Grecja - polityka zagraniczna
menu:  Główna Artykuły Baza Państw Dokumenty Kalendarz Słownik Chronologia Książki
Grecja

     

Ostatnio uaktualnione: 2011-07-12 23:20:35
polityka zagraniczna
     Priorytetem w polityce zagranicznej Grecji jest integracja z Europą Zachodnią w sferze gospodarki i bezpieczeństwa. Grecja została członkiem NATO w 1952 roku, w 1961 roku podpisała z EWG jako pierwsze państwo porozumienie o stowarzyszeniu, a w 1981 roku przystąpiła do Wspólnot Europejskich jako pierwsze państwo Europy Południowo-Wschodniej. Obecnie niezwykle ważnym celem jest umocnienie dość wątłej pozycji Grecji w Unii Europejskiej i w NATO. Grecja jest jednym z najbiedniejszych krajów w UE, który ma kłopoty z nadążaniem za tempem integracji, czego przykładem były opóźnienia w zakwalifikowaniu się do strefy euro – nastąpiło to dopiero w styczniu 2001 roku, w 2 lata po inauguracji euro, a i tak niezbędne były tu manipulacje budżetowe; na początku 2010 roku okazało się, że deficyt budżetowy Grecji rozdął się aż do ponad 12% PKB (podczas gdy dozwolony limit to 3%), co spowodowało poważne rozważania na temat możliwego wyrzucenia Grecji ze strefy euro, nasilone jeszcze bardziej rok później wraz z pogłębiającym się kryzysem greckich finansów publicznych. Trudnym wyzwaniem dla Grecji jako członka NATO była silna opozycja opinii publicznej wobec kampanii w Kosowie w 1999 roku. Tradycyjnie skomplikowane są stosunki Grecji z USA, największym dostawcą pomocy gospodarczej i militarnej, które bywają atakowane pod zarzutem ograniczania autonomii Grecji w sprawach zewnętrznych.
     Absolutnie kluczowym celem polityki zagranicznej Grecji jest doprowadzenie do rozwiązania problemu Cypru. Podział wyspy jest jednocześnie najtrudniejszą z licznych kwestii spornych w relacjach z Turcją, które są najważniejszymi stosunkami bilateralnymi Grecji jako że państwo to jest postrzegane jako jedyne potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego. Istotnym osiągnięciem greckiej polityki zagranicznej jest więc poprawa stosunków z Turcją, do której doszło pod koniec lat 90-tych; w ostatnich latach greckie władze wyrażały nawet poparcie dla przyjęcia Turcji do Unii Europejskiej w charakterze pełnoprawnego członka.
     Kolejnym ważnym kierunkiem polityki zagranicznej Grecji są Bałkany, będące obszarem specjalnego zainteresowania z powodu bliskości geograficznej i historycznych związków handlowych. Grecja pragnie odgrywać rolę łącznika między Bałkanami a UE. Według Aten bliższe związanie Bałkanów z UE jest kluczowe z punktu widzenia zapewnienia pokoju i stabilności tego regionu, mającego długą historię krwawych konfliktów. Bałkany są bardzo ważne dla Grecji również z tego powodu, że stosunki z sąsiadami z północy obciążone są kilkoma problemami spornymi. W stosunkach z Albanią zadrażnienia wywołuje traktowanie mniejszości greckiej w Epirze Północnym i licznej mniejszości albańskiej w Grecji, a w stosunkach z Macedonią – kwestia nazwy tego państwa, pokrywającej się z nazwą północnej Grecji i implikującej w opinii Aten roszczenia terytorialne. Natomiast naturalnym czynnikiem zbliżającym Grecję do Serbii jest ta sama religia prawosławna. Z tego samego powodu Grecja utrzymuje dość bliskie stosunki z Rosją, mające największą wymowę w dziedzinie energetyki: w marcu 2007 roku podpisano porozumienie o budowie rurociągu naftowego z Burgas do Alexandroupolis, a w kwietniu 2008 roku – o uczestnictwie Grecji w realizowanym przez Rosję projekcie rurociągu gazowego South Stream.
     Bliskość geograficzna, historyczne związki oraz dążenie do zneutralizowania Turcji powodują zainteresowanie Grecji Bliskim Wschodem i utrzymywanie ożywionych kontaktów z niektórymi państwami tego regionu, np. Syrią. W konflikcie bliskowschodnim Grecja tradycyjnie sympatyzuje z racjami palestyńskimi, aczkolwiek w ostatnich latach doszło do wyraźnej poprawy stosunków z Izraelem – w lutym 2006 roku doszło nawet do pierwszej w historii wizyty w Grecji izraelskiego szefa państwa, prezydenta Moshe Katsava, a latem 2011 roku władze greckie odegrały kluczową rolę w zablokowaniu drugiej flotylli z palestyńskimi aktywistami pragnącymi dostać się z pomocą humanitarną do Strefy Gazy objętej blokadą izraelską.



Maps courtesy of www.theodora.com/maps used with permission.