Kalendarz Historyczny na dzien 1 styczen |
| 1803 |
| Dania zakazuje importu niewolników, zostajÄ…c pierwszym paÅ„stwem na Å›wiecie, które znosi handel niewolnikami |
|
| 1804 |
| Haiti ogÅ‚asza niepodlegÅ‚ość od Francji, zostajÄ…c pierwszÄ… republikÄ… ludnoÅ›ci czarnoskórej na Å›wiecie |
|
| 1901 |
| Powstanie ZwiÄ…zku Australijskiego jako federacji 6 brytyjskich kolonii na kontynencie |
|
| 1912 |
| W Nankinie proklamowana zostaje republika chińska z Sun Jat-senem jako tymczasowym prezydentem |
|
| 1942 |
| 26 paÅ„stw, w tym Polska, podpisuje w Waszyngtonie DeklaracjÄ™ Narodów Zjednoczonych, przewidujÄ…cÄ… walkÄ™ z siÅ‚ami osi wszelkimi Å›rodkami i nie zawieranie osobnego pokoju lub rozejmu |
|
| 1946 |
| Indie i Wielka Brytania podpisujÄ… traktat pokojowy z TajlandiÄ… |
|
| 1947 |
| USA i Wielka Brytania scalajÄ… swoje strefy okupacyjne w Niemczech, tworzÄ…c BizoniÄ™ |
|
| 1948 |
| WejÅ›cie w życie ukÅ‚adu ogólnego w sprawie ceÅ‚ i handlu (GATT), podpisanego 30 października 1947 roku |
|
| 1948 |
| Belgia, Holandia i Luksemburg wprowadzają w życię unię celną zgodnie z porozumieniem zawartym w 1944 roku |
|
| 1949 |
| Wejście w życie wynegocjowanego przez ONZ zawieszenia broni w Kaszmirze, kończącego po 14 miesiącach pierwszą wojnę indyjsko-pakistańską |
|
| 1953 |
| Na Malediwach po raz pierwszy w historii zostaje ustanowiona republika, która jednak upadnie w tym samym roku |
|
| 1956 |
| Sudan uzyskuje niepodległość od Wielkiej Brytanii i Egiptu |
|
| 1957 |
| Zagłębie Saary zostaje przyłączone do RFN zgodnie z traktatem francusko-niemieckim z 27 października 1956 roku |
|
| 1958 |
| WejÅ›cie w życie traktatów rzymskich podpisanych przez 6 paÅ„stw (Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, RFN, WÅ‚ochy) 25 marca 1957 roku, ustanawiajÄ…cych EuropejskÄ… WspólnotÄ™ GospodarczÄ… (EWG) i EuropejskÄ… WspólnotÄ™ Energii Atomowej (EURATOM) |
|
| 1959 |
| Dyktator Fulgencio Batista ucieka z Kuby do Dominikany przed nacierajÄ…cymi oddziaÅ‚ami partyzanckimi Fidela Castro, który przejmuje wÅ‚adzÄ™ w kraju |
|
| 1959 |
| Francuskie terytorium powiernicze Kamerun otrzymuje autonomię wewnętrzną w przygotowaniu do niepodległości |
|
| 1959 |
| Państwa członkowskie EWG wprowadzają pierwszą redukcję ceł |
|
| 1960 |
| Uzyskanie niepodległości przez francuską część terytorium powierniczego Kamerun |
|
| 1962 |
| Samoa Zachodnie, dotąd terytorium powiernicze administrowane przez Nową Zelandię, uzyskuje niepodległość jako pierwsze państwo położone na Pacyfiku |
|
| 1966 |
| Wejście w życie porozumienia o wolnym handlu między Australią a Nową Zelandią, podpisanego 31 sierpnia 1965 roku |
|
| 1969 |
| Wprowadzenie ustroju federalnego w Czechosłowacji |
|
| 1972 |
| Austriak Kurt Waldheim rozpoczyna pełnienie funkcji sekretarza generalnego ONZ |
|
| 1972 |
| Polska i NRD otwierajÄ… wspólnÄ… granicÄ™ dla ruchu bezwizowego jako pierwsze paÅ„stwa w bloku komunistycznym |
|
| 1973 |
