Kalendarz Historyczny - 26 styczen
menu:  Główna Artykuły Baza Państw Dokumenty Kalendarz Słownik Chronologia Książki
Kalendarz Historyczny na dzien 26 styczen
1654
Kapitulacja holenderskich kolonistów w Brazylii na rzecz Portugalii
1788
Brytyjscy osadnicy pod dowództwem kapitana Arthura Philippa zakładają pierwszą stałą kolonię na kontynencie australijskim, Port Jackson (obecnie Sydney)
1841
Brytyjczycy formalnie okupują Hongkong (w 6 dni po podpisaniu konwencji w sprawie cesji terytorium)
1885
Mahdyści zdobywają centralne miasto Sudanu Chartum po 10-miesięcznym oblężeniu, wycinając w pień garnizon brytyjski włącznie z generałem Charlesem Georgem Gordonem
1930
Mahatma Gandhi ogłasza deklarację niepodległości Indii
1931
Hinduski nacjonalista Mahatma Gandhi zostaje zwolniony z więzienia przez władze brytyjskie i rozpoczyna negocjacje w sprawie przyszłości Indii
1934
W Berlinie podpisana zostaje polsko-niemiecka deklaracja o niestosowaniu przemocy, która zostanie wypowiedziana przez dyktatora Adolfa Hitlera 28 kwietnia 1939 roku
1939
Siły nacjonalistyczne generała Francisco Franco zdobywają Barcelonę
1942
Pierwsze 4 tysiące żołnierzy amerykańskich ląduje w Europie, przybywając do Belfastu w Irlandii Północnej
1950
Wraz z wejściem w życie konstytucji Indie zostają ogłoszone republiką; Rajendra Prasad zostaje pierwszym prezydentem kraju
1952
Co najmniej 20 osób (większość z nich Brytyjczyków) ginie w antybrytyjskich zamieszkach w stolicy Egiptu Kairze wywołanych wcześniejszymi niepokojami w rejonie Kanału Sueskiego
1952
Śmierć wieloletniego przywódcy Mongolii Chorłogijna Czojbałsana
1957
Wejście w życie konstytucji stanu Dżammu i Kaszmir, ostatecznie inkorporującej to terytorium do Indii
1963
W referendum w Iranie poparty zostaje projekt szerokich reform modernizacyjnych, tzw. „biała rewolucja”
1965
Zgodnie z postanowieniami konstytucji z 1950 roku hindi staje się jedynym narodowym językiem w Indiach, co powoduje zamieszki na południu kraju i ostatecznie zmusza władze do utrzymania języka angielskiego jako drugiego języka oficjalnego
1978
W Tunezji ogłoszony zostaje strajk powszechny, który zostanie krwawo stłumiony w ciągu kilku kolejnych dni; ginie co najmniej 50 osób
1986
Narodowa Armia Oporu (NRA) zajmuje stolicę Ugandy Kampalę; 29 stycznia Yoweri Museveni formalnie ogłosi się prezydentem kraju
1986
Premier Szimon Peres jako drugi w historii przywódca Izraela przybywa z wizytą do RFN
1993
Parlament Czech wybiera Vaclava Havla pierwszym prezydentem republiki
1994
Rumunia jako pierwsze państwo postkomunistyczne podpisuje w Brukseli porozumienie o przystąpieniu do programu NATO „Partnerstwo dla Pokoju”
1994
Prorosyjska Rada Najwyższa Białorusi odwołuje Stanisława Szuszkiewicza z funkcji przewodniczącego parlamentu oraz głowy państwa; dwa dni później funkcje te przejmie generał milicji i szef komisji parlamentarnej ds. bezpieczeństwa narodowego Mieczysław Hryb
1995
Wybuch miesięcznego ekwadorsko-peruwiańskiego konfliktu granicznego
1996
Senat USA ratyfikuje układ START II o ograniczeniu strategicznej broni nuklearnej podpisany prez USA i ZSRR w Moskwie 3 stycznia 1993 roku
