Kalendarz Historyczny - 15 styczen
menu:  Główna Artykuły Baza Państw Dokumenty Kalendarz Słownik Chronologia Książki
Kalendarz Historyczny na dzien 15 styczen
1582
Pokój w Jamie Zapolskim kończy 6-letnią wojnę Polski i Litwy z Rosją; Rosja wycofuje się z Inflantów i traci dostęp do Bałtyku a Rzeczpospolita Polsko-Litewska uzyskuje pozycję największego mocarstwa w Europie Środkowej
1910
Francja scala swoje kolonie w środkowej Afryce (Gabon, Kongo Środkowe, Ubangi-Szari i Czad) we Francuską Afrykę Równikową
1922
Irlandzki parlament nieznaczną większością (64-57) głosów ratyfikuje angielsko-irlandzki traktat pokojowy z 6 grudnia 1921 roku, ustanawiając tym samym Wolne Państwo Irlandzkie o statusie dominium
1929
Senat USA ratyfikuje pakt Brianda-Kellogga o wyrzeczeniu się wojny jako instrumentu polityki zagranicznej, podpisany w Paryżu 27 sierpnia 1928 roku
1932
Siły francuskie zajmują oazę Tafilet, zadając decydujący cios rebeliantom z gór Atlasu w Maroku Francuskim
1935
Somaliland i Erytrea zostają połączone w kolonię Włoska Afryka Wschodnia
1955
Rząd ChRL postanawia rozpocząć program budowy własnej broni jądrowej
1963
Po udanej ofensywie wojsk ONZ Moise Czombe ogłasza zakończenie secesji kongijskiej prowincji Katanga
1966
W pierwszym wojskowym przewrocie w Nigerii ginie premier Abubakar Tafawa Balewa oraz wielu innych członków rządu; w rezultacie wydarzeń władzę przejmuje najstarszy rangą oficer – generał Johnson Thomas Aguiyi-Ironsi
1970
Nigeryjski generał Yakubu Gowon odbiera w Lagos z rąk generała Phillipa Effionga bezwarunkową kapitulację Biafry
1971
Oficjalne oddanie do użytku Wielkiej Tamy Asuańskiej na Nilu przez prezydenta Egiptu Anwara Sadata i prezydenta ZSRR Nikołaja Wiktorowicza Podgornego
1973
Po raz pierwszy w historii papież Paweł VI przyjmuje na audiencji premier Izraela, Goldę Meir
1973
W 7 dni po wznowieniu negocjacji pokojowych przez Henry’ego Kissingera i Le Duc Tho w Paryżu prezydent USA Richard Nixon ogłasza wstrzymanie bombardowań Wietnamu Północnego, powołując się na zasadniczy postęp w rokowaniach
1975
Liderzy trzech głównych angolańskich ruchów wyzwoleńczych: Holden Roberto (FNLA), Agustinho Neto (MPLA) i Jonas Savimbi (UNITA) oraz przedstawiciele Portugalii podpisują w Alvor porozumienie w sprawie uzyskania niepodległości przez Angolę 11 listopada 1975 roku
1986
Sekretarz generalny KPZR Michaił Gorbaczow przedstawia trzystopniowy plan całkowitej likwidacji broni atomowej do 2000 roku
1990
Parlament Bułgarii usuwa z konstytucji zapis o wiodącej roli partii komunistycznej
1991
Upływa ostateczny termin wycofania się Iraku z Kuwejtu wyznaczony przez Radę Bezpieczeństwa ONZ w listopadzie 1990 roku
1992
Wspólnota Europejska oraz szereg innych państw europejskich, w tym Polska, uznają niepodległość Chorwacji i Słowenii
1993
Amerykańska Straż Przybrzeżna wprowadza blokadę morską Haiti by zapobiec masowemu exodusowi mieszkańców tego kraju do USA
1993
Policja włoska aresztuje w Palermo szefa mafii Salvatore ‘Toto’ Riinę
1996
Premier Grecji Andreas Papandreou składa rezygnację po 2-miesięcznym pobycie w szpitalu
1997
Premier Izraela Benjamin Netanyahu i lider Palestyńczyków Jaser Arafat podpisują w obecności sekretarza stanu USA Warrena Christophera porozumienie w sprawie wycofania się wojsk izraelskich z Hebronu
1999
45 Albańczyków zostaje zamordowanych, przypuszczalnie przez Serbów, we wsi Racak w południowym Kosowie
1999
W narodowym referendum w Turkmenistanie 99,9% głosujących opowiada się za wydłużeniem kadencji prezydenta Saparmurata Nijazowa o kolejne 5 lat
2000
W restauracji hotelu Intercontinental w Belgradzie zastrzelony zostaje Zeljko Raznatović, znany jako ‘Arkan’, najsłynniejszy serbski bojówkarz oskarżony o zbrodnie wojenne w Bośni w 1997 roku i w Chorwacji w 1991 roku
2004
Minister spraw zagranicznych Korei Południowej Yoon Young-kwan podaje się do dymisji w rezultacie sporu między proamerykańskim departamentem Ameryki Północnej MSZ a sztabem prezydenta Roh Moo-hyuna o politykę wobec USA i Korei Północnej