| Dania, Irlandia i Wielka Brytania zostajÄ… przyjÄ™te do Wspólnot Europejskich, zwiÄ™kszajÄ…c liczbÄ™ czÅ‚onków do 9 |
|
| 1977 |
| 242 przedstawicieli opozycji czechosÅ‚owackiej podpisuje tzw. „KartÄ™ 77” domagajÄ…c siÄ™ implementacji podpisanych przez rzÄ…d miÄ™dzynarodowych porozumieÅ„ z zakresu ochrony praw czÅ‚owieka |
|
| 1978 |
| Prezydent USA Jimmy Carter składa wizytę w Indiach |
|
| 1979 |
| ChRL i USA formalnie nawiÄ…zujÄ… stosunki dyplomatyczne |
|
| 1981 |
| Grecja jako 10. paÅ„stwo zostaje przyjÄ™ta do Wspólnot Europejskich |
|
| 1981 |
| Amerykańskie terytorium powiernicze Palau uzyskuje samorządność na mocy nowej konstytucji |
|
| 1982 |
| Peruwiańczyk Javier Perez de Cuellar rozpoczyna pełnienie funkcji sekretarza generalnego ONZ |
|
| 1983 |
| Wejście w życie podstawowych postanowień porozumienia handlowego między Australią a Nową Zelandią o bliższych stosunkach gospodarczych; traktat całościowy zostanie podpisany 28 marca 1983 roku |
|
| 1984 |
| Brunei uzyskuje niepodległość od Wielkiej Brytanii w ramach Commonwealthu |
|
| 1986 |
| Hiszpania i Portugalia zostajÄ… przyjÄ™te do Wspólnot Europejskich, zwiÄ™kszajÄ…c liczbÄ™ czÅ‚onków do 12 |
|
| 1986 |
| Finlandia zostaje członkiem Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) |
|
| 1986 |
| Aruba zostaje wydzielona z Antyli Holenderskich, pozostajÄ…c w obrÄ™bie Królestwa Holandii |
|
| 1990 |
| AmerykaÅ„ska zakonnica Maureen Courtney i nikaraguaÅ„ska zakonnica Teresa Rosales zostajÄ… zamordowane podczas ataku rebeliantów contras na konwój parafialny w Nikaragui |
|
| 1992 |
| Egipcjanin Boutros Boutros-Ghali rozpoczyna pełnienie funkcji sekretarza generalnego ONZ |
|
| 1993 |
| CzechosÅ‚owacja dzieli siÄ™ w „aksamitnym rozwodzie” na 2 nowe paÅ„stwa: Czechy i SÅ‚owacjÄ™ |
|
| 1993 |
| PaÅ„stwa czÅ‚onkowskie Wspólnoty Europejskiej koÅ„czÄ… proces tworzenia wspólnego rynku zgodnie z postanowieniami Jednolitego Aktu Europejskiego z lutego 1986 roku |
|
| 1994 |
| Armia Wyzwolenia Narodowego im. Emiliano Zapaty (EZLN) wszczyna powstanie w meksykańskim stanie Chiapas w obronie ludności autochtonicznej zagrożonej umową NAFTA; jest to niekiedy postrzegane jako pierwsza rebelia przeciw globalnemu kapitalizmowi |
|
| 1994 |
| WejÅ›cie w życie umowy w sprawie PóÅ‚nocnoamerykaÅ„skiego Porozumienia Wolnego Handlu (NAFTA), podpisanej 17 grudnia 1992 roku |
|
| 1994 |
| Wejście w życie traktatu podpisanego 2 maja 1992 roku w Porto i ustanawiającego Europejski Obszar Gospodarczy na obszarze państw Unii Europejskiej i Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) |
|
| 1995 |
| 128 paÅ„stw, które do koÅ„ca 1994 roku podpisaÅ‚y ukÅ‚ad ogólny w sprawie ceÅ‚ i handlu (GATT) tworzy ÅšwiatowÄ… OrganizacjÄ™ Handlu (WTO) |
|
| 1995 |
| Austria, Finlandia i Szwecja zostajÄ… przyjÄ™te do Unii Europejskiej, zwiÄ™kszajÄ…c liczbÄ™ jej czÅ‚onków do 15; zachowana zostaje dotychczasowa flaga Unii Europejskiej z 12 gwiazdkami |
|
| 1995 |
| Konferencja BezpieczeÅ„stwa i WspóÅ‚pracy w Europie (KBWE) przeksztaÅ‚ca siÄ™ w OrganizacjÄ™ BezpieczeÅ„stwa i WspóÅ‚pracy w Europie (OBWE) |
