|
Ostatnio uaktualnione: 2010-03-05 17:08:44 chronologia 1534 – Sułtan turecki Sulejman Wspaniały podbija Irak
1917, 11 marca – Wojska brytyjskie zajmują Bagdad
1920, 25 kwietnia – Na konferencji aliantów w San Remo ustalone zostaje przyznanie Wielkiej Brytanii mandatu nad Mezopotamią (Irakiem)
1921, 23 sierpnia – Fajsal I, syn władcy Hidżazu Husajna Bin Aliego, zostaje królem Iraku
1925, 16 grudnia – Liga Narodów ustala granicę turecko-iracką przyznają Irakowi sporną prowincję Mosul
1927, 14 grudnia – Traktat iracko-brytyjski uznaje niepodległość Iraku, ale gwarantuje Wielkiej Brytanii bazy wojskowe w Iraku
1930, 30 czerwca – Nowy iracko-brytyjski 25-letni traktat sojuszniczy przewidujący pełną koordynację polityki zagranicznej i współdziałanie w przypadku agresji zewnętrznej oraz utrzymujący brytyjską obecność wojskową
1932, 3 października – Irak zostaje przyjęty do Ligi Narodów jako niepodległe państwo
1955, 24 lutego – Iran i Turcja podpisują traktat sojuszniczy (tzw. pakt bagdadzki), do którego przyłączą się Iran, Pakistan i Wielka Brytania
1958, 14 luty – Irak i Jordania ogłaszają utworzenie Związku Arabskiego
1958, 14 lipca – Król Fajsal II zostaje zamordowany wraz z rodziną podczas puczu generała Abdula Karima Qassima; ogłoszona zostaje republika, federacja z Jordanią zostaje rozwiązana
1959, 24 marca – Rząd Qassima ogłasza wