Przy braku wewnętrznej platformy politycznej, polityka zagraniczna może odegrać większą rolę w rosyjskiej kampanii przed wyborami prezydenckimi.

Pod wieloma względami 2011 był rokiem, w którym rosyjskie społeczeństwo obywatelskie obudziło się z długiego snu i odnalazło swój głos – przy wiodącej roli teraz politycznie świadomej miejskiej klasy średniej.

18 listopada prezydenci Rosji, Białorusi i Kazachstanu podpisali w błysku fleszy porozumienie mające umożliwić stworzenie Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej (EaUG). Media z trzech krajów prezentowały je jako otwarcie nowego rozdziału współpracy, wejście na „wyższy poziom integracji”.

A jednak Rosja się budzi! Tak najkrócej można podsumować to, co stało się podczas wyborów do Dumy Państwowej, a zwłaszcza po nich.

Minister Mikołaj Budzanowski odsunął w czasie ewentualną prywatyzację Lotosu, ale jej nie wykluczył. Tymczasem ewentualna sprzedaż tej firmy w ręce rosyjskie może okazać się fatalna w skutkach.

Wybory parlamentarne z 4 grudnia, w których rządząca partia Jedna Rosja z trudem utrzymała większość parlamentarną i bezapelacyjnie utraciła superwiększość 2/3, którą dysponowała od 2007 roku, były przełomowym momentem i dzwonkiem alarmowym dla elity rządzącej.

Gdy w Rosji rozpoczyna się cykl wyborczy, który nieuchronnie przyniesie powrót na Kreml obecnego premiera Władimira Putina, stosunki między Moskwą a Waszyngtonem pogarszają się na całej linii.

Autonomia Palestyńska jest jednym z najbardziej skomplikowanych punktów zapalnych na świecie. Plansza, na której Rosja ciągle wydaje się być niewidoczna, uwypukla bezradność ONZ i Unii Europejskiej, ale także faktyczną stronniczość Stanów Zjednoczonych. Jaki plan mają Putin z Miedwiediewem?

Wybory do Dumy Państwowej 4 grudnia w Rosji nie są jedynym głosowaniem, które Kreml ma w tej chwili na głowie. Moskwa aktywnie interesuje się wyborami prezydenckimi w separatystycznym gruzińskim regionie Osetii Południowej oraz głosowaniem w de facto niepodległym Naddniestrzu w Mołdawii.

Nowa rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ wyraża zaniepokojenie programem nuklearnym Iranu, ale nie oferuje wiele by go powstrzymać. Chinom i Rosji odpowiada to, że sprawy tak się właśnie mają.

Najważniejsze pytania i odpowiedzi dotyczące wydanego 8 listopada raportu Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (IAEA) dotyczącego działań nuklearnych Iranu i możliwych konsekwencji.

Nie wszyscy klaskali i wiwatowali gdy przywódcy zachodnioeuropejscy i prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew spotkali się 8 listopada w Lubminie w Niemczech aby uroczyście otworzyć pierwszą nitkę rurociągu gazowego Nord Stream.

Po trzech latach od pamiętnego konfliktu z Gruzją punkt krytyczny rosyjskich interesów przeniósł się dziś nad Dniepr. Tym razem zagrożeniem nie jest – jak w Bukareszcie – NATO, ale UE i umowa stowarzyszeniowa z Ukrainą wypracowywana w ramach Partnerstwa Wschodniego (PW).

Decyzja premiera Władimira Putina i prezydenta Dmitrija Miedwiediewa o zamianie stanowisk być może kładzie kres diarchii w Rosji, ale raczej nie doprowadzi do żadnych zmian tektonicznych w polityce.

Ukraina jest jednym z zaledwie kilkunastu krajów w dzisiejszym świecie, który ma ujemny wzrost populacji. I nie przypadkiem z prawie wszystkimi pozostałymi łączy ją jedna cecha charakterystyczna: jest postkomunistycznym państwem europejskim.

Wcześniej obawiając się wejścia USA do Afganistanu, niektórzy w Rosji teraz boją się, że wyjście Stanów Zjednoczonych uczyni z niej większy cel dla islamskich bojowników.

Chiny są go spragnione, a Rosja ma go mnóstwo. Dlaczego więc oba państwa nie mogą w końcu sfinalizować umowy o gazie ziemnym?

Rosja angażuje główne siły w te regiony świata, gdzie dostrzegalna jest szansa na osiągnięcie wymiernych korzyści. Jednym z przykładów takich działań jest Arktyka, która powoli staje się areną coraz większych sporów terytorialnych.

Wygląda na przesądzone, że Władimir Putin ponownie zostanie prezydentem Rosji. Chiny i Iran mogą się na to zapatrywać pozytywnie, ale czy sąsiedzi będą chcieć jego Unii Eurazjatyckiej?

Niepowodzenie rezolucji postulującej sankcje przeciwko Syrii wzmacnia pozycję Assada i wysyła czytelny komunikat w kierunku syryjskiej opozycji: społeczność międzynarodowa pozostanie bierna, syryjska rewolucja musi poradzić sobie sama.

Chociaż powszechnie mówi się teraz, że Stany Zjednoczone nie nauczyły się niczego z doświadczenia radzieckiego w Afganistanie, prawda jest taka, że obie wojny nie mają ze sobą nic wspólnego.

Strategiczne położenie Polski, której granica wschodnia stanowi zewnętrzną granicę Unii Europejskiej, nadaje jej automatycznie rolę łącznika między UE a jej wschodnimi sąsiadami. Ten atut, wraz z rosnącym zainteresowaniem UE relacjami ze Wschodem, umożliwił Polsce i Szwecji zainicjowanie Partnerstwa Wschodniego.

Rosja zaczyna coraz mocniej bronić swoich interesów na Zakaukaziu. Do tego celu wykorzystuje słabość Armenii oraz tradycyjne, historycznie uwarunkowane animozje pomiędzy głównymi państwami tego regionu.

Ukraińsko-rosyjski miesiąc miodowy się skończył. Teraz Ukraina mówi, że przygotowuje się do wytoczenia Rosji procesu w sądzie międzynarodowym dotyczącego umowy gazowej z 2009 roku.