2001
W Norwegii ma miejsce pierwsze w historii morderstwo o podłożu rasowym, kiedy w Oslo zasztyletowany zostaje 15-letni Benjamin Hermansen, syn Norweżki i Ghanejczyka
2003
W Szanghaju ląduje Boeing 747 linii China Airlines, pierwszy samolot pasażerski który przybył do ChRL z Tajwanu od czasu podziału Chin
2004
Prezydent Hamid Karzai podpisuje zatwierdzoną 4 stycznia przez wielkie zgromadzenie (loya jirga) nową konstytucję Afganistanu
2004
Prezydent Polski Aleksander Kwaśniewski składa dwudniową wizytę w USA i spotyka się z prezydentem Georgem W. Bushem
2005
Najtragiczniejszy dzień dla żołnierzy amerykańskich w Iraku od początku inwazji w marcu 2003 roku: 31 amerykańskich żołnierzy ginie w katastrofie śmigłowca w prowincji Anbar, a 6 zostaje zabitych
2005
Japońskie ministerstwo finansów ogłasza, że Chiny wraz z Hongkongiem stały się pierwszym partnerem handlowym kraju, wyprzedzając USA
2005
Hamid Karzai przybywa do Iranu z pierwszą wizytą zagraniczną od zaprzysiężenia na prezydenta Afganistanu w grudniu
2006
Arabia Saudyjska odwołuje ambasadora z Danii w związku z publikacją w największej duńskiej gazecie Jyllands-Posten we wrześniu rysunków wyśmiewających islam i Mahometa oraz zapoczątkowuje bojkot towarów duńskich, który obejmie wkrótce potem szereg innych państw arabskich
2007
„Washington Post” donosi, że wojska amerykańskie w Iraku uzyskały zezwolenie na pojmanie lub zabicie irańskich agentów działających w Iraku; tego samego dnia zostaje to faktycznie potwierdzone przez prezydenta George’a W. Busha
2007
Mediator ONZ Martti Ahtisaari przedstawia Grupie Kontaktowej (złożonej z USA, Rosji, Wielkiej Brytanii, Francji, Niemiec i Włoch) propozycje w sprawie ostatecznego statusu Kosowa, opierające się na 2 zasadach: prawie prowincji do decydowania o własnej przyszłości i gwarancjach praw mniejszości
2007
16 osób ginie w starciach między bojówkami Fatah i Hamas w Strefie Gazy w najkrwawszym dniu od czasu zwycięstwa parlamentarnego Hamasu w styczniu 2006 roku
2007
Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjmuje przez consensus zgłoszoną przez 104 państwa rezolucję potępiającą bezwarunkowo jakiekolwiek zaprzeczanie Holokaustowi i wzywającą państwa członkowskie do przeciwdziałania takim praktykom; Iran jako jedyne państwo dystansuje się od rezolucji
2007
W Kobe kończy się pierwsza wspólna konferencja regionalnych ciał zajmujących się regulacją połowów tuńczyka; przyjęty zostaje plan działania zmierzający do zachowania kurczących się zasobów tuńczyka
2007
Premier Kanady Stephen Harper przeprasza urodzonego w Syrii Mahera Arara, zatrzymanego w Nowym Jorku w 2002 roku i przekazanego Syrii, gdzie przez rok więziono go i torturowano; Harper oferuje 8,9 milionów dolarów odszkodowania za przekazanie USA informacji sugerujących, że Arar był ekstremistą związanym z al-Qaidą
2007
USA zakazują eksportu dóbr luksusowych takich jak samochody sportowe i jachty do Korei Północnej
2007
Japan National Tourist Organisation podaje, że w 2006 roku liczba obcokrajowców przybywających do Japonii po raz pierwszy przekroczyła 7 milionów
2008
Kanada podpisuje na Światowym Szczycie Gospodarczym w Davos porozumienia o wolnym handlu z Europejskim Stowarzyszeniem Wolnego Handlu (EFTA) oraz z Peru
2008
11 osób ginie w masakrze we wsi Lusignan nieopodal stolicy Gujany Georgetown, urządzonej przez gang kryminalny
2008
W stolicy Jordanii Ammanie umiera George Habash, założyciel radykalnego Popularnego Frontu Wyzwolenia Palestyny, znanego z porwań samolotów pasażerskich na przełomie lat 60-tych i 70-tych
2008
Minister spraw zagranicznych Francji Bernard Kouchner składa wizytę w Rwandzie
2008
W Caracas odbywa się 6. szczyt Boliwariańskiej Alternatywy dla Ameryk (ALBA) z udziałem przywódców Wenezueli, Boliwii, Dominiki, Kuby i Nikaragui
2008
Policja iracka oświadcza, że za ostatnimi aktami przemocy na północy Iraku stoi najstarszy syn przywódcy Libii Muammara Kadafiego
2009
Międzynarodowy Trybunał Karny (ICC) rozpoczyna pierwszy proces o zbrodnie wojenne, w którym kongijski watażka Thomas Lubanga oskarżony jest o rekrutację, szkolenie i wykorzystywanie w walce dzieci-żołnierzy
2009
Prezydent USA Barack Obama w swoim pierwszym wywiadzie telewizyjnym, udzielonym arabskiej telewizji al-Arabiya, zapowiada że jego administracja będzie „aktywnie i agresywnie” działać na rzecz trwałego pokoju między Izraelem a Palestyńczykami, przy uwzględnieniu argumentów wszystkich zainteresowanych stron; mówi też, że Ameryka wyciąga „rękę przyjaźni” do świata muzułmańskiego, ale będzie dalej ścigać organizacje terrorystyczne
2009
Ministrowie spraw zagranicznych państw Unii Europejskiej postanawiają wykreślić z listy organizacji terrorystycznych opozycyjną Ludową Organizację Mudżahedinów Iranu (PMOI, także Mujahideen-e-Khalq – MKO)
2009
Brytyjski instytut Chatham House ostrzega w nowym raporcie, że po polepszeniu się kondycji gospodarczej światu grozi poważny kryzys żywnościowy, do czego przyczynią się wzrost zapotrzebowania na żywność towarzyszący wzrostowi globalnej populacji, negatywne skutki globalnego ocieplenia, wzrost cen nośników energii przekładający się na wzrost cen żywności, niedobory wody i zaostrzająca się rywalizacja różnych gałęzi gospodarki o ziemię
2009
Islamscy rebelianci z ugrupowania al-Shabab zajmują miasto Baidoa, w którym dotąd usytuowany był parlament Somalii
2009
Rząd premiera Islandii Geira Haarde podaje się do dymisji
2009
W Brukseli odbywa się pierwsze po sierpniowej wojnie gruzińsko-rosyjskiej nieformalne spotkanie ambasadorów państw członkowskich NATO i ambasadora Rosji przy NATO Dmitrija Rogozina
2009
Rosyjskie media i władze Abchazji informują, że Rosja zamierza w tym roku rozpocząć budowę bazy dla Floty Czarnomorskiej w porcie Ochamchire w tej separatystycznej gruzińskiej prowincji
2009
Ministrowie spraw zagranicznych państw Unii Europejskiej postanawiają dodać 27 osób i 36 firm do listy poddanych sankcjom stronników prezydenta Zimbabwe Roberta Mugabe
2009
Niepowodzeniem kończy się szczyt Południowoafrykańskiej Wspólnoty Rozwoju (SADC) w Pretorii w sprawie kryzysu wewnętrznego w Zimbabwe
