Gruzja - polityka zagraniczna

menu:

Gruzja

Baza Państw »

informacje podstawowe

chronologia

polityka zagraniczna

stosunki dwustronne

problemy

artykuły

Ostatnio uaktualnione: 2009-08-07 23:09:40

polityka zagraniczna

     Głównym celem polityki zagranicznej Gruzji jest integracja ze strukturami euroatlantyckimi, jednak musi ona również uwzględniać interesy sąsiedniego mocarstwa, które tradycyjnie dominowało w regionie Kaukazu i wciąż jest w stanie wywierać wielki wpływ na rozwój wydarzeń, czyli Rosji. Dla Tbilisi szczególnie istotna jest kluczowa rola jaką Rosja odgrywa w dwóch problemach separatyzmu w Gruzji – w Abchazji i Osetii Południowej.
     Gruzja od początku swojego niepodległego bytu wyraża zainteresowanie perspektywicznym członkostwem w sojuszu NATO, postrzeganym nie tylko jako gwarant bezpieczeństwa w wymiarze militarnym, ale też stabilności demokratycznego systemu politycznego. W czerwcu 1992 roku Gruzja przystąpiła do Północnoatlantyckiej Rady Współpracy (NACC), powstałej w grudniu 1991 roku jako forum dialogu z państwami wcześniej tworzącymi Układ Warszawski, zaś 23 marca 1994 roku przyłączyła się do programu „Partnerstwo dla Pokoju.” Już w 1999 roku Gruzja wysłała swój pierwszy kontyngent wojskowy do Kosowa, gdzie stacjonowały one w ramach sił KFOR, w których główną rolę pełniły oddziały z państw NATO. Na szczycie NATO w Pradze w listopadzie 2002 roku prezydent Eduard Szewardnadze ogłosił oficjalnie, że Gruzja chce zostać członkiem NATO. 29 grudnia 2004 roku Gruzja jako pierwsze państwo uzyskała Plan Działania w ramach Indywidualnego Partnerstwa (Individual Partnership Action Plan – IPAP), we wrześniu 2006 roku NATO zaoferowało Tbilisi „zintensyfikowany dialog”, a następnych latach Gruzja aspirowała do uzyskania Planu Działania na rzecz Członkostwa (Membership Action Plan – MAP), do czego jednak nie doszło.
     Dużo uwagi poświęca się również rozwijaniu stosunków z Unią Europejską: już 22 kwietnia 1996 roku w Luksemburgu podpisano porozumienie o partnerstwie i współpracy (PCA). Weszło ono w życie 1 lipca 1999 roku i na jego mocy utworzono szereg mechanizmów współpracy na czele z Radą Współpracy UE-Gruzja, której pierwsze posiedzenie odbyło się 12 października 1999 roku. W czerwcu 2004 roku Gruzja została włączona do Europejskiej Polityki Sąsiedztwa (ENP), a 14 listopada 2006 roku podpisała 5-letni Plan Działania w ramach ENP. Ponadto 27 kwietnia 1999 roku Gruzja została członkiem Rady Europy.
     Jeśli chodzi o stosunki bilateralne z państwami NATO, zdecydowanie najważniejszym partnerem są USA, które są uważane za państwo najbardziej przychylnie odnoszące się do aspiracji państw na obszarze byłego ZSRR i przy tym najbardziej skłonne do ignorowania sprzeciwów i gróźb Rosji. Administracja George’a W. Busha (2001-09) była wielkim przyjacielem Gruzji, podejmując wiele kroków służących zbliżeniu tego państwa ze strukturami zachodnimi, począwszy od uruchomionego w maju 2002 roku programu szkolenia gruzińskiej armii, przez poparcie dla „rewolucji róż”, która w listopadzie 2003 roku wyniosła do władzy prozachodnią ekipę Michaiła Saakaszwiliego, opowiadanie się za przyznaniem Gruzji MAP w latach 2007-08, po podpisanie 9 stycznia 2009 roku w Waszyngtonie karty partnerstwa strategicznego między oboma państwami.
     Największym wyzwaniem pozostają stosunki z Rosją, w których główną kością niezgody jest rosyjskie wsparcie dla separatystycznych prowincji Abchazji i Osetii Południowej, sięgające wstecz do wczesnych lat 90-tych, kiedy oba regiony w rezultacie wojen z siłami gruzińskimi uzyskały de facto niepodległość, a na obszarze konfliktów pojawiły się rosyjskie siły pokojowe, obecnie uważane przez Tbilisi za wojska okupacyjne. Spór o obie prowincje wybuchł z całą mocą w sierpniu 2008 roku, kiedy armia rosyjska stanęła po stronie zaatakowanej przez Gruzinów Osetii Południowej i szybko przeszła do ofensywy, zajmując terytoria Gruzji właściwej; konsekwencją tej krótkiej wojny było formalne uznanie przez Moskwę niepodległości Abchazji i Osetii Południowej 26 sierpnia 2008 roku.
     Wśród państw ościennych Gruzja utrzymuje szczególnie bliskie stosunki z Azerbejdżanem i Turcją, z którymi łączą ją ambitne wspólne projekty gospodarcze, przede wszystkim oficjalnie uruchomiony w 2005 roku rurociąg naftowy Baku-Tbilisi-Ceyhan, drugi najdłuższy rurociąg na świecie; ponadto w listopadzie 2007 roku zainaugurowano budowę kolei Baku-Tbilisi-Kars, potocznie znanej jako „żelazny szlak jedwabny.” Turcja w ostatnich latach awansowała do roli pierwszego partnera handlowego Gruzji. Gruzja i Azerbejdżan od 1997 roku tworzą wraz z Ukrainą i Mołdawią dość aktywne ugrupowanie GUAM.

Chcesz być informowany o zmianach i nowościach na stronie? Chcesz być na bieżąco w politycznej sytuacji międzynarodowej? Zapisz się do naszego NEWSLETTERA!!! Kliknij tutaj >>

Maps courtesy of www.theodora.com/maps used with permission.