Gdy rebelianci kontrolują teraz większość Libii, Rosja obawia się, że może utracić miliardy dolarów w kontraktach energetycznych, obronnych i infrastrukturalnych jakie wynegocjowała z obalonym reżimem Kadafiego.

W ciągu minionych 15 lat rosyjski Północny Kaukaz stał się synonimem wojny, destrukcji, łamania praw człowieka, pozaprawnych zabójstw, korupcji, upadku gospodarczego i terroryzmu islamskiego. Jak do tego doszło?

Prezydent Dmitrij Miedwiediew zasugerował, że zimna wojna między Rosją a Gruzją się nie zakończyła i nie ma oznak by miała się wkrótce zakończyć. Główne pytanie brzmi czy może się ona przerodzić w gorącą.

3 lata po 5-dniowej wojnie Rosji z Gruzją nie jesteśmy ani trochę bliżej zrozumienia roli Stanów Zjednoczonych w tym konflikcie.

Najważniejsze pytania i odpowiedzi dotyczące stanowisk pierwszoplanowych aktorów zagranicznych wobec pogłębiającego się kryzysu wewnętrznego w Syrii.

W niektórych częściach świata wyrok więzienia mógłby zwiastować kres ambicji prezydenckich polityka. Ale w kraju takim jak Ukraina, która 5 sierpnia wsadziła liderkę opozycji Julię Tymoszenko za kratki za obrazę sądu, może się to okazać pierwszym krokiem w błyskotliwej kampanii.

Biały Dom zachwala swoją politykę “resetu” wobec Rosji jako jeden ze swoich kluczowych sukcesów dyplomatycznych. Ale zeszłotygodniowa niespodzianka grozi przekreśleniem części z zysków jakie Waszyngton odniósł z zacieśnienia relacji z Moskwą.

Powody, dla których rosyjski rząd nie może zdecydować się w sprawie Libii mówią ogromnie wiele o skomplikowanych odczuciach Moskwy co do arabskiej wiosny.

To Afganistan, który ponad 2 dekady temu był jednym z głównych geopolitycznych pól bitewnych w trakcie Zimnej Wojny, teraz jest jednym z obszarów, gdzie „reset” amerykańsko-rosyjski wykazuje najbardziej konkretne rezultaty.

Elastyczna polityka zagraniczna Rosji i powolna, ale ciągle postępująca liberalizacja jej spraw wewnętrznych oznaczają, że kraju tego nie można już dłużej przedstawiać jako wroga w zachodniej prasie. Ale czy o alternatywie w ogóle się dyskutuje?

Dniestr to dziś karykatura Żelaznej Kurtyny, na wschód od tej rzeki rozpościera się bowiem strefa pokolonialna – obszar suwerennych demokracji, przypadkowych granic kreślonych przez partyjnych notabli, korupcji czy ekonomiki odgórnej industrializacji.

Arabskie rewolucje były dla Moskwy zaskoczeniem, podobnie jak dla innych światowych stolic. W odróżnieniu od państw zachodnich, Rosja odmiennie ocenia następstwa sytuacji kryzysowej oraz forsuje własne metody jej rozwiązania.

Poborowy model rosyjskich sił zbrojnych jest nie do utrzymania i planiści wojskowi tego kraju będą musieli w przyszłości albo werbować starszych mężczyzn i likwidować zwolnienia ze służby, albo werbować żołnierzy zawodowych.

Nowym, skutecznym narzędziem rosyjskiej dyplomacji stała się prowadzona z wielkim rozmachem polityka, którą można określić mianem „naddniestryzacji”. W zależności od sytuacji geopolitycznej, wykorzystuje ona szerokie spektrum środków politycznych, gospodarczych i militarnych.

Jak śmierć Osamy bin Ladena i przetasowania w zespole Baracka Obamy ds. obrony narodowej prawdopodobnie wpłyną na stosunki amerykańsko-rosyjskie.

Po śmierci Osamy bin Ladena Rosja wyciąga rękę do Pakistanu, Afganistanu i Azji Środkowej próbując utrzymać radykalizm islamski z dala od swojej południowej flanki.

Ciężka, 17-letnia podróż Rosji ku akcesji do Światowej Organizacji Handlu (WTO) wydaje się zbliżać do końca. Ale jak dokładnie potoczy się decydująca rozgrywka pozostaje niewiadomą, gdyż wciąż przeszkodą jest maleńka Gruzja.

Dwadzieścia lat temu upadł Związek Radziecki, a Nowa Rosja rozpoczęła marsz ku określeniu własnego miejsca na globalnej szachownicy. Wstrząsana niepewnością co do własnej tożsamości, zaskoczona aspiracjami nowego otoczenia politycznego, zrozumiała w końcu, że nie jest już supermocarstwem.

Napięcia i rozbieżne interesy między Chinami a Rosją wisiały nad niedawnym spotkaniem ugrupowania. Czy BRICS znajdzie kiedykolwiek wspólny głos?

Globalna panika wywołana kryzysem nuklearnym w Japonii skłoniła wiele państw do zredukowania ich programów nuklearnych, natomiast Rosja sunie dalej ze swoimi rozległymi ambicjami nuklearnymi.

Przez jakiś czas wydawało się, że potęga Rosji w Kirgistanie przygasała. Ale możliwe jest, że obalenie rok temu reżimu kirgiskiego prezydenta Kurmanbeka Bakijewa utorowało drogę do odrodzenia wpływów Moskwy.

Rok 2009 był dla rosyjskiego przemysłu energetycznego przełomowy. Rosjanie po raz pierwszy w historii wydobyli więcej ropy naftowej niż dotychczasowy lider Arabia Saudyjska.

Rok temu, w apelu „Rosjo Naprzód” wzywającym społeczeństwo do nowego spojrzenia na własną historię i przyszłość, Dmitrij Miedwiediew wprowadził modernizację w przestrzeń publiczną.

Gdy gospodarka chwieje się na skraju upadku, a nerwowa ludność stoi w wielogodzinnych kolejkach by kupić walutę zagraniczną lub złoto, Mińsk pokornie zwraca się ku Moskwie szukając ratunku.