2009
Prezydent Baszar Assad w wywiadzie dla libańskiej telewizji al-Manar oświadcza, że Syria jest gotowa do dialogu z USA bez warunków wstępnych
2009
Ministrowie spraw zagranicznych Kambodży i Tajlandii spotykają się w Phnom Penh i ustalają, że w lutym rozpoczną się negocjacje w sprawie przebiegu granicy w rejonie spornej świątyni Preah Vihear
2009
Sekretarz stanu USA Hillary Clinton powołuje Todda Sterna na specjalnego wysłannika ds. globalnych zmian klimatycznych
2009
5 osób ginie w wybuchu bomby w mieście Dera Ismail Khan w północno-zachodnim Pakistanie
2010
Na Sri Lance odbywają się pierwsze po zakończeniu konfliktu z Tamilskimi Tygrysami wybory prezydenckie, w których zwycięża urzędujący szef państwa Mahinda Rajapaksa
2010
W kwaterze głównej NATO w Brukseli odbywa się spotkanie szefa komitetu wojskowego NATO, admirała Giampaolo Di Paoli z szefem sztabu generalnego rosyjskiej armii, generałem Nikołajem Makarowem, oznaczające wznowienie kontaktów wojskowych na najwyższym szczeblu między NATO a Rosją po wojnie gruzińsko-rosyjskiej w sierpniu 2008 roku
2010
Coroczny raport Międzynarodowej Organizacji Pracy (ILO) pt. Global Employment Trends informuje, że liczba bezrobotnych na świecie w 2009 roku osiągnęła rekordowe 212 milionów, tj. 6,6% globalnej siły roboczej; jest to o 34 miliony osób więcej niż w 2007 roku
2010
Badacze uniwersytetów Yale i Columbia publikują ranking państw pod kątem przyjazności środowisku naturalnemu; na czele plasuje się Islandia przed Szwajcarią, Kostaryką i Szwecją, na dole listy znajduje się 6 państw afrykańskich
2010
Obszerny raport przygotowany dla Rady Praw Człowieka ONZ stwierdza, że sprzeczna z prawem międzynarodowym praktyka tajnego przetrzymywania osób stała się ostatnio powszechną w związku z globalną wojną z terroryzmem i stosują ją m.in. USA, Rosja i Chiny
2010
Kanclerz Angela Merkel ogłasza, że Niemcy wyślą do Afganistanu kolejnych 850 żołnierzy (wśród nich 350 w tzw. „elastycznej rezerwie”), którzy zostaną przydzieleni do szkolenia wojsk afgańskich
2010
W tureckim Stambule odbywa się konferencja z udziałem przedstawicieli państw sąsiadujących z Afganistanem, Turcji i kilku państw arabskich, na której poparty zostaje „afgański narodowy proces pojednania i reintegracji”
2010
Panel Rady Bezpieczeństwa ONZ skreśla 5 byłych czołowych członków Talibów z listy osób objętych sankcjami
2010
Brytyjski ambasador w Kabulu Mark Sedwill zostaje powołany na wysokiego przedstawiciela cywilnego NATO w Afganistanie
2010
Co najmniej 22 osoby giną w zamachu samobójczym w stolicy Iraku, Bagdadzie
2010
Przedstawiciele ChRL i Tajwanu rozpoczynają w Pekinie rozmowy w sprawie przełomowego ramowego porozumienia o współpracy gospodarczej (ECFA)
2010
Wysłannicy duchowego przywódcy Tybetańczyków Dalaj Lamy, Lodi Gyari i Kelsang Gyaltsen przybywają do Pekinu na pierwsze rozmowy z władzami chińskimi od listopada 2008 roku
2010
Kolejne 4 osoby zostają skazane na śmierć przez sąd w chińskiej prowincji Xinjiang za udział w krwawych zamieszkach w tej prowincji w lipcu ubiegłego roku
