

"FARC nie weszła do Wenezueli z zamiarem rozdzielenia się czy stworzenia odrębnego ugrupowania", powiedział Bosworth. "Teraz, gdy już mają znaczącą liczebność i strukturę w Wenezueli, bez wątpienia możliwe jest, że wyłoni się nowe, inne ugrupowanie. Jest to koszmarny scenariusz dla Wenezueli i regionu. Zanim doszłoby do tego zwrotu, zaczęlibyśmy widzieć wcielanie Wenezuelczyków w szeregi FARC-V. To powinno być ostrzeżeniem, którego szukamy."

Samuel Logan jest analitykiem Ameryki Łacińskiej dla iJET Intelligent Risk Systems, dziennikarzem śledczym i autorem. Jest założycielem i redaktorem Southern Pulse | Networked Intelligence i pisze na temat bezpieczeństwa, energii, polityki, gospodarki, przestępczości zorganizowanej, terroryzmu i czarnych rynków w Ameryce Łacińskiej od 1999 roku. Jest starszym pisarzem ISN Security Watch.

 

Copyright International Relations and Security Network

Oryginalna wersja artykułu znajduje się pod adresem:

http://www.isn.ethz.ch/isn/Current-Affairs/Security-Watch/Detail/?ots591=4888caa0-b3db-1461-98b9-e20e7b9c13d4&lng=en&id=120497

 

Opis stosunków Kolumbia-Wenezuela na naszej stronie:

http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/kraj,Kolumbia,stosunki_dwustronne,Wenezuela

 

Opis konfliktu w Kolumbii na naszej stronie:

http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/kraj,Kolumbia,problemy,Konflikt

 

FOTO: Flickr user medea_material