Pół wieku temu Związek Radziecki zaszokował świat i wzbudził jego respekt 108-minutowym historycznym lotem Gagarina. Ale gdy Rosja świętuje ten historyczny kamień milowy, program kosmiczny kraju wydaje się być cieniem jego znamienitego poprzednika.

W rok po tym jak wielka część polskiej klasy politycznej zginęła w katastrofie lotniczej na rosyjskiej ziemi stosunki pomiędzy oboma państwami poprawiły się, ale nadal są kruche.

Rosyjski rząd opublikował w zeszłym tygodniu pierwsze wstępne rezultaty zeszłorocznego cenzusu, jak dotąd potwierdzające długotrwały kryzys demograficzny i budzące debatę na temat precyzyjności ostatniego spisu i reakcji rządu.

Nie tylko Zachód ma kłopoty z wypracowaniem przejrzystej, czytelnej dla opinii publicznej strategii wobec konfliktu w Libii – także w Rosji w zeszłym tygodniu można było usłyszeć wyjątkowo donośny dwugłos czołowych przywódców tego kraju.

Gdy samoloty bojowe na czele z amerykańskimi uderzają na cele wojskowe w zasobnej w ropę naftową Libii, a Japonia wciąż zmaga się z powstrzymywaniem radiacji w swojej uszkodzonej elektrowni jądrowej Fukushima, na świecie rosną obawy o przyszłość dostaw energii. Ale nie w Rosji.

Japonia i Rosja toczą spór o przynależność terytorialną grupy wysepek Habomai oraz wysp Shikotan, Kunashiri (ros. Kunaszir) i Etorofu (ros. Iturup) zaliczanych przez Rosję do Kuryli Południowych, przez Japonię nazywanych Terytoriami Północnymi.

Po problemach japońskiej Fukushimy, rzut okiem na 5 kompleksów reaktorów gdzie bezpieczeństwo jest problemem i które mogą w przyszłości stać się przedmiotem obaw.

Gdy zaczyna się nowa dekada, czy Rosja jest gotowa przejść od demokracji fasadowej do rzeczywistej? Słuchając zeszłorocznego przemówienia prezydenta Dmitrija Miedwiediewa na temat demokracji, można by tak pomyśleć.

Po przyjęciu przez rosyjski rząd coraz bardziej agresywnej postawy odnośnie sporu terytorialnego z Japonią w ostatnich miesiącach, naturalnie powstaje pytanie – dlaczego?

Nieformalny szczyt w Deauville z października ub. roku bardzo rzadko pojawia się w oficjalnym dyskursie politycznym, choć minęło już niemal pół roku. Tymczasem jego poufne postanowienia coraz częściej przebijają się na pierwszy plan działań trójkąta Paryż-Berlin-Moskwa.

Wielowątkowość owocu polsko–rosyjskiej komisji do spraw trudnych, jakim jest tom „Białe plamy – Czarne plamy. Sprawy trudne w polsko-rosyjskich stosunkach 1918-2008” sprawia, że analizując to wydawnictwo należy skupić się na wybranym zakresie poruszonej w nim problematyki.

Zamach bombowy na lotnisku Domodiedowo wydaje się demonstrować ciągłą zdolność czeczeńskich separatystów do uderzania głęboko w sercu Rosji. Niezauważany przez komentatorów jest jednak surowiec podsycający ten 16-letni konflikt – ropa naftowa.

Ostatnio terroryzm wykonał śmiertelny powrót na scenę w Rosji po kilkuletniej ciszy. Eskalacyjna logika i rywalizacja wśród przywódców północnokaukaskich siatek terrorystycznych mogą przyczynić się do dalszej zwyżki zorganizowanej przemocy politycznej, której rosyjscy przywódcy powinni spróbować zawczasu zapobiec.

Istnieje ryzyko, że wydarzenia rozgrzewające konflikt na linii Erewań-Stepanakert-Baku przerodzą się w otwarty konflikt. Takie działania polityczne Moskwy mogą być początkiem realizacji scenariusza „gruzińskiego” na Kaukazie.

W kontraście do bardzo nagłośnionej wizyty prezydenta USA Baracka Obamy, rosyjski prezydent Dmitrij Miedwiediew przyleciał do Indii 21 grudnia prawie niezauważony.

Pragnąc podnieść swój status w Azji Wschodniej, Rosja stara się odgrywać większą rolę w rozładowywaniu napięć na Półwyspie Koreańskim.

W ten weekend Białoruś idzie do urn, kończąc cykl wyborczy, podczas którego wszystkie zwyczajowe założenia stanęły na głowie. Kampania została zdominowana przez rywalizację Rosja-Europa.

Temat Białorusi ponownie zaistniał niedawno w międzynarodowych serwisach informacyjnych. Tym razem nie chodziło jednak o sytuację polityczną w tym kraju, ale o porozumienie Mińska z Wenezuelą odnośnie zakupu ropy naftowej.

Oficjalna wizyta prezydenta Federacji Rosyjskiej Dmitrija Miedwiediewa w Polsce, będąca zwieńczeniem bezprecedensowego ocieplenia wzajemnych relacji między Warszawą a Moskwą, rozpoczętego tragicznymi wydarzeniami z 10 kwietnia br. pod Smoleńskiem, stwarza dobrą okazję do przeanalizowania geopolitycznych podstaw tego procesu.

Od 2008 roku Rosja i Polska zaangażowały się we wzajemne relacje w sposób, który poprzednio byłby nie do pomyślenia. Pewnym kwestiom wciąż trzeba stawić czoło, ale nie są one nie do przezwyciężenia. Inni rosyjscy sąsiedzi dobrze by zrobili zwracając na to uwagę.

Dłuższy przegląd historyczny relacji pomiędzy Iranem a Rosją sugeruje, że ostatnie zadrażnienia między nimi są powrotem do stanu normalnego.

Stany Zjednoczone uważają premiera Władimira Putina za prawdziwego władcę Rosji, pomimo bliskich relacji i publicznego koleżeństwa, które wyrobiło się między prezydentami Barackiem Obamą i Dmitrijem Miedwiediewem.

Nie ulega wątpliwości, że Federacja Rosyjska poszerza swoje wpływy na terytorium Kaukazu. Mylą się publicyści, którzy chcieliby widzieć w działaniach Miedwiediewa defensywę lub zachowawczość.

Gdy NATO przygotowuje się do przedstawienia nowej koncepcji strategicznej na XXI wiek na szczycie w Lizbonie w tym tygodniu, podnoszone są nowe wątpliwości co do jego znaczenia dla Europy, w której niektórzy widzą narastające podziały.

Gdy Kongres USA w tym tygodniu zbiera się na sesji „lame duck”, Biały Dom próbuje przeforsować przez Senat USA zawarty z Rosją traktat o strategicznej broni nuklearnej – ale oponenci przeciwstawiają się temu, z powodów politycznych i strategicznych.

Spragniona energii Azja stwarza Rosji szansę ponownego zaangażowania się na tym kontynencie. Ale czy strategia nuklearna jest gwarancją wpływów?

Rok 2010 przyniósł eskalację relacji białorusko-rosyjskich na niespotykaną wcześniej skalę. Nieprzyjazne gesty Rosji narastają wraz z upływem czasu, który dzieli nas od grudniowych wyborów na Białorusi.

Tuż po produktywnej konfrontacji z burmistrzem Moskwy Jurijem Łużkowem, Dmitrij Miedwiediew przeszedł do białoruskiej kampanii przed wyborami prezydenckimi i oskarżył Aleksandra Łukaszenkę o chowanie się za „zewnętrznymi wrogami” w celu utrzymania się przy władzy.

Dwa lata funkcjonowania Południowej Osetii i Abchazji jako „niepodległych” państw niewiele zmieniły w kwestiach państwowości tych podmiotów. Wciąż próżno wypatrywać ich prawnomiędzynarodowego uznania przez społeczność międzynarodową, zaś postępująca obecność militarna Rosji coraz bardziej utwierdza w przekonaniu o strategicznym charakterze ich egzystencji.

Od mianowania go przez Kreml w 2007 roku na prezydenta Ramzan Kadyrow agresywnie dąży do zaprezentowania Czeczenii jako nowego, perspektywicznego regionu muzułmańskiego w Rosji, rzucając wyzwanie prymatowi Tatarstanu.

Kwietniowe porozumienie między Rosją a Ukrainą zatrzymuje rosyjską Flotę Czarnomorską na Krymie do 2042 roku, ale gdy oba państwa przygotowują się negocjowania jego warunków pozostaje niepewność co do problematycznej obecności floty w Sewastopolu.

Asymetria stosunków armeńsko-rosyjskich była ostatnio widoczna przy podpisywaniu zmodyfikowanego porozumienia ws. bezpieczeństwa podczas wizyty w Armenii prezydenta Rosji Dmitrija Miedwiediewa. Ma ono poważne wady i wywołało krytykę w Armenii z 4 głównych powodów.

Uczciwie byłoby raz a dobrze przyznać się do procesu defederalizacji i zmienić nazwę państwa. Oficjalna nazwa „Federacja Rosyjska” jest przestarzała i nie odzwierciedla rzeczywistości jaką stworzył reżim Władimira Putina.

Prezydenci Rosji i Armenii podpisali 20 sierpnia protokół przedłużający bilateralny traktat obronny z 1995 roku. Chociaż protokół ten jest uważany jedynie za przedłużenie istniejącego układu, są w nim nowe, ważne cechy.

Po zmianie opcji politycznej nad Dnieprem, Kreml – wykorzystując przychylność Ukraińców – wciąga ten kraj w kolejną inicjatywę, która na lata scementuje współpracę między oboma państwami - sojusz atomowy.

Viktor Bout ma 7 pseudonimów, kilka paszportów i został określony przez przedstawicieli USA jednym z najpłodniejszych przemytników broni na świecie, z gamą klientów od Talibów po liberyjskiego watażkę Charlesa Taylora.

Kiedy Władimir Putin pojechał do Gwatemali 3 lata temu by osobiście promować starania Rosji o Igrzyska Olimpijskie w roku 2014 obiecał, że Igrzyska w Soczi będą “bezpieczne, przyjemne i pamiętne.” Być może życzyłby sobie teraz, żeby nigdy nie składał takiej obietnicy.

Rosja idzie naprzód w kaukaskiej grze wzmacniając swoje poparcie dla separatystycznych regionów Gruzji.

Najważniejsze pytania i odpowiedzi dotyczące rozpoczęcia w dniu 21 sierpnia procesu uruchamiania pierwszej irańskiej elektrowni atomowej w Bushehr.

Czeska służba kontrwywiadu ostrzega w niedawnym raporcie, że rosyjskie szpiegostwo jest „agresywne” i wzmaga się, zwłaszcza w biznesie energetycznym.

Początkowo wydawało się, że wojna gruzińsko-rosyjska przewróci do góry nogami wszystko w regionie i stworzy nową globalną rzeczywistość. Ale nic takiego tak naprawdę się nie wydarzyło.

Sympatia Rosji po katastrofie w kwietniu 2010 roku dała realną nadzieję, że stosunki pomiędzy oboma państwami poprawią się. Ale Rosja wciąż gra w swoją starą imperialną grę, w której nie ma miejsca na działania Polski w UE i promocję demokracji na Białorusi.

Peryferyjna rywalizacja o wpływy między Unią Europejską a Rosją w szerokim łuku państw obejmującym Europę Wschodnią, Kaukaz i Azję Środkową zmienia swój kształt.

Czy Kreml w końcu ma dość białoruskiego prezydenta Aleksandra Łukaszenki? Ostatnie 2 miesiące stały pod znakiem wojny gazowej między Moskwą a Mińskiem i telewizyjnej bitwy na oszczerstwa między Łukaszenką a Kremlem.

Najbardziej onieśmielająca pojedyncza bariera dla członkostwa Rosji w WTO jest raczej techniczna, ale jak dotąd okazuje się nierozwiązywalna.

Obecna wymiana szpiegów między Stanami Zjednoczonymi a Rosją może wyglądać jak wyjęta z powieści o zimnowojennym szpiegostwie. Ale chociaż takie wymiany są często owiane tajemnicą, wcale nie są anachronizmami.