2010
Departament Sprawiedliwości USA informuje, że Szwajcarii przekazano Uzbeka przetrzymywanego dotąd w obozie dla osób podejrzanych o terroryzm w Guantanamo
2010
Rząd USA zawiesza z powodu skandali korupcyjnych 5-letni program wsparcia edukacji w Kenii, przewidujący wydatki w wysokości 7 milionów dolarów
2010
Premierzy Irlandii i Wielkiej Brytanii, Brian Cowen i Gordon Brown odbywają w Belfaście rozmowy kryzysowe ws. impasu politycznego w Irlandii Północnej
2010
Prezydent Autonomii Palestyńskiej Mahmud Abbas spotyka się w Soczi z prezydentem Rosji Dmitrijem Miedwiediewem
2010
Prezydent Rady Europejskiej Herman Van Rompuy po raz pierwszy składa krótką wizytę w Warszawie
2011
Tymczasowy rząd Tunezji wydaje międzynarodowy nakaz aresztowania obalonego 14 stycznia prezydenta Zine El Abidine Ben Aliego i jego bliskich krewnych w związku z domniemaną kradzieżą mienia i nielegalnym wywiezieniem obcej waluty
2011
Francja zastępuje swojego ambasadora w Tunezji po tym jak prezydent Nicolas Sarkozy przyznał, że błędnie oceniono sytuację w tym kraju przed jaśminową rewolucją
2011
Prezydent Hamid Karzai po ponad 4 miesiącach od wyborów oficjalnie otwiera nowy parlament Afganistanu
2011
"The Washington Post" donosi powołując się na statystyki amerykańskiego wojska, że liczba amerykańskich żołnierzy zabitych w Afganistanie przez improwizowane ładunki wybuchowe wzrosła w zeszłym roku o 60% do 268
2011
Specjalny Inspektor Generalny ds. Odbudowy Afganistanu (SIGAR) wydaje raport ostrzegający, że USA ryzykują zmarnowaniem 11,4 miliarda dolarów pomocy na budowę prawie 900 obiektów afgańskich sił bezpieczeństwa z powodu niedostatecznego planowania
2011
Z funkcji rezygnuje pierwszy sekretarz generalny powołanej w 2008 roku z inicjatywy prezydenta Francji Nicolasa Sarkozy’ego Unii dla Śródziemnomorza, Jordańczyk Ahmad Masadeh
2011
5 osób, w tym 4 żołnierzy, ginie w ataku na konwój pocztowy w prowincji Hadramawt w południowym Jemenie
2011
Co najmniej 4 osoby giną w wybuchu samochodu-pułapki w mieście Chasawjurt w Dagestanie na południu Rosji
2011
Sąd w Bostonie skazuje obywatela ChRL Zhena Zhou Wu na 8 lat więzienia za nielegalny eksport amerykańskiego wyposażenia wojskowego do Chin
2011
W Genewie odbywa się spotkanie przywódców Greków i Turków Cypryjskich, Demetrisa Christofiasa i Dervisa Eroglu z sekretarzem generalnym ONZ Banem Ki-moonem
2011
W Waszyngtonie dochodzi do spotkania sekretarz stanu USA Hillary Clinton z ministrem spraw zagranicznych Sudanu Alim Kartim
2011
Organizacja pozarządowa Human Rights Watch wydaje raport zarzucający siłom kontrolowanym przez prezydenta Wybrzeża Kości Słoniowej Laurenta Gbagbo bezprawne zabójstwa, uprowadzenia, tortury i gwałty w okresie po kontrowersyjnych wyborach prezydenckich 28 listopada 2010 roku
2011
Organizacja badawcza Pew Research Center wydaje raport przewidujący, że światowa populacja muzułmanów wzrośnie o około 35% w ciągu kolejnych 20 lat, z 1,6 miliarda w 2010 roku do 2,2 miliarda w 2030 roku; będzie to tempo wzrostu dwukrotnie wyższe niż w przypadku populacji niemuzułmańskiej