Kalendarz Historyczny na dzien 15 styczen |
| 1582 |
| Pokój w Jamie Zapolskim koÅ„czy 6-letniÄ… wojnÄ™ Polski i Litwy z RosjÄ…; Rosja wycofuje siÄ™ z Inflantów i traci dostÄ™p do BaÅ‚tyku a Rzeczpospolita Polsko-Litewska uzyskuje pozycjÄ™ najwiÄ™kszego mocarstwa w Europie Åšrodkowej |
|
| 1910 |
| Francja scala swoje kolonie w Å›rodkowej Afryce (Gabon, Kongo Åšrodkowe, Ubangi-Szari i Czad) we FrancuskÄ… AfrykÄ™ RównikowÄ… |
|
| 1922 |
| Irlandzki parlament nieznacznÄ… wiÄ™kszoÅ›ciÄ… (64-57) gÅ‚osów ratyfikuje angielsko-irlandzki traktat pokojowy z 6 grudnia 1921 roku, ustanawiajÄ…c tym samym Wolne PaÅ„stwo Irlandzkie o statusie dominium |
|
| 1929 |
| Senat USA ratyfikuje pakt Brianda-Kellogga o wyrzeczeniu się wojny jako instrumentu polityki zagranicznej, podpisany w Paryżu 27 sierpnia 1928 roku |
|
| 1932 |
| SiÅ‚y francuskie zajmujÄ… oazÄ™ Tafilet, zadajÄ…c decydujÄ…cy cios rebeliantom z gór Atlasu w Maroku Francuskim |
|
| 1935 |
| Somaliland i Erytrea zostają połączone w kolonię Włoska Afryka Wschodnia |
|
| 1955 |
| Rząd ChRL postanawia rozpocząć program budowy własnej broni jądrowej |
|
| 1963 |
| Po udanej ofensywie wojsk ONZ Moise Czombe ogłasza zakończenie secesji kongijskiej prowincji Katanga |
|
| 1966 |
| W pierwszym wojskowym przewrocie w Nigerii ginie premier Abubakar Tafawa Balewa oraz wielu innych czÅ‚onków rzÄ…du; w rezultacie wydarzeÅ„ wÅ‚adzÄ™ przejmuje najstarszy rangÄ… oficer – generaÅ‚ Johnson Thomas Aguiyi-Ironsi |
|
| 1970 |
| Nigeryjski generał Yakubu Gowon odbiera w Lagos z rąk generała Phillipa Effionga bezwarunkową kapitulację Biafry |
|
| 1971 |
| Oficjalne oddanie do użytku Wielkiej Tamy Asuańskiej na Nilu przez prezydenta Egiptu Anwara Sadata i prezydenta ZSRR Nikołaja Wiktorowicza Podgornego |
|
| 1973 |
| Po raz pierwszy w historii papież Paweł VI przyjmuje na audiencji premier Izraela, Goldę Meir |
|
| 1973 |
| W 7 dni po wznowieniu negocjacji pokojowych przez Henry’ego Kissingera i Le Duc Tho w Paryżu prezydent USA Richard Nixon ogÅ‚asza wstrzymanie bombardowaÅ„ Wietnamu PóÅ‚nocnego, powoÅ‚ujÄ…c siÄ™ na zasadniczy postÄ™p w rokowaniach |
|
| 1975 |
| Liderzy trzech gÅ‚ównych angolaÅ„skich ruchów wyzwoleÅ„czych: Holden Roberto (FNLA), Agustinho Neto (MPLA) i Jonas Savimbi (UNITA) oraz przedstawiciele Portugalii podpisujÄ… w Alvor porozumienie w sprawie uzyskania niepodlegÅ‚oÅ›ci przez AngolÄ™ 11 listopada 1975 roku |
|
| 1986 |
| Sekretarz generalny KPZR Michaił Gorbaczow przedstawia trzystopniowy plan całkowitej likwidacji broni atomowej do 2000 roku |
|
| 1990 |
| Parlament Bułgarii usuwa z konstytucji zapis o wiodącej roli partii komunistycznej |
|
| 1991 |
| Upływa ostateczny termin wycofania się Iraku z Kuwejtu wyznaczony przez Radę Bezpieczeństwa ONZ w listopadzie 1990 roku |
|
| 1992 |
| Wspólnota Europejska oraz szereg innych paÅ„stw europejskich, w tym Polska, uznajÄ… niepodlegÅ‚ość Chorwacji i SÅ‚owenii |
