Partnerstwo Wschodnie (ang. Eastern Partnership) - propozycja partnerstwa Unii Europejskiej z jej wschodnimi sąsiadami na obszarze poradzieckim, Armenią, Azerbejdżanem, Białorusią, Gruzją, Mołdawią i Ukrainą, przedstawiona przez ministrów spraw zagranicznych Polski i Szwecji Radosława Sikorskiego i Carla Bildta na spotkaniu Rady UE ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych (GAERC) w Brukseli 26 maja 2008 roku, zaakceptowana przez Radę Europejską 20 czerwca 2008 roku i w skonkretyzowanej formie 20 marca 2009 roku. Szczyt formalnie inaugurujący Partnerstwo Wschodnie odbył się w Pradze 7 maja 2009 roku.

Partnerstwo Wschodnie zakłada pogłębioną współpracę dwustronną i wielostronną w 5 sferach:

a) polityka i bezpieczeństwo, m.in. wzmacnianie demokracji i rządów prawa, współpraca w polityce zagranicznej i bezpieczeństwa,

b) granice i ruch osobowy, m.in. współpraca w zakresie regulacji migracji, uelastycznienie ruchu wizowego,

c) ekonomia i finanse, m.in. usuwanie barier handlowych między adresatami Partnerstwa a UE, wspieranie integracji gospodarczej wschodnich sąsiadów UE, reformy gospodarcze, rozbudowa infrastruktury transportowej i teleinformatycznej,

d) środowisko naturalne, m.in. wspólne przeciwdziałanie globalnym zmianom klimatycznym i wprowadzanie technologii przyjaznych środowisku,

e) sprawy społeczne, m.in. rozwój współpracy transgranicznej, kontaktów międzyludzkich i organizacji międzyrządowych, współpraca naukowa.

Partnerstwo Wschodnie zakłada zbliżenie wschodnich sąsiadów do UE, ale nie oferuje perspektywy członkostwa. Rozwój współpracy UE z poszczególnymi państwami w ramach Partnerstwa ma zależeć od stopnia ich postępu w działaniach reformatorskich i modernizacyjnych. Struktura instytucjonalna Partnerstwa ma być jak najbardziej ograniczona. Całkowita wysokość pomocy dla 6 powyższych państw ma wzrosnąć z 450 milionów euro w 2008 roku do 785 milionów w 2013 roku. Partnerstwo Wschodnie spotkało się z nieprzychylną reakcją Rosji, która uznała ten projekt za próbę budowy przez UE własnej sfery wpływów na obszarze poradzieckim.

Zobacz:

UE: koszmar sąsiedztwa (Ahto Lobjakas, 24 marca 2009)

Udział Polski w misjach wojskowych w Afryce - zagrożenie dla "Partnerstwa Wschodniego"? (Dominik Jankowski, 7 listopada 2008)

Bruksela próbuje studzić ambicje do "Wschodniego Partnerstwa" (Ahto Lobjakas, 11 czerwca 2008)