18 listopada prezydenci Rosji, Białorusi i Kazachstanu podpisali w błysku fleszy porozumienie mające umożliwić stworzenie Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej (EaUG). Media z trzech krajów prezentowały je jako otwarcie nowego rozdziału współpracy, wejście na „wyższy poziom integracji”.

Nie wszyscy klaskali i wiwatowali gdy przywódcy zachodnioeuropejscy i prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew spotkali się 8 listopada w Lubminie w Niemczech aby uroczyście otworzyć pierwszą nitkę rurociągu gazowego Nord Stream.

„Tunisami” – polityczne tsunami, które wyruszyło z Tunezji – szybko przekroczyło granice Północnej Afryki i Bliskiego Wschodu. Jego echa słychać wyraźnie od Suazi w Południowej Afryce, Ugandy w rejonie Wielkich Jezior, po bliską nam Białoruś, a także Armenię i wyspiarskie Malediwy.

Gdy kraj pogrąża się w zapaści gospodarczej, wygląda na to, że prezydentowi Białorusi Aleksandrowi Łukaszence kończą się opcje. I to gwałtownie.

Białoruś staje się Grecją świata słowiańskiego. Flirtując z bankructwem, Białoruś doświadczyła gwałtownego spadku wartości swojego rubla – z 3000 za dolara kilka tygodni temu do 6500 w chwili obecnej.

Białoruski internet i blogosfera są niemal jednomyślne w swoich opiniach: głównym beneficjentem tragedii w mińskim metrze prawdopodobnie będzie sam Łukaszenko, który może wykorzystać kryzys bezpieczeństwa jako pretekst do szeregu posunięć politycznych.

Gdy gospodarka chwieje się na skraju upadku, a nerwowa ludność stoi w wielogodzinnych kolejkach by kupić walutę zagraniczną lub złoto, Mińsk pokornie zwraca się ku Moskwie szukając ratunku.

Kiedy Stefan Fule, komisarz UE ds. Rozszerzenia i Polityki Sąsiedztwa, nazywał Białoruś największą zagadką Europy, niewiele się pomylił. Wydarzenia ostatnich tygodni w tym kraju dowodzą, że reżim jest nieprzewidywalny.

Mając większość społeczności międzynarodowej przeciwko sobie, Łukaszenko może przyjąć postawę, która dobrze mu służyła podczas jego 16 lat u władzy – przyczaić się i przetrwać nawałnicę.

W ten weekend Białoruś idzie do urn, kończąc cykl wyborczy, podczas którego wszystkie zwyczajowe założenia stanęły na głowie. Kampania została zdominowana przez rywalizację Rosja-Europa.

Temat Białorusi ponownie zaistniał niedawno w międzynarodowych serwisach informacyjnych. Tym razem nie chodziło jednak o sytuację polityczną w tym kraju, ale o porozumienie Mińska z Wenezuelą odnośnie zakupu ropy naftowej.

W dniu 19 grudnia br. na Białorusi odbędą się wybory prezydenckie. Chociaż najprawdopodobniej po raz kolejny zwycięży w nich Aleksander Łukaszenka, jego pozycja jako białoruskiego lidera jest dziś zupełnie inna niż pięć lat temu.

Rok 2010 przyniósł eskalację relacji białorusko-rosyjskich na niespotykaną wcześniej skalę. Nieprzyjazne gesty Rosji narastają wraz z upływem czasu, który dzieli nas od grudniowych wyborów na Białorusi.

Tuż po produktywnej konfrontacji z burmistrzem Moskwy Jurijem Łużkowem, Dmitrij Miedwiediew przeszedł do białoruskiej kampanii przed wyborami prezydenckimi i oskarżył Aleksandra Łukaszenkę o chowanie się za „zewnętrznymi wrogami” w celu utrzymania się przy władzy.

Czy Kreml w końcu ma dość białoruskiego prezydenta Aleksandra Łukaszenki? Ostatnie 2 miesiące stały pod znakiem wojny gazowej między Moskwą a Mińskiem i telewizyjnej bitwy na oszczerstwa między Łukaszenką a Kremlem.

„O Giedroycia sporu nie ma”, zapewnia minister Radosław Sikorski w „Nowej Europie Wschodniej”. I rzeczywiście: tak zwana doktryna ULB, głoszona przez „Kulturę”, stała się kanonicznym składnikiem ideowym polskiej polityki zagranicznej.

Ostatni spór polsko-białoruski niesie ze sobą szansę na udany dialog z prezydentem Białorusi Aleksandrem Łukaszenką.

Decyzja UE o przedłużeniu zawieszenia zakazu wizowego dla czołowych oficjeli z Białorusi jest mądrą w kontekście bezładnej i często wewnętrznie sprzecznej polityki wobec Mińska w ciągu ostatnich lat.

Osobliwa historia stosowania przez Unię Europejską sankcji represyjnych wobec państw nie-członkowskich najprawdopodobniej okaże się krótka, gdyż ostatnio od takich sankcji uwolniony został nawet jeden z najbardziej represyjnych reżimów na świecie, panujący w Uzbekistanie.

Białoruś to państwo pełne sprzeczności, pod wieloma względami wymykające się jednoznacznym ocenom i czarno-białemu schematowi opisywania go, czemu często ulegają dziennikarze. Teraz, kiedy ponownie znajduje się w centrum uwagi, nabierają aktualności pytania o określenie jego miejsca w kontekście europejskim.

Białoruś z jednej strony a Ukraina i Mołdawia z drugiej mają całkowicie odmienne podejście do starań Kremla w zakresie kształtowania wspólnej polityki obronnej w ramach Wspólnoty Niepodległych Państw.

Miniony rok przyniósł niesamowitą zmianę w stosunkach między Europą a białoruskim prezydentem Aleksandrem Łukaszenką, który teraz znalazł się w gronie przywódców państw poradzieckich zaproszonych do uczestnictwa w Partnerstwie Wschodnim Unii Europejskiej.

Próbując naprawić stosunki z Zachodem prezydent Białorusi Aleksander Łukaszenko zaprosił ponad 900 obserwatorów międzynarodowych do monitorowania wyborów z 28 września. Czy to wystarczy by przekonać do siebie Unię Europejską?

Dysydenci są aresztowani. Amerykańscy dyplomaci są wyrzucani. A europejscy oficjele raz jeszcze wskazują oskarżycielskimi palcami na „ostatnią dyktaturę” na kontynencie.