Kiedy w zeszłym tygodniu w południowym Kirgistanie wybuchła przemoc etniczna, popychając to państwo na skraj wojny domowej, Biszkek apelował o rosyjskie wsparcie. Jednak Moskwa była niechętna do działania.

Ujęcie postaci nr 2 siatek terrorystycznych Północnego Kaukazu stanowi poważny sukces rosyjskiej kampanii kontrterrorystycznej i może sygnalizować taktyczną zmianę z „walenia w wychodki” do „aresztowania i sądzenia.”

Gdy Szanghajska Organizacja Współpracy (SCO) zbiera się w Taszkiencie na corocznym szczycie, to o czym się nie dyskutuje, tj. rywalizacja rosyjsko-chińska, może być więcej mówiące niż to o czym się mówi.

Tragiczne wydarzenia z 10 kwietnia bieżącego roku pod Smoleńskiem, których byliśmy świadkami, ukazały iż pomimo różnic na wielu płaszczyznach, w tym głównie w obszarze polityczno-historycznym – Polskę i Rosję łączą te same odruchy serca.

Są oznaki, że nowa współpraca Moskwy z Kijowem dodaje muskułów polityce Kremla wobec jego pozostałych sąsiadów - w tym Mołdawii.

Polityka gospodarcza Federacji Rosyjskiej wobec państw Azji Środkowej jest częścią większej strategii energetycznej Kremla. Zainteresowanie tym obszarem jest podyktowane chęcią uzyskania kontroli nad bogactwami naturalnymi, którą Kreml stracił wskutek dezintegracji ZSRR.

W powszechnej opinii w Polsce, katastrofa polskiego samolotu z delegacją państwową na pokładzie, do której doszło w lesie niedaleko Katynia 10 kwietnia 2010 roku może paradoksalnie – wbrew całemu złu jakie z sobą niosła – stać się prologiem nowego, bardziej optymistycznego rozdziału w historii stosunków polsko-rosyjskich.

Umowa o przedłużeniu pobytu rosyjskiej Floty Czarnomorskiej na Krymie w zamian za rabaty na gaz warte do 40 miliardów dolarów kończą dryfowanie Ukrainy ku NATO, ale polityczno-wojskowa integracja z Rosją nie jest w interesie państwa.

Zmiana reżimu w Biszkeku wynika głównie z czynników lokalnych. Ale i tak może mieć duży wpływ na geopolitykę w Eurazji.

Najważniejsze pytania i odpowiedzi dotyczące nowego układu o redukcji strategicznej broni jądrowej między Rosją a USA, który zostanie podpisany przez prezydentów obu państw 8 kwietnia w Pradze.

Doku Umarow, który przyznał się do odpowiedzialności za podwójny zamach samobójczy w moskiewskim metrze 29 marca, jest jednym z zaledwie kilku weteranów wśród dowódców rebelianckich, którzy walczyli od samego początku pierwszej poradzieckiej wojny czeczeńskiej na jesieni 1994 roku.

Najważniejsze pytania i odpowiedzi dotyczące podwójnego zamachu samobójczego w moskiewskim metrze w dniu 29 marca oraz jego możliwych konsekwencji.

5 lat temu, 8 marca 2005 roku rosyjskie władze ogłosiły śmierć w potyczce zbrojnej czeczeńskiego prezydenta i dowódcy ruchu oporu Asłana Maschadowa. Jego śmierć była kamieniem milowym w walce Rosji o zachowanie kontroli nad Północnym Kaukazem.

Na początku lutego prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew podpisał nową “Doktrynę Wojskową Federacji Rosyjskiej do 2020 Roku” zastępującą doktrynę podpisaną przez Władimira Putina w roku 2000. Ma być to dokument wytyczający kierunki rozwoju sił zbrojnych.

Handel bronią jest już od kilkudziesięciu lat bardzo dochodowym przedsięwzięciem dla rządów wielu państw. Jest to na rękę światowym eksporterom broni i techniki wojskowej, wśród których czołowym producentem wszelkiego typu uzbrojenia jest Rosja.

Doktryna wojskowa Rosji z 2010 roku nakłada pewne ograniczenia na użycie broni jądrowej. Pozytywny wpływ tego na strategiczną stabilność w stosunkach Rosji z Zachodem przeważa nad zastrzeżeniami wywołanymi odniesieniami do NATO jako głównego zagrożenia zewnętrznego.

W swojej nowo wydanej doktrynie wojskowej Kreml określa politykę NATO „militarnym niebezpieczeństwem” i wydaje się mieć kłopot ze zdecydowaniem się, kto jest partnerem, a kto zagrożeniem.

Rosja staje się coraz bardziej natarczywa w narzekaniach, że europejski system bezpieczeństwa jest dysfunkcjonalny, a USA utrzymują, że sojusz NATO jest i pozostanie fundamentem bezpieczeństwa na kontynencie. Czy nadszedł zatem czas by na poważnie rozważyć członkostwo Rosji w NATO?

Chociaż osłabły docinki, przechwałki i konfrontacje, które cechowały większość minionej dekady w stosunkach Rosja-USA, nie zastąpił ich jeszcze prawdziwy duch współpracy.

Od Bałtyku po Morze Czarne szerzą się obawy, że Rosja może znów być w ofensywie. Według ekspertów Moskwa bada grunt u kilku państw zachodnioeuropejskich, próbując nabyć zaawansowany sprzęt wojskowy. Jeśli przyniesie to rezultaty, potencjalny wielomiliardowy rosyjski szał zakupów będzie pierwszym w swoim rodzaju od końca Zimnej Wojny.

Powołanie Aleksandra Chłoponina, ekonomisty i byłego gubernatora syberyjskiego Regionu Krasnojarskiego, do nadzorowania nowo utworzonego Federalnego Okręgu Północnego Kaukazu było jedną z wiadomości, które wzięły się nie wiadomo skąd.

Chociaż Rosja obecnie pochłonięta jest odzyskaniem swoich wpływów w części Europy Wschodniej, Moskwa nieufnie obserwuje też nieautoryzowane posunięcia Chin w kierunku Syberii i Dalekiego Wschodu.