|
| 1995 |
| PaÅ„stwa Mercosur (PoÅ‚udniowoamerykaÅ„ski Wspólny Rynek) tworzÄ… uniÄ™ celnÄ…, wprowadzajÄ…c wspólnÄ… taryfÄ™ zewnÄ™trznÄ… i wspólnÄ… politykÄ™ handlowÄ… |
|
| 1997 |
| Ghanajczyk Kofi Annan rozpoczyna pełnienie funkcji sekretarza generalnego ONZ |
|
| 1997 |
| Zair zostaje członkiem Światowej Organizacji Handlu (WTO) |
|
| 1998 |
| RPA i Chiny nawiÄ…zujÄ… stosunki dyplomatyczne |
|
| 1998 |
| Polska obejmuje przewodnictwo w Organizacji BezpieczeÅ„stwa i WspóÅ‚pracy w Europie (OBWE) |
|
| 1999 |
| 11 paÅ„stw Unii Europejskiej inauguruje europejskÄ… uniÄ™ monetarnÄ… (EMU), wprowadzajÄ…c wspólnÄ… walutÄ™ euro w rozliczeniach bezgotówkowych i trwale usztywniajÄ…c kursy wymiany walut narodowych do euro; poza EMU pozostajÄ… Wielka Brytania, Szwecja i Dania |
|
| 2002 |
| Euro-banknoty i monety stajÄ… siÄ™ legalnym Å›rodkiem pÅ‚atniczym w 12 paÅ„stwach Unii Europejskiej (11 paÅ„stw, które wprowadziÅ‚y euro 1 stycznia 1999 roku oraz Grecja, która zakwalifikowaÅ‚a siÄ™ do strefy euro w styczniu 2001 roku) |
|
| 2002 |
| Tajwan zostaje przyjÄ™ty do Åšwiatowej Organizacji Handlu (WTO) jako 144. czÅ‚onek pod nazwÄ… „OdrÄ™bne terytorium celne Tajwan, Penghu, Kinmen i Matsu” (skrótowo ChiÅ„skie Tajpej) |
|
| 2002 |
| Rwanda wprowadza nową flagę, godło i hymn w celu promocji pojednania narodowego |
|
| 2003 |
| Luiz Inacio Lula da Silva zostaje zaprzysiężony na prezydenta Brazylii |
|
| 2004 |
| Obie izby parlamentu Pakistanu oraz 4 zgromadzenia prowincjonalne udzielajÄ… votum zaufania prezydentowi Pervezowi Muszarrafowi wiÄ™kszoÅ›ciÄ… 658 z 1170 gÅ‚osów |
|
| 2004 |
| Samolot Boeing 747 linii Pakistani International Airlines odbywa lot z Lahore do Delhi, przywracając połączenia lotnicze między Indiami a Pakistanem, zerwane dokładnie 2 lata wcześniej |
|
| 2005 |
| Zgodnie z ustaleniami WTO wszystkie państwa świata likwidują kwoty importowe na produkty tekstylne |
|
| 2005 |
| ByÅ‚y major armii peruwiaÅ„skiej Antauro Humala i kilkuset jego zwolenników zajmujÄ… posterunek policji w Andahuaylas, zabijajÄ…c 4 osoby i biorÄ…c 17 zakÅ‚adników; 4 dni później grupa odda siÄ™ w rÄ™ce wÅ‚adz |
|
| 2005 |
| Wejście w życie unii celnej pomiędzy Tanzanią, Kenią i Ugandą |
|
| 2005 |
| Lewicowi rebelianci z Kolumbii urzÄ…dzajÄ… rzeź podczas przyjÄ™cia noworocznego w Tame, zabijajÄ…c 17 osób |
|
| 2006 |
| Rosja odcina dostawy gazu ziemnego do Ukrainy po wielu tygodniach nieudanych negocjacji w sprawie ceny surowca; krok ten zostaje uznany za rewanż za zwycięstwo tzw. pomarańczowej rewolucji na Ukrainie |
|
| 2006 |
| 5 wÅ‚oskich turystów zostaje porwanych w póÅ‚nocnym Jemenie i bÄ™dzie przetrzymywanych do 6 stycznia |
|
| 2007 |
| Rumunia i BuÅ‚garia zostajÄ… przyjÄ™te do Unii Europejskiej, zwiÄ™kszajÄ…c liczbÄ™ jej czÅ‚onków do 27 |
|
| 2007 |
| Słowenia zostaje pierwszym nowym państwem przyjętym do strefy euro |
|
| 2007 |
| Dyplomata z Korei Południowej Ban Ki-moon rozpoczyna pełnienie funkcji sekretarza generalnego ONZ |