|
| 1993 |
| AmerykaÅ„ska Straż Przybrzeżna wprowadza blokadÄ™ morskÄ… Haiti by zapobiec masowemu exodusowi mieszkaÅ„ców tego kraju do USA |
|
| 1993 |
| Policja wÅ‚oska aresztuje w Palermo szefa mafii Salvatore ‘Toto’ RiinÄ™ |
|
| 1996 |
| Premier Grecji Andreas Papandreou składa rezygnację po 2-miesięcznym pobycie w szpitalu |
|
| 1997 |
| Premier Izraela Benjamin Netanyahu i lider PalestyÅ„czyków Jaser Arafat podpisujÄ… w obecnoÅ›ci sekretarza stanu USA Warrena Christophera porozumienie w sprawie wycofania siÄ™ wojsk izraelskich z Hebronu |
|
| 1999 |
| 45 AlbaÅ„czyków zostaje zamordowanych, przypuszczalnie przez Serbów, we wsi Racak w poÅ‚udniowym Kosowie |
|
| 1999 |
| W narodowym referendum w Turkmenistanie 99,9% głosujących opowiada się za wydłużeniem kadencji prezydenta Saparmurata Nijazowa o kolejne 5 lat |
|
| 2000 |
| W restauracji hotelu Intercontinental w Belgradzie zastrzelony zostaje Zeljko Raznatović, znany jako ‘Arkan’, najsÅ‚ynniejszy serbski bojówkarz oskarżony o zbrodnie wojenne w BoÅ›ni w 1997 roku i w Chorwacji w 1991 roku |
|
| 2004 |
| Minister spraw zagranicznych Korei PoÅ‚udniowej Yoon Young-kwan podaje siÄ™ do dymisji w rezultacie sporu miÄ™dzy proamerykaÅ„skim departamentem Ameryki PóÅ‚nocnej MSZ a sztabem prezydenta Roh Moo-hyuna o politykÄ™ wobec USA i Korei PóÅ‚nocnej |
|
| 2005 |
| ChRL i Tajwan zawierają przełomowe porozumienie o bezpośrednich lotach czarterowych na czas chińskiego nowego roku, pierwszych od podziału Chin w 1949 roku |
|
| 2005 |
| Mahmud Abbas zostaje zaprzysiężony na prezydenta Autonomii Palestyńskiej |
|
| 2005 |
| Indie i Pakistan ogÅ‚aszajÄ… zamiar wspólnego wysÅ‚ania żoÅ‚nierzy, po raz pierwszy w historii, do Kongo w ramach misji pokojowej ONZ |
|
| 2006 |
| Michelle Bachelet jako pierwsza kobieta zwycięża w wyborach prezydenckich w Chile, pokonując konserwatystę Sebastiana Pinerę |
|
| 2006 |
| Po 27 latach rzÄ…dów w wieku 79 lat umiera emir Kuwejtu Szejk Jaber al-Ahmad al-Sabah; nowym emirem zostaje 76-letni koronowany książę Szejk Saad al-Abdullah al-Salem al-Sabah |
|
| 2006 |
| Egipt zezwala francuskiemu lotniskowcowi Clemenceau na przepłynięcie przez Kanał Sueski w drodze na zezłomowanie w Indiach, uznając że okręt nie stanowi zagrożenia dla środowiska naturalnego |
|
| 2007 |
| Skazani za masakrÄ™ w Dujail w 1982 roku Barzan Ibrahim, szef wywiadu irackiego za rzÄ…dów Saddama Husajna i brat przyrodni eks-dyktatora Iraku, a także byÅ‚y przewodniczÄ…cy SÄ…du Rewolucyjnego Awad Hamed al-Bandar zostajÄ… powieszeni w Bagdadzie; podczas egzekucji gÅ‚owa Barzana zostaje przypadkowo oderwana od ciaÅ‚a |
|
| 2007 |
| W Nepalu uchwalona zostaje przejÅ›ciowa konstytucja, na mocy której powstaje 330-osobowy przejÅ›ciowy parlament, w którym 83 miejsca zajmuje Komunistyczna Partia Nepalu, do 2006 roku prowadzÄ…ca walkÄ™ partyzanckÄ… |
|
| 2007 |