W latach 2010-2011 Rosja nie będzie miała wystarczająco dużo rekrutów by utrzymać stan osobowy swojej armii na obecnym poziomie, a strategiczne i bogate w surowce bezkresy Syberii borykają się z wyludnieniem. Czy Rosja będzie miała zasoby ludzkie by pozostać wielkim mocarstwem?

Europejski Trybunał Praw Człowieka może otworzyć szampana -- rosyjski parlament zatwierdził długo odkładane porozumienie międzynarodowe o wzmocnieniu tego wpływowego trybunału, kładąc kres ponad 3-letniemu okresowi oporu.

Wielowiekowe stosunki chińsko-rosyjskie, nacechowane licznymi konfliktami i walką o wpływy, stanowią obecnie jeden z fundamentów nowoczesnej geopolityki – łączący przeszłość z przyszłością.

Przybycie tureckiego premiera Recepa Tayyipa Erdogana do Moskwy to najnowszy etap długich już umizgów obu państw, będących niegdyś zawziętymi rywalami.

Okres dojrzewania rosyjskiego projektu Traktatu o Bezpieczeństwie Europejskim był niezwykle długi. Nowo wybrany prezydent Dmitrij Miedwiediew ogłosił 8 maja 2008 roku, że miał zamiar przedstawić nowy plan bezpieczeństwa europejskiego, a projekt układu został opublikowany dopiero 30 listopada 2009 roku.

Termin obowiązywania układu START minął 5 grudnia br. i wciąż brak jest jednoznacznych informacji co z zapowiadanym następcą, choć ciągle słychać zapewnienia Rosji i USA o zamiarze dotrzymania tegorocznego terminu uzgodnienia nowego układu.

Zamach bombowy na pociąg pasażerski do Sankt Petersburga jest mocnym przypomnieniem, że mieszkańcy „kontynentalnej” Rosji nie mogą czuć się bezpiecznie dopóki władze nie osiągną jakościowej i trwałej poprawy w wysiłkach na rzecz nie tylko rozbicia siatek terrorystycznych, ale też usunięcia czynników stojących za przemocą polityczną.

Mimo kryzysu gospodarczego przeciętna wysokość łapówki w Rosji potroiła się od zeszłego roku. To zupełnie niepodobne do tego, co Rosjanom obiecywano gdy Władimir Putin objął urząd prezydenta 10 lat temu.

Po latach na uboczu europejskiej sceny politycznej Serbia teraz zwraca coraz większą uwagę tak Zachodu jak i Wschodu.

Największe po Zimnej Wojnie rosyjskie gry wojenne koło granicy z Polską, symulujące atak nuklearny przeciw mniejszemu sąsiadowi, wprawiły Warszawę w roztrzęsienie i skłoniły do poszukiwania nowych gwarancji bezpieczeństwa.

Prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew zaakceptował 12 maja 2009 roku nową strategię bezpieczeństwa narodowego do 2020 roku, która zastąpiła dotychczasową koncepcję wprowadzoną za kadencji Władimira Putina w 2000 roku.

Do końca lat 90. ub. wieku kierunek latynoamerykański w polityce zagranicznej Rosji był praktycznie niewidoczny. Od początku XXI w. dynamika rozwoju wzajemnych relacji rośnie – z kulminacją w ostatnich dwóch latach.

Samo istnienie Wspólnoty Niepodległych Państw jest ważną częścią udawania przez Rosję, że jest supermocarstwem uwikłanym w rywalizację ze Stanami Zjednoczonymi. Ale czy Rosja naprawdę przewodzi temu blokowi? A jeśli tak, dokąd chce go zaprowadzić?

Terminem „jednowymiarowe mocarstwo” Zbigniew Brzeziński określił niegdyś Związek Radziecki. Dziś, chyba jeszcze trafniej niż przed laty, można użyć go w odniesieniu do sukcesorki ZSRR – Federacji Rosyjskiej.

Czeska opinia publiczna jest rozjuszona spekulacjami, że Rosjanie ponownie próbują przejąć ich kraj, tym razem poprzez wpływy gospodarcze.

Najważniejsze pytania i odpowiedzi dotyczące ogłoszonej przez prezydenta USA Baracka Obamę 17 września nowej strategii budowy systemu obrony przeciwrakietowej, zrywającej z dotychczasowym projektem instalacji elementów tarczy antyrakietowej w Europie Środkowo-Wschodniej.

Władimir Putin jest mistrzem dżudo biegłym w przewracaniu przeciwników, używając ich siły przeciwko nim. Wiedząc, że w Gdańsku Polacy nie będą chcieli wyjść na grubiańskich gospodarzy, przejął retoryczną inicjatywę i zaprezentował wyważony, rozsądny ton, zarazem nie ustępując ani trochę z twardogłowego, postsowieckiego poglądu na II Wojnę Światową.

Ostatnie tygodnie w stosunkach polsko-rosyjskich – obfitujące w negatywny język wypowiedzi, płynący głównie z kręgów historyków i mediów moskiewskich – odbiły się szerokich echem zarówno na niwie dyplomatycznej, jak i we wzajemnych doniesieniach prasowych.

Chociaż bardzo łatwo jest mówić, że Rosja próbuje wpłynąć na zmianę przywództwa w Ukrainie przed styczniowymi wyborami, bardziej prawdopodobne jest to, że Rosja po prostu demonstruje swoje regionalne wpływy.

Ostatnie ataki dają pożywkę powszechnym spekulacjom, że Moskwa traci kontrolę nad Północnym Kaukazem - regionem pogrążonym w biedzie, korupcji i kulturze walk klanowych.

Dlaczego rosyjskie władze tak szybko porzuciły starą, wyświechtaną mantrę „my nigdy nie rozmawiamy z terrorystami” i czynią gesty pod adresem premiera czeczeńskiego rządu na wychodźstwie Achmeda Zakajewa?

W 18 lat po uzyskaniu niepodległości przez 5 byłych republik radzieckich Azji Środkowej, outsiderzy nadal walczą o pozycję w tradycyjnej rywalizacji o wpływy w tym regionie.

W rok po wojnie gruzińsko-rosyjskiej Abchazja i Osetia Południowa wydają się poszukiwać innych ścieżek, nawet jeśli obie znajdują się pod coraz większą kontrolą Moskwy.

