Szczyt UE-Ukraina, który odbył się 19 grudnia 2011 r., miał być przełomem w stosunkach między Unią Europejską i Ukrainą, ale stało się inaczej.

18 listopada prezydenci Rosji, Białorusi i Kazachstanu podpisali w błysku fleszy porozumienie mające umożliwić stworzenie Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej (EaUG). Media z trzech krajów prezentowały je jako otwarcie nowego rozdziału współpracy, wejście na „wyższy poziom integracji”.

W poniedziałek 19 grudnia w Kijowie odbędzie się szczyt UE-Ukraina, zaś w Moskwie – szczyt państw Euroazjatyckiej Wspólnoty Gospodarczej, na który zaproszony został również prezydent Ukrainy. Który ze szczytów wybierze Wiktor Janukowycz?

Nie wszyscy klaskali i wiwatowali gdy przywódcy zachodnioeuropejscy i prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew spotkali się 8 listopada w Lubminie w Niemczech aby uroczyście otworzyć pierwszą nitkę rurociągu gazowego Nord Stream.

Po trzech latach od pamiętnego konfliktu z Gruzją punkt krytyczny rosyjskich interesów przeniósł się dziś nad Dniepr. Tym razem zagrożeniem nie jest – jak w Bukareszcie – NATO, ale UE i umowa stowarzyszeniowa z Ukrainą wypracowywana w ramach Partnerstwa Wschodniego (PW).

Ukraina jest jednym z zaledwie kilkunastu krajów w dzisiejszym świecie, który ma ujemny wzrost populacji. I nie przypadkiem z prawie wszystkimi pozostałymi łączy ją jedna cecha charakterystyczna: jest postkomunistycznym państwem europejskim.

Wygląda na przesądzone, że Władimir Putin ponownie zostanie prezydentem Rosji. Chiny i Iran mogą się na to zapatrywać pozytywnie, ale czy sąsiedzi będą chcieć jego Unii Eurazjatyckiej?

Ukraińsko-rosyjski miesiąc miodowy się skończył. Teraz Ukraina mówi, że przygotowuje się do wytoczenia Rosji procesu w sądzie międzynarodowym dotyczącego umowy gazowej z 2009 roku.

Jednym z priorytetów polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej jest udoskonalenie Partnerstwa Wschodniego oraz sfinalizowanie umowy stowarzyszeniowej między UE i Ukrainą. Nasuwa się pytanie: czy Polska będzie miała w tym zakresie coś więcej do powiedzenia? Czy jest na tyle zdeterminowana aby przejść od słów do czynów?

W niektórych częściach świata wyrok więzienia mógłby zwiastować kres ambicji prezydenckich polityka. Ale w kraju takim jak Ukraina, która 5 sierpnia wsadziła liderkę opozycji Julię Tymoszenko za kratki za obrazę sądu, może się to okazać pierwszym krokiem w błyskotliwej kampanii.

Depesze z ambasady USA na Ukrainie ujawnione niedawno przez stronę internetową WikiLeaks skłaniają do konkluzji, że zajęte przez nią stanowisko wobec rywalizacji Wiktora Janukowycza z Julią Tymoszenko przed wyborami w 2010 roku było fundamentalnie błędne.

Miniony rok był dla Ukrainy rokiem przełomowym z wielu względów. Nastąpiły istotne zmiany w polityce wewnętrznej, co niejako automatycznie pociąga za sobą przegląd zagranicznej strategii Kijowa.

Najistotniejszym rezultatem zabójstwa Gongadze jest mobilizacja dziennikarzy i ogólnie społeczeństwa ukraińskiego we wspólnej obronie wolności słowa. Zdobycze w tym zakresie po "pomarańczowej rewolucji" z 2005 roku teraz są zagrożone.

Zaledwie 6 miesięcy po objęciu urzędu rząd prezydenta Wiktora Janukowycza cofa się w czasie w sferze wolności prasy, stawiając społeczeństwo obywatelskie Ukrainy przed ciężkim testem.

Ostra i zdecydowana polityka wobec opozycji na Ukrainie stały się znakiem charakterystycznym prezydentury Wiktora Janukowycza. Działania nowego prezydenta zmierzają do wzmocnienia władzy wykonawczej i radykalnego osłabienia wpływów środowisk krytykujących Partię Regionów i jej lidera.

Kwietniowe porozumienie między Rosją a Ukrainą zatrzymuje rosyjską Flotę Czarnomorską na Krymie do 2042 roku, ale gdy oba państwa przygotowują się negocjowania jego warunków pozostaje niepewność co do problematycznej obecności floty w Sewastopolu.

Po zmianie opcji politycznej nad Dnieprem, Kreml – wykorzystując przychylność Ukraińców – wciąga ten kraj w kolejną inicjatywę, która na lata scementuje współpracę między oboma państwami - sojusz atomowy.

Po rozpadzie Związku Radzieckiego na Ukrainie bez przerwy toczy się spór wokół ustalenia priorytetów strategicznych w polityce zagranicznej.

To trudne zadanie w państwie sparaliżowanym kryzysem politycznym i niestabilnością gospodarczą, ale prezydent Ukrainy Wiktor Janukowycz mówi, że zapewni stabilność i prosperity odchodząc od polityki prozachodnich poprzedników.