| Po spotkaniu z prezydentem Egiptu Hosni Mubarakiem w Luksorze sekretarz stanu Condoleezza Rice ogÅ‚asza plan trójstronnego nieformalnego szczytu z premierem Izraela Ehudem Olmertem i prezydentem Autonomii PalestyÅ„skiej Mahmudem Abbasem |
|
| 2007 |
| Prezydent Peru Alan Garcia ogÅ‚asza po spotkaniu z prezydentem Wenezueli Hugo Chavezem w stolicy Ekwadoru Quito, że oba paÅ„stwa przywrócÄ… peÅ‚ne stosunki dyplomatyczne po odwoÅ‚aniu ambasadorów w maju 2006 roku |
|
| 2007 |
| Sekretarz obrony USA Robert Gates podczas konferencji prasowej w kwaterze NATO w Brukseli oskarża Iran o „dziaÅ‚anie w bardzo negatywny sposób” na Bliskim Wschodzie, „wierzÄ…c że USA sÄ… uwiÄ…zane w Iraku”; Gates podkreÅ›la, że wzmocnienie obecnoÅ›ci wojskowej USA w Zatoce Perskiej jest sygnaÅ‚em w stronÄ™ Teheranu, iż Waszyngton jest trwale zainteresowany stabilnoÅ›ciÄ… regionu |
|
| 2007 |
| Rosja ogÅ‚asza wygaÅ›niÄ™cie 6-miesiÄ™cznego okresu amnestii dla rebeliantów czeczeÅ„skich, podajÄ…c że 546 bojowników zÅ‚ożyÅ‚o broÅ„ w tym okresie |
|
| 2007 |
| Prezydenci Tadżykistanu i ChRL Emomali Rachmonow i Hu Jintao podpisujÄ… w Pekinie traktat przyjaźni dobrosÄ…siedzkiej i wspóÅ‚pracy |
|
| 2007 |
| W Londynie rozpoczyna siÄ™ proces 6 muzuÅ‚manów w sprawie próby zamachu terrorystycznego w stolicy Wielkiej Brytanii 21 lipca 2005 roku |
|
| 2007 |
| Przejściowy rząd Somalii nakazuje zamknięcie 3 największych rozgłośni radiowych i biura telewizji Al-Jazeera, zarzucając im podżeganie do przemocy |
|
| 2007 |
| W Cebu na Filipinach odbywa siÄ™ drugi Szczyt Wschodnioazjatycki z udziaÅ‚em przywódców 10 paÅ„stw Stowarzyszenia PaÅ„stw Azji PoÅ‚udniowo-Wschodniej (ASEAN), Chin, Japonii, Korei PoÅ‚udniowej, Indii, Australii i Nowej Zelandii |
|
| 2008 |
| Francja i Zjednoczone Emiraty Arabskie podpisujÄ… podczas wizyty prezydenta Nicolasa Sarkozy porozumienie o wspóÅ‚pracy wojskowej, zezwalajÄ…ce Francji na ustanowienie swojej pierwszej staÅ‚ej bazy militarnej w regionie Zatoki Perskiej |
|
| 2008 |
| 19 PalestyÅ„czyków, w tym 14 czÅ‚onków ugrupowania Hamas, ginie w izraelskich operacjach militarnych w Strefie Gazy |
|
| 2008 |
| W Madrycie odbywa siÄ™ inauguracyjne, dwudniowe spotkanie Sojuszu Cywilizacji, hiszpaÅ„skiej inicjatywy zmierzajÄ…cej do poprawy zrozumienia miÄ™dzy Zachodem a Å›wiatem muzuÅ‚maÅ„skim, przedstawionej w 2004 roku i popartej przez ONZ rok później |
|
| 2008 |
| Hongkong po raz 14. z rzÄ™du zostaje uznany za najbardziej liberalnÄ… gospodarkÄ™ na Å›wiecie w corocznym raporcie Heritage Foundation; na kolejnych miejscach plasujÄ… siÄ™ Singapur, Irlandia, Australia i USA; za najbardziej represyjnÄ… gospodarkÄ™ uznana zostaje Korea PóÅ‚nocna |
|
| 2008 |
| Polski minister obrony Bogdan Klich spotyka siÄ™ w Waszyngtonie z sekretarzem obrony USA Robertem Gatesem celem omówienia kwestii budowy systemu obrony przeciwrakietowej w Europie Wschodniej |