W rok po 5-dniowym konflikcie zbrojnym między Gruzją a Rosją napięcia regionalne ponownie rosną, ale w stosunkach między Rosją a Zachodem wszystko pozostaje po staremu.

Pierwszym krokiem do zresetowania stosunków rosyjsko-amerykańskich jest zaakceptowanie tego, jak Rosjanie i Amerykanie interpretują co oznacza „zresetowanie” stosunków.

Najważniejsze pytania i odpowiedzi dotyczące pierwszej wizyty prezydenta USA Baracka Obamy w Rosji w dniach 6-8 lipca.

Niedawna organizacja przez Rosję szczytu ugrupowań postrzeganych jako potencjalne przeciwwagi dla Zachodu odzwierciedla poparcie Moskwy dla ich większego wpływu na sprawy świata.

W dniu 5 grudnia tego roku wygasa Układ o Redukcji Zbrojeń Strategicznych (START I), podpisany pomiędzy Związkiem Radzieckim i Stanami Zjednoczonymi w 1991 roku. USA i Rosja prowadzą obecnie rozmowy nad nowym porozumieniem. Jakie są szanse jego wypracowania przed końcem roku?

Spektrum ocen zagrożeń wojskowego bezpieczeństwa wśród polskich specjalistów jest duże: od wrogiego aktu ze strony Rosji do opinii, że nie istnieje ono w ogóle.

Dwa frustrujące spotkania Unii Europejskiej na szczycie w zeszłym tygodniu, z Chinami i Rosją, służą za ilustrację dobrze znanych trudnosci UE w prowadzeniu polityki zagranicznej.

Białoruś z jednej strony a Ukraina i Mołdawia z drugiej mają całkowicie odmienne podejście do starań Kremla w zakresie kształtowania wspólnej polityki obronnej w ramach Wspólnoty Niepodległych Państw.

Wspólnota Niepodległych Państw (WNP) określana jest jako zinstytucjonalizowana forma współpracy byłych republik radzieckich - twór ten z jednej strony nie jest organizacją międzynarodową, z drugiej zaś jest czymś więcej niż tylko luźnym forum współpracy politycznej.

Po zakończeniu 16 kwietnia 10-letniej operacji kontrterrorystycznej Czeczenia, mimo że absolutną władzę dzierży tam Ramzan Kadyrow, pozostaje głęboko uzależniona od Rosji.

Szanse na to, że Ramzan Kadyrow będzie nadal zajmował stanowisko prezydenta Czeczenii za rok wydają się szybko maleć.

Czy Rosja dostarczy Iranowi zaawansowany system rakiet ziemia-powietrze S-300? Jest to najważniejsze – i najbardziej uporczywe – pytanie odnoszące się do sprzedaży rosyjskiej broni do Iranu.

Niekorzystne geopolityczne położenie Afganistanu sprawia, że w poszukiwaniu alternatywy dla trasy pakistańskiej logistycy NATO i USA skazani są na drogi zaopatrzeniowe wiodące albo bezpośrednio przez terytorium Rosji, albo przez obszary znajdujące się w rosyjskiej strefie wpływów.

Nakłaniając Kirgistan do wyrzucenia wojsk amerykańskich Rosja wydatnie umacnia swoją pozycję w Azji Środkowej, ale ryzykuje zaprzepaszczeniem rysujących się szans na ocieplenie w stosunkach z USA za nowej administracji Baracka Obamy.

Po rosyjsko-ukraińskim kryzysie gazowym gra toczy się nie o gaz, ale o wypracowanie nowego modelu współpracy między Unią Europejską a Rosją – modelu, w którym to Rosja chce być silniejszym partnerem.

Ze względu na szczególny status Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej w Federacji Rosyjskiej przebieg obrad soboru, który wyłonił nowego patriarchę, był obserwowany i komentowany na całym świecie.

Przegląd wyzwań dla stosunków między Polską a Unią Europejską, Rosją i USA oraz roli wojska polskiego ma arenie międzynarodowej w 2009 roku.

Gdy prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew jedzie do Uzbekistanu ze swoją pierwszą wizytą, państwo to sygnalizuje zainteresowanie bliższą współpracą z Zachodem.

Za prezydentury Obamy Rosja i USA zapewne będą starać się odejść od zimnowojennej retoryki. Kluczową kwestią dla dalszego rozwoju stosunków między oboma mocarstwami może być reakcja Moskwy na nadchodzące trudności gospodarcze.

Rosja wysyła Ukrainie dwuznaczne sygnały co do swoich planów względem Floty Czarnomorskiej i faktycznie Krym wydaje się być na krawędzi kłopotów w kolejnej fazie tej geopolitycznej gry.

Wspólne stanowisko krajów Europy Środkowej, jedna polityka zagraniczna i jasno sprecyzowane priorytety działania całej Unii Europejskiej względem Moskwy – to fundament do pomyślnego ułożenia wzajemnych relacji z Rosją.

Unia Europejska odegrała kluczową rolę w zakończeniu sierpniowego konfliktu gruzińsko-rosyjskiego, a osobą, która starała się usystematyzować linię unijnej polityki wobec konfliktu, był prezydent Francji Nicolas Sarkozy.

Dyplomacja rakietowa rozwija się teraz pełną parą gdy Rosja przyrzeka rozmieścić nowe rakiety w swoim najdalej na zachód wysuniętym regionie.

Czy obserwowane od kilku lat zbliżenie na linii Wenezuela–Rosja przybiera formę sojuszu strategicznego wymierzonego w USA i grożącego Zimną Wojną w Ameryce Łacińskiej?

Przewodniczący Mao Zedong w końcu może spokojnie spoczywać w swoim grobie - jego kraj stał się teraz dominującym partnerem w stosunkach chińsko-rosyjskich.

Konflikt rosyjsko-gruziński wywołał duże poruszenie nie tylko wśród państw europejskich, lecz również w Azji. Zmiana polityki Rosji i otwarte sięgnięcie przezeń do użycia siły zbrojnej dla realizacji własnych interesów z pewnością wpłyną na reorientację polityki wielu państw Europy i Azji wobec Moskwy.

Wpływ nowej postawy Rosji na arenie międzynarodowej zaczyna być odczuwalny w wielu różnych aspektach i regionach świata, w tym m.in. w kontekście tzw. kwestii irańskiej.