W wyniku impasu wynikającego z odkładania niepopularnych wizerunkowo dyskusji na tematy ustrojowe, w Polsce utrwalił się system parlamentarno-gabinetowy, w którym przeprowadzanie śmielszych zmian społecznych bywa trudne ze względu na równoważenie się roli wykonawczej premiera i prezydenta.

„O Giedroycia sporu nie ma”, zapewnia minister Radosław Sikorski w „Nowej Europie Wschodniej”. I rzeczywiście: tak zwana doktryna ULB, głoszona przez „Kulturę”, stała się kanonicznym składnikiem ideowym polskiej polityki zagranicznej.

Są oznaki, że nowa współpraca Moskwy z Kijowem dodaje muskułów polityce Kremla wobec jego pozostałych sąsiadów - w tym Mołdawii.

Umowa o przedłużeniu pobytu rosyjskiej Floty Czarnomorskiej na Krymie w zamian za rabaty na gaz warte do 40 miliardów dolarów kończą dryfowanie Ukrainy ku NATO, ale polityczno-wojskowa integracja z Rosją nie jest w interesie państwa.

Abstrahując od wyników wyborów, Ukraina jest dziś zupełnie innym krajem niż jeszcze 5 lat temu. Można postawić tezę, że Rosja w żadnym stopniu nie jest zwyciężczynią w ukraińskich wyborach.

Ukraiński prezydent Wiktor Janukowycz, zaprzysiężony dzisiaj na 4. prezydenta kraju od czasu uzyskania niepodległości, może mieć w zanadrzu pewne niespodzianki.

Zmęczeni permanentnym kryzysem na szczytach władzy Ukraińcy wystawili swoją ocenę podczas ostatnich wyborów. Wiktor Juszczenko otrzymał zaledwie 5,45 proc. głosów poparcia, zaś palmę zwycięzcy zdobył jego oponent Wiktor Janukowycz. Czy Ukraina stoi na progu zmian, zarówno jeśli chodzi o politykę wewnętrzną jak i pozycję międzynarodową?

Co ironiczne, nieznaczne zwycięstwo Wiktora Janukowycza w wyborach prezydenckich na Ukrainie stanowi szczytny punkt w historii tak zwanych kolorowych rewolucji, które pomiędzy 2003 i 2005 rokiem rzuciły wyzwanie poradzieckiemu porządkowi od Kijowa do Biszkeku.

Rezultat drugiej tury wyborów prezydenckich na Ukrainie 7 lutego może zdecydować, czy kryzysy gazowe będą się ponawiać i tym samym określić przyszłość europejskiej konsumpcji energii.

Ukraina znowu wybiera, a świat patrzy. Ale czy zainteresowanie świata sytuacją polityczną na Ukrainie jest na takim samym poziomie jak pięć lat temu?

Kampania wyborcza na Ukrainie jeszcze się formalnie nie zaczęła, niemniej jednak znana jest już lista najważniejszych siedmiu kandydatów, wśród których największe szansę ma tylko dwóch.

Warszawa i Kijów mogą nawiązać współpracę, która zminimalizuje zależność od dostaw surowców energetycznych z Rosji.

Chociaż bardzo łatwo jest mówić, że Rosja próbuje wpłynąć na zmianę przywództwa w Ukrainie przed styczniowymi wyborami, bardziej prawdopodobne jest to, że Rosja po prostu demonstruje swoje regionalne wpływy.

Białoruś z jednej strony a Ukraina i Mołdawia z drugiej mają całkowicie odmienne podejście do starań Kremla w zakresie kształtowania wspólnej polityki obronnej w ramach Wspólnoty Niepodległych Państw.

Rosja wysyła Ukrainie dwuznaczne sygnały co do swoich planów względem Floty Czarnomorskiej i faktycznie Krym wydaje się być na krawędzi kłopotów w kolejnej fazie tej geopolitycznej gry.

Tbilisi i Kijów obawiają się, że odejście Republikanów z Białego Domu oznacza utratę potężnego protektora i dojście do władzy wielkiej niewiadomej, która może próbować udobruchać Rosję kosztem państw takich jak Gruzja i Ukraina.

Ukraina chce być obecna w Regionie Bałtyku i współdecydować o sprawach istotnych dla tego morza. I chociaż może się to wydawać dziwne, Ukraina ma pełne podstawy do tego, by być traktowana jako kraj bałtycki.

Współpraca energetyczna Polski i Ukrainy ma strategiczne znaczenie zarówno dla obu tych państw, a także dla krajów Unii Europejskiej.

Czy po Gruzji Ukraina będzie następnym państwem, które doświadczy wzmożonej presji militarnej Rosji by zmienić swoją politykę zagraniczną i obronną?

Burmistrz Moskwy Jurij Łużkow ostatnio wypowiedział w Sewastopolu szereg podburzających komentarzy co do przynależności tego portu i miasta, które jeszcze bardziej pogorszyły stosunki między Rosją a Ukrainą.

Mimo nie przyznania Ukrainie i Gruzji Planów Działania na rzecz Członkostwa (MAP) przez NATO na szczycie w Bukareszcie, rosyjscy eksperci sądzą, że NATO zmierza do zaproszenia obu państw do siebie. Ukraina jest szczególnym powodem do obaw Moskwy.

Czy zablokowanie przez Niemcy aspiracji Gruzji i Ukrainy do członkostwa w NATO to wyraz odejścia od priorytetowo dotąd traktowanej transatlantyckiej harmonii czy też mistrzowska zagrywka dyplomatyczna kanclerz Angeli Merkel?