|
| 2007 |
| Wojska etiopskie i rzÄ…du przejÅ›ciowego Somalii zajmujÄ… Kismayo – ostatni bastion islamskich bojowników, którzy w czerwcu 2006 roku zdobyli kontrolÄ™ nad stolicÄ… Mogadiszu i wiÄ™kszÄ… częściÄ… kraju |
|
| 2007 |
| Na póÅ‚ godziny przed ostatecznym terminem zawarcia nowej umowy rosyjski monopol Gazprom i BiaÅ‚oruÅ› dochodzÄ… do porozumienia w sprawie ceny gazu ziemnego; BiaÅ‚oruÅ› zgadza siÄ™ na ponad 2-krotnÄ… podwyżkÄ™ ceny surowca |
|
| 2007 |
| Angola zostaje członkiem Organizacji Państw Eksportujących Ropę Naftową (OPEC) |
|
| 2008 |
| SÅ‚owenia jako pierwsze z paÅ„stw postkomunistycznych, które przystÄ…piÅ‚y do Unii Europejskiej w 2004 roku, obejmuje przewodnictwo w Radzie UE; Cypr i Malta wchodzÄ… do strefy euro, powiÄ™kszajÄ…c jÄ… do 15 paÅ„stw |
|
| 2008 |
| Libia obejmuje rotacyjne przewodnictwo w Radzie Bezpieczeństwa ONZ |
|
| 2008 |
| 6 paÅ„stw wchodzÄ…cych w skÅ‚ad Rady WspóÅ‚pracy Zatoki (GCC) tworzy wspólny rynek |
|
| 2008 |
| 30 osób ginie, 38 zostaje rannych w zamachu samobójczym podczas uroczystoÅ›ci pogrzebowej w stolicy Iraku Bagdadzie |
|
| 2008 |
| 8 osób ginie w starciach miÄ™dzy palestyÅ„skimi ugrupowaniami Hamas i Fatah w Strefie Gazy |
|
| 2008 |
| W stolicy Sudanu Chartumie zastrzelony zostaje powracający z noworocznego przyjęcia 33-letni amerykański urzędnik USAID John Granville; w zamachu ginie także kierowca samochodu |
|
| 2008 |
| 7 policjantów ginie w ataku islamskich bojowników na centrum rekrutacyjne w stanie Uttar Pradesh w póÅ‚nocnych Indiach |
|
| 2009 |
| Wchodzi w życie porozumienie o wspóÅ‚pracy w dziedzinie bezpieczeÅ„stwa miÄ™dzy Irakiem a USA, zastÄ™pujÄ…ce dotychczas obowiÄ…zujÄ…cy mandat ONZ i podporzÄ…dkowujÄ…ce dziaÅ‚ania wojsk amerykaÅ„skich wÅ‚adzom irackim; premier Nuri Maliki ogÅ‚asza Å›wiÄ™to narodowe - DzieÅ„ SuwerennoÅ›ci; Amerykanie przekazujÄ… wÅ‚adzom irackim kontrolÄ™ nad tzw. "ZielonÄ… StrefÄ…" w centrum Bagdadu, zaÅ› wojska brytyjskie przekazujÄ… lotnisko w Basrze |
|
| 2009 |
| Rosja całkowicie wstrzymuje dostawy gazu na Ukrainę po załamaniu się negocjacji Ukrainy z rosyjskim Gazpromem na temat ceny surowca i opłat tranzytowych |
|
| 2009 |
| Czechy jako drugie państwo postkomunistyczne w historii obejmują prezydencję w Unii Europejskiej |
|
| 2009 |
| Słowacja jako 16. państwo europejskie przystępuje do strefy euro |
|
| 2009 |
| W Turcji uruchomiony zostaje pierwszy 24-godzinny kanał telewizyjny w języku kurdyjskim |
|
| 2009 |
| 20 afgaÅ„skich policjantów ginie w ataku Talibów w dystrykcie Musa Qala w prowincji Helmand |
|
| 2009 |
| Co najmniej 5 osób ginie, okoÅ‚o 50 zostaje rannych w 3 eksplozjach bomb w Guwahati, gÅ‚ównym mieÅ›cie stanu Assam w póÅ‚nocno-wschodnich Indiach |
|
| 2009 |
| Co najmniej 3 osoby giną w domniemanym amerykańskim ataku rakietowym w regionie Południowy Waziristan w Pakistanie |
|
| 2009 |
| 4 strażników leÅ›nych ginie w wybuchu miny podÅ‚ożonej przez komunistycznych rebeliantów w Bhutanie |
|