Dwutorowa strategia dyplomatyczna UE i Stanów Zjednoczonych na Południowym Kaukazie jest bardzo wyraźna w tym tygodniu i pokazuje jaki będzie podział ról między Brukselą w Waszyngtonem.

Mimo ciągłych napięć wokół interwencji rosyjskiej w Gruzji i nagłego wzrostu aktywności Rosji w tradycyjnie zdominowanej przez USA Zachodniej Hemisferze najbardziej prawdopodobne jest utrzymanie partnerstwa rosyjsko-amerykańskiego.

Rosyjska interwencja militarna w Gruzji wniosła nowe napięcia do stosunków chińsko-rosyjskich.

W rezultacie konfliktu gruzińsko-rosyjskiego w górach Kaukazu zaczął wyłaniać się nowy ład międzynarodowy, charakteryzujący się intensywną rywalizacją mocarstw o wpływy i kurczące się zasoby naturalne na świecie.

Niedawna wizyta prezydenta Syrii Baszara Assada w Soczi podkreśla dążenie Damaszku do wzmocnienia więzi z Rosją po konflikcie rosyjsko-gruzińskim.

Wojna gruzińsko-rosyjska wprowadziła niepewność do stosunków między Turcją a Rosją, w ostatnich latach przeżywających burzliwy rozwój.

Najważniejsze pytania i odpowiedzi dotyczące uznania Abchazji i Osetii Południowej, separatystycznych prowincji Gruzji, za niepodległe państwa i możliwych konsekwencji tego kroku dla stosunków Rosji z Zachodem.

Zdecydowana większość amerykańskich komentarzy do wojny gruzińsko-rosyjskiej jest wysoce krytyczna wobec Rosji. Ale część analityków zastanawia się czy Waszyngton i Tbilisi również nie ponoszą odpowiedzialności za kryzys, stawiając pytanie: „Kto szturchnął niedźwiedzia?”

Najważniejsze pytania i odpowiedzi na temat podpisanego 20 sierpnia w Warszawie porozumienia o instalacji na terytorium polskim elementów amerykańskiego systemu obrony przeciwrakietowej.

Czy po Gruzji Ukraina będzie następnym państwem, które doświadczy wzmożonej presji militarnej Rosji by zmienić swoją politykę zagraniczną i obronną?

Gdy Gruzja podjęła zmasowaną operację militarną przeciw Osetii Południowej tylko po to, by być zmuszoną do ogłoszenia zawieszenia broni parę dni później po rosyjskiej interwencji zmieniającej równowagę sił, gruziński prezydent marnuje swoje ostatnie szanse na ponowne zjednoczenie kraju w zamian za krótkoterminowy zysk nacjonalistycznych punktów popularności.

Najważniejsze pytania i odpowiedzi dotyczące walk między siłami gruzińskimi a separatystycznymi i rosyjskimi w Osetii Południowej.

Rosja przyjęła politykę, by łamać wszelkie umowy uznane za niesatysfakcjonujące, niezależnie od konsekwencji.

Burmistrz Moskwy Jurij Łużkow ostatnio wypowiedział w Sewastopolu szereg podburzających komentarzy co do przynależności tego portu i miasta, które jeszcze bardziej pogorszyły stosunki między Rosją a Ukrainą.

Wybór Chin jako pierwszego mocarstwa, które odwiedził prezydent Dmitrij Miedwiediew, rodzi pytanie, czy zwiastuje to nowe rozłożenie akcentów w polityce zagranicznej Rosji.

Wybór Kazachstanu na destynację pierwszej podróży zagranicznej nowego prezydenta Rosji Dmitrija Miedwiediewa dowodzi, że Uzbekistan przegrywa z Kazachstanem walkę o dominującą pozycję w Azji Środkowej.

Mimo nie przyznania Ukrainie i Gruzji Planów Działania na rzecz Członkostwa (MAP) przez NATO na szczycie w Bukareszcie, rosyjscy eksperci sądzą, że NATO zmierza do zaproszenia obu państw do siebie. Ukraina jest szczególnym powodem do obaw Moskwy.

Dmitrij Miedwiediew został zaprzysiężony na trzeciego prezydenta Rosji po upadku Związku Radzieckiego 17 lat temu podczas starannie wyreżyserowanej ceremonii na Kremlu, którą transmitowano na żywo na całą Rosję i cały świat.

Najważniejsze pytania i odpowiedzi dotyczące eskalacji napięcia między Gruzją a Rosją w drugiej połowie kwietnia.

Moment, w którym Rosja postanowiła w tym tygodniu nawiązać bliższe stosunki z dwoma separatystycznymi regionami Gruzji wywołał więcej niż zdziwienie w Tbilisi i na Zachodzie.

Ostatnie spotkanie prezydentów Rosji i USA w czarnomorskim kurorcie Soczi przebiegło w bardzo pozytywnej atmosferze, ale nie przyniosło przełomu w źle ostatnio układających się stosunkach dwustronnych.

Mówiąc parę dni przed ważnym szczytem NATO, który może znacznie przybliżyć Gruzję i Ukrainę do wejścia do sojuszu, rosyjski prezydent-elekt Dmitrij Miedwiediew ostrzegł brytyjską gazetę, że taki krok mógłby zaszkodzić bezpieczeństwu europejskiemu.

Prezydent Uzbekistanu Islam Karimow spotkał się z prezydentem Rosji Władimirem Putinem w Rosji. Była to pierwsza zagraniczna podróż Karimowa od czasu jego kontrowersyjnej grudniowej reelekcji na trzecią kadencję prezydencką.

Zdecydowane zaangażowanie się Rosji po stronie Serbii w kwestii Kosowa nie zaskakuje, jeżeli uwzględni się tradycyjnie zażyły charakter stosunków rosyjsko-serbskich.

Słynne monachijskie przemówienie prezydenta Władimira Putina z lutego 2007 roku potwierdziło obowiązywanie koncepcji świata wielobiegunowego w rosyjskiej polityce zagranicznej, w ramach której strategiczne partnerstwo Rosji z Chinami i Indiami uzupełnia współpraca Moskwy z Teheranem.