Najważniejsze pytania i odpowiedzi dotyczące podróży nowego prezydenta Korei Południowej Lee Myung-baka do USA i Japonii.

     Jak wygląda plan podróży Lee Myung-baka do USA i Japonii?

     Prezydent Lee Myung-bak rozpoczął podróż 15 kwietnia od przylotu do USA, gdzie wygłosił przemówienie w Korea Society w Nowym Jorku. 17 kwietnia Lee ma rozmawiać w Waszyngtonie z członkami Kongresu USA, zaś 18-19 kwietnia w piątek-sobotę ma dojść do spotkania z prezydentem USA Georgem W. Bushem w Camp David w stanie Maryland. Lee jako pierwszy prezydent Korei Południowej został zaproszony do tej prezydenckiej rezydencji. Po pobycie w USA w dniach 20-21 kwietnia Lee złoży wizytę w Japonii, gdzie spotka się zarówno z premierem Yasuo Fukudą jak też z cesarzem Akihito i cesarzową Michiko.
     13 kwietnia Lee powiedział, że podróż do USA i Japonii stanowić będzie „pierwszy krok pramatycznej dyplomacji” jego rządu, a celem wizyt jest „pogłębienie stosunków z tradycyjnymi sojusznikami i wymiana poglądów na temat uzmocnienia pokoju i wspólnej prosperity w Azji Północno-Wschodniej.”

     Jak wyglądają perspektywy rozwoju stosunków Korei Południowej z USA?

     Kluczowym założeniem polityki zagranicznej Lee Myung-baka jest wzmocnienie sojuszu z USA. Jak powiedział 15 kwietnia w Nowym Jorku, „sojusz został wypaczony ideologią i polityką” i nadrzędnym zadaniem jest odbudowa wzajemnego zaufania. Pomogło w tym już przyjęcie twardszej linii wobec Korei Północnej, przejawiającej się w uwarunkowaniu dalszej pomocy gospodarczej kontynuacją denuklearyzacji KRL-D. Taka zmiana w polityce koreańskiej Seulu oznacza odejście od poprzednio realizowanej „słonecznej polityki”, która powodowała liczne napięcia na linii Seul-Waszyngton. W wywiadzie dla „The New York Times” opublikowanym 10 kwietnia Lee powiedział, że cel polityki obu państw wobec Korei Północnej jest zbieżny i jest nim denuklearyzacja tego państwa. Lee i Bush mają wspólnie podkreślić raz jeszcze, że Phenian musi zrezygnować z programu nuklearnego, otrzymując w zamian korzyści natury gospodarczej i politycznej.
     Lee powiedział też w tym wywiadzie, że rola wojsk amerykańskich stacjonujących na Półwyspie Koreańskim jest kluczowa dla zachowania pokoju i stabilności regionu. USA domagają się jednak, by Seul w większym stopniu ponosił finansowy ciężar utrzymywania wojsk amerykańskich na Półwyspie. W innych kwestiach bezpieczeństwa USA naciskają na ponowne wysłanie wojsk koreańskich do Afganistanu, skąd zostały wycofane w grudniu zeszłego roku po 5 latach obecności, a także na uczestnictwo Korei Południowej w Inicjatywie Bezpieczeństwa od Proliferacji (Proliferation Security Initiative – PSI), zmierzającej do przechwytywania morskich transportów broni północnokoreańskiej.
     Do rozwiązania pozostaje kilka problemów w stosunkach handlowych Korei Południowej z USA. Podpisane 30 czerwca zeszłego roku porozumienie o wolnym handlu, przewidujące zniesienie ceł na 95% produktów w ciągu 3 lat, nadal oczekuje na ratyfikację przez Kongres USA i południowokoreańskie Zgromadzenie Narodowe. Waszyngton uważa, że Korea Południowa najpierw powinna całkowicie znieść zakaz importu amerykańskiej wołowiny, wprowadzony w 2003 roku w związku z wykryciem w USA choroby wściekłych krów i złagodzony w 2006 roku, jednak lobby farmerskie w Seulu mocno się temu sprzeciwia. Ponadto podczas wizyty Lee w USA podpisane ma zostać porozumienie o objęciu Korei Południowej programem „visa waiver”, umożliwiającym przybyszom pozostawanie na terytorium USA bez wizy przez okres 90 dni.

     Jak wyglądają perspektywy rozwoju stosunków Korei Południowej z Japonią?

     Prezydent Lee Myung-bak od początku dawał do zrozumienia, że znormalizowanie stosunków z Japonią będzie jednym z priorytetów jego polityki zagranicznej. W połowie stycznia, jeszcze jako prezydent-elekt, Lee wysłał do Japonii swojego starszego brata i wiceprzewodniczącego Zgromadzenia Narodowego Lee Sang Deuka w charakterze specjalnego wysłannika. Następnie na inaugurację prezydencką Lee 25 lutego przybył premier Japonii Yasuo Fukuda.
     1 marca w przemówieniu z okazji rocznicy powstania niepodległościowego przeciw władzy japońskiej w 1919 roku Lee zaproponował Japonii budowę „zorientowanych na przyszłość” stosunków przy pragmatycznym nastawieniu.” Lee powiedział, że aczkolwiek nie można odwracać się od historii, to jednak nie powinna ona przesłaniać przyszłości stosunków dwustronnych. Najbardziej wymownym wyrazem takiego podejścia był brak w przemówieniu Lee żądania od Japonii nowych przeprosin za grzechy przeszłości, czego wielokrotnie domagał się poprzedni prezydent Korei Południowej, Roh Moo-hyun. Spory o kwestie historyczne, takie jak wizyty czołowych polityków japońskich na czele z premierem Junichiro Koizumim w kontrowersyjnej świątyni Yasukuni, spowodowały wówczas poważne ochłodzenie stosunków dwustronnych i zawieszenie wizyt na najwyższym szczeblu. Na spotkaniu Lee-Fukuda 25 lutego postanowiono, że „dyplomacja wahadłowa” na najwyższym szczeblu zostanie wznowiona, czego efektem jest aktualna wizyta Lee w Japonii i przewidywana na drugą połowę roku wizyta Fukudy w Korei Południowej.
     Praktycznym wyrazem konstruktywnego podejścia obu przywódców do stosunków dwustronnych mogłoby być odblokowanie negocjacji w sprawie porozumienia o wolnym handlu, które załamały się w listopadzie 2004 roku, głównie z powodu niechęci Japonii do otworzenia swojego rynku rolnego. Podczas spotkania 25 lutego Lee i Fukuda postanowili zainicjować rozmowy na szczeblu roboczym w tej sprawie.