2005
ChRL i Tajwan zawierają przełomowe porozumienie o bezpośrednich lotach czarterowych na czas chińskiego nowego roku, pierwszych od podziału Chin w 1949 roku
2005
Mahmud Abbas zostaje zaprzysiężony na prezydenta Autonomii Palestyńskiej
2005
Indie i Pakistan ogłaszają zamiar wspólnego wysłania żołnierzy, po raz pierwszy w historii, do Kongo w ramach misji pokojowej ONZ
2006
Michelle Bachelet jako pierwsza kobieta zwycięża w wyborach prezydenckich w Chile, pokonując konserwatystę Sebastiana Pinerę
2006
Po 27 latach rządów w wieku 79 lat umiera emir Kuwejtu Szejk Jaber al-Ahmad al-Sabah; nowym emirem zostaje 76-letni koronowany książę Szejk Saad al-Abdullah al-Salem al-Sabah
2006
Egipt zezwala francuskiemu lotniskowcowi Clemenceau na przepłynięcie przez Kanał Sueski w drodze na zezłomowanie w Indiach, uznając że okręt nie stanowi zagrożenia dla środowiska naturalnego
2007
Skazani za masakrę w Dujail w 1982 roku Barzan Ibrahim, szef wywiadu irackiego za rządów Saddama Husajna i brat przyrodni eks-dyktatora Iraku, a także były przewodniczący Sądu Rewolucyjnego Awad Hamed al-Bandar zostają powieszeni w Bagdadzie; podczas egzekucji głowa Barzana zostaje przypadkowo oderwana od ciała
2007
W Nepalu uchwalona zostaje przejściowa konstytucja, na mocy której powstaje 330-osobowy przejściowy parlament, w którym 83 miejsca zajmuje Komunistyczna Partia Nepalu, do 2006 roku prowadząca walkę partyzancką
2007
Po spotkaniu z prezydentem Egiptu Hosni Mubarakiem w Luksorze sekretarz stanu Condoleezza Rice ogłasza plan trójstronnego nieformalnego szczytu z premierem Izraela Ehudem Olmertem i prezydentem Autonomii Palestyńskiej Mahmudem Abbasem
2007
Prezydent Peru Alan Garcia ogłasza po spotkaniu z prezydentem Wenezueli Hugo Chavezem w stolicy Ekwadoru Quito, że oba państwa przywrócą pełne stosunki dyplomatyczne po odwołaniu ambasadorów w maju 2006 roku
2007
Sekretarz obrony USA Robert Gates podczas konferencji prasowej w kwaterze NATO w Brukseli oskarża Iran o „działanie w bardzo negatywny sposób” na Bliskim Wschodzie, „wierząc że USA są uwiązane w Iraku”; Gates podkreśla, że wzmocnienie obecności wojskowej USA w Zatoce Perskiej jest sygnałem w stronę Teheranu, iż Waszyngton jest trwale zainteresowany stabilnością regionu
2007
Rosja ogłasza wygaśnięcie 6-miesięcznego okresu amnestii dla rebeliantów czeczeńskich, podając że 546 bojowników złożyło broń w tym okresie
2007
Prezydenci Tadżykistanu i ChRL Emomali Rachmonow i Hu Jintao podpisują w Pekinie traktat przyjaźni dobrosąsiedzkiej i współpracy
2007
W Londynie rozpoczyna się proces 6 muzułmanów w sprawie próby zamachu terrorystycznego w stolicy Wielkiej Brytanii 21 lipca 2005 roku
2007
Przejściowy rząd Somalii nakazuje zamknięcie 3 największych rozgłośni radiowych i biura telewizji Al-Jazeera, zarzucając im podżeganie do przemocy
2007
W Cebu na Filipinach odbywa się drugi Szczyt Wschodnioazjatycki z udziałem przywódców 10 państw Stowarzyszenia Państw Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN), Chin, Japonii, Korei Południowej, Indii, Australii i Nowej Zelandii
2008
Francja i Zjednoczone Emiraty Arabskie podpisują podczas wizyty prezydenta Nicolasa Sarkozy porozumienie o współpracy wojskowej, zezwalające Francji na ustanowienie swojej pierwszej stałej bazy militarnej w regionie Zatoki Perskiej
2008
19 Palestyńczyków, w tym 14 członków ugrupowania Hamas, ginie w izraelskich operacjach militarnych w Strefie Gazy
2008
W Madrycie odbywa się inauguracyjne, dwudniowe spotkanie Sojuszu Cywilizacji, hiszpańskiej inicjatywy zmierzającej do poprawy zrozumienia między Zachodem a światem muzułmańskim, przedstawionej w 2004 roku i popartej przez ONZ rok później
2008
Hongkong po raz 14. z rzędu zostaje uznany za najbardziej liberalną gospodarkę na świecie w corocznym raporcie Heritage Foundation; na kolejnych miejscach plasują się Singapur, Irlandia, Australia i USA; za najbardziej represyjną gospodarkę uznana zostaje Korea Północna
2008
Polski minister obrony Bogdan Klich spotyka się w Waszyngtonie z sekretarzem obrony USA Robertem Gatesem celem omówienia kwestii budowy systemu obrony przeciwrakietowej w Europie Wschodniej
2008
Sekretarz stanu USA Condoleezza Rice składa niezapowiedzianą wizytę w Iraku; „The New York Times” donosi, że według ministra obrony Abdula Qadira Irak nie będzie w stanie przejąć pełnej odpowiedzialności za bezpieczeństwo wewnętrzne do 2012, a za bezpieczeństwo granic – do 2018 roku
2008
3 osoby giną w wybuchu samochodu-pułapki w Bejrucie, którego celem jest samochód ambasady amerykańskiej w Libanie
2008
Rząd australijski Kevina Rudda informuje Indie, że nie sprzeda temu państwu uranu dopóki nie przystąpi ono do traktatu o nieproliferacji broni jądrowej (NPT)
2008
Wicepremier ChRL Zeng Peiyan składa wizytę w Polsce
2009
Sekretarz stanu USA Condoleezza Rice i minister spraw zagranicznych Zjednoczonych Emiratów Arabskich Abdullah bin Zayed podpisują w Waszyngtonie porozumienie o cywilnej współpracy nuklearnej
2009
Ostatnie wojska etiopskie opuszczają stolicę Somalii Mogadiszu
2009
W nalocie izraelskim w obozie dla uchodźców Jabalya ginie minister spraw wewnętrznych administracji Hamasu w Strefie Gazy, Said Siam; siły izraelskie omyłkowo ostrzeliwują budynek agencji pomocy uchodźcom palestyńskim UNRWA, raniąc 3 pracowników
2009
Pakistańskie ministerstwo spraw wewnętrznych informuje, że w związku z listopadowymi atakami terrorystycznymi w Mumbai aresztowano 124 członków ugrupowania Lashkar-e-Taiba i jego instytucji charytatywnej Jamaat-ud-Dawa
2009
UNICEF wydaje raport pt. „State of the World’s Children”, w którym stwierdza, że rodzenie dzieci jest jednym z największych zagrożeń dla kobiet, zwłaszcza w krajach najsłabiej rozwiniętych, gdzie prawdopodobieństwo zgonu podczas porodu lub wskutek komplikacji poporodowych jest 300 razy większe niż w krajach rozwiniętych; wg raportu w 2007 roku 9,2 miliona dzieci zmarło przed osiągnięciem 5. roku życia
2009
W Berlinie odbywa się spotkanie kanclerz Niemiec Angeli Merkel z premierem Wielkiej Brytanii Gordonem Brownem; rozmowy dotyczą kryzysu gospodarczego, wojny w Strefie Gazy i kryzysu gazowego między Ukrainą a Rosją
2009
Maroko zapowiada zamknięcie swojej ambasady w Wenezueli w związku ze stanowiskiem tego państwa wobec problemu Sahary Zachodniej
2009
Departament Skarbu USA nakłada sankcje finansowe na 2 birmańskich biznesmenów związanych z juntą rządzącą Myanmarem
2009
3 pracowników Międzynarodowego Czerwonego Krzyża zostaje uprowadzonych na wyspie Jolo na południu Filipin, przypuszczalnie przez grupę zbrojną Abu Sayyaf
2009
Kamerun i Unia Europejska podpisują porozumienie o partnerstwie gospodarczym (EPA), dające kameruńskiemu eksportowi bezcłowy dostęp do rynku unijnego
2009
Szef amerykańskiego Dowództwa Centralnego generał David Petraeus składa wizytę w Turkmenistanie
2010
Japońska marynarka kończy 8-letnią misję uzupełniania paliwa okrętów państw wspierających kampanię antyterrorystyczną w Afganistanie
2010
Czarnogóra i Kosowo nawiązują stosunki dyplomatyczne; Serbia postanawia odwołać swojego ambasadora z Czarnogóry
2010
Rosyjska Duma głosując 392-56 ratyfikuje 14. protokół do europejskiej konwencji praw człowieka, zmierzający do uproszczenia i przyspieszenia prac Europejskiego Trybunału Praw Człowieka; Rosja jako ostatnie z 47 państw-członków Rady Europy ratyfikuje ten protokół
2010
Co najmniej 11 osób ginie w 2 kolejnych atakach rakietowych amerykańskich samolotów bezzałogowych w pakistańskim regionie Północny Waziristan
2010
Minister spraw zagranicznych Niemiec Guido Westerwelle odwiedza Chiny
2011
Lokalne władze informują, że co najmniej 17 osób zginęło w ciągu ostatnich 3 dni w przemocy na tle politycznym w Karaczi
2011
Iracki żołnierz oddaje śmiertelne strzały do 2 żołnierzy amerykańskich w centrum szkoleniowym koło Mosulu
2011
Premier Syrii Mohammed Naji Otri składa wizytę w Iraku
2011
W Seulu odbywa się spotkanie szefów dyplomacji Korei Południowej i Japonii, Kima Sung-hwana i Seiji Maehary