|
| 2008 |
| Sekretarz stanu USA Condoleezza Rice skÅ‚ada niezapowiedzianÄ… wizytÄ™ w Iraku; „The New York Times” donosi, że wedÅ‚ug ministra obrony Abdula Qadira Irak nie bÄ™dzie w stanie przejąć peÅ‚nej odpowiedzialnoÅ›ci za bezpieczeÅ„stwo wewnÄ™trzne do 2012, a za bezpieczeÅ„stwo granic – do 2018 roku |
|
| 2008 |
| 3 osoby ginÄ… w wybuchu samochodu-puÅ‚apki w Bejrucie, którego celem jest samochód ambasady amerykaÅ„skiej w Libanie |
|
| 2008 |
| RzÄ…d australijski Kevina Rudda informuje Indie, że nie sprzeda temu paÅ„stwu uranu dopóki nie przystÄ…pi ono do traktatu o nieproliferacji broni jÄ…drowej (NPT) |
|
| 2008 |
| Wicepremier ChRL Zeng Peiyan składa wizytę w Polsce |
|
| 2009 |
| Sekretarz stanu USA Condoleezza Rice i minister spraw zagranicznych Zjednoczonych Emiratów Arabskich Abdullah bin Zayed podpisujÄ… w Waszyngtonie porozumienie o cywilnej wspóÅ‚pracy nuklearnej |
|
| 2009 |
| Ostatnie wojska etiopskie opuszczajÄ… stolicÄ™ Somalii Mogadiszu |
|
| 2009 |
| W nalocie izraelskim w obozie dla uchodźców Jabalya ginie minister spraw wewnÄ™trznych administracji Hamasu w Strefie Gazy, Said Siam; siÅ‚y izraelskie omyÅ‚kowo ostrzeliwujÄ… budynek agencji pomocy uchodźcom palestyÅ„skim UNRWA, raniÄ…c 3 pracowników |
|
| 2009 |
| PakistaÅ„skie ministerstwo spraw wewnÄ™trznych informuje, że w zwiÄ…zku z listopadowymi atakami terrorystycznymi w Mumbai aresztowano 124 czÅ‚onków ugrupowania Lashkar-e-Taiba i jego instytucji charytatywnej Jamaat-ud-Dawa |
|
| 2009 |
| UNICEF wydaje raport pt. „State of the World’s Children”, w którym stwierdza, że rodzenie dzieci jest jednym z najwiÄ™kszych zagrożeÅ„ dla kobiet, zwÅ‚aszcza w krajach najsÅ‚abiej rozwiniÄ™tych, gdzie prawdopodobieÅ„stwo zgonu podczas porodu lub wskutek komplikacji poporodowych jest 300 razy wiÄ™ksze niż w krajach rozwiniÄ™tych; wg raportu w 2007 roku 9,2 miliona dzieci zmarÅ‚o przed osiÄ…gniÄ™ciem 5. roku życia |
|
| 2009 |
| W Berlinie odbywa się spotkanie kanclerz Niemiec Angeli Merkel z premierem Wielkiej Brytanii Gordonem Brownem; rozmowy dotyczą kryzysu gospodarczego, wojny w Strefie Gazy i kryzysu gazowego między Ukrainą a Rosją |
|
| 2009 |
| Maroko zapowiada zamknięcie swojej ambasady w Wenezueli w związku ze stanowiskiem tego państwa wobec problemu Sahary Zachodniej |
|
| 2009 |
| Departament Skarbu USA nakÅ‚ada sankcje finansowe na 2 birmaÅ„skich biznesmenów zwiÄ…zanych z juntÄ… rzÄ…dzÄ…cÄ… Myanmarem |
|
| 2009 |
| 3 pracowników MiÄ™dzynarodowego Czerwonego Krzyża zostaje uprowadzonych na wyspie Jolo na poÅ‚udniu Filipin, przypuszczalnie przez grupÄ™ zbrojnÄ… Abu Sayyaf |
|
| 2009 |
| Kamerun i Unia Europejska podpisują porozumienie o partnerstwie gospodarczym (EPA), dające kameruńskiemu eksportowi bezcłowy dostęp do rynku unijnego |
|
| 2009 |
| Szef amerykaÅ„skiego Dowództwa Centralnego generaÅ‚ David Petraeus skÅ‚ada wizytÄ™ w Turkmenistanie |
|