|
stosunki dwustronne Arabia Saudyjska-Rosja Ostatnio uaktualnione: 2010-02-26 23:26:34 Po raz pierwszy stosunki dyplomatyczne nawiązano w latach 20-tych, jednak w 1938 roku Moskwa zamknęła ambasadę w Rijadzie, uznając ją za niepotrzebną. Przez cały okres Zimnej Wojny Arabia Saudyjska i ZSRR nie utrzymywały stosunków dyplomatycznych, a podczas interwencji radzieckiej w Afganistanie Arabia Saudyjska była czołowym sponsorem mudżahedinów walczących z wojskami radzieckimi. Stosunki dwustronne przywrócono dopiero we wrześniu 1990 roku, w miesiąc po inwazji Iraku na Kuwejt. Jednak w kolejnych latach Rosja zarzucała Arabii Saudyjskiej o podsycanie niepokojów w Czeczenii poprzez sponsorowanie separatystów i udzielanie im schronienia na własnym terytorium.
Stosunki saudyjsko-rosyjskie zaczęły wykazywać wyraźną poprawę dopiero w XXI wieku, gdy Moskwa zaczęła zdecydowanie dążyć do odbudowy swoich wpływów na Bliskim Wschodzie, a i oba państwa połączyła wspólnota interesów w zwalczaniu terroryzmu, który w 2003 roku na niespotykaną dotąd skalę dosięgnął Arabii Saudyjskiej. We wrześniu 2003 roku historyczną wizytę w Rosji złożył ówczesny książę koronowany Abdullah, obecnie król Arabii Saudyjskiej. Była to pierwsza książęca wizyta od 1932 roku, kiedy późniejszy król Fajsal przybył do ZSRR. Podczas pobytu Abdullaha podpisano 5-letnie porozumienie o współpracy w sektorze naftowym i gazowym. W 2004 roku rosyjski koncern Łukoil uzyskał prawa do eksploracji i wydobycia gazu ziemnego w saudyjskiej „Strefie A.” Oba państwa łączy pozycja na światowym rynku energetycznym – Arabia Saudyjska to pierwszy eksporter ropy naftowej na świecie, a Rosja – drugi, przy czym nie jest ona członkiem kartelu OPEC.
Kolejnym przełomowym wydarzeniem był przyjazd do Arabii Saudyjskiej w lutym 2007 roku prezydenta Rosji Władimira Putina, który jako pierwszy przywódca rosyjski odwiedził królestwo. W tym okresie wiadomo było, że Rijad przejawiał zainteresowanie zakupem dużej ilości rosyjskiej broni (m.in. czołgów, pojazdów opancerzonych i śmigłowców transportowych), np. w listopadzie 2007 roku rozmawiał o tym z Putinem w Moskwie książę Sultan, a w lipcu 2008 roku sekretarz generalny saudyjskiej Rady Bezpieczeństwa Narodowego, książę Bandar bin Sultan. Arabia Saudyjska kierowała się tu dążeniem do uniezależnienia się od tradycyjnych dostawców broni na Zachodzie (USA, Wielka Brytania), ale z pewnością równie istotny był czynnik irański - Rijad domagał się, by Rosja zaprzestała współpracy z Teheranem przy kontrowersyjnym programie nuklearnym tego kraju, uważając podobnie jak Zachód, że prowadzi on do budowy bomby atomowej. Według danych saudyjskich wartość dwustronnej wymiany handlowej wynosiła w 2005 roku 412 milionów dolarów (w 1999 roku – tylko 88 milionów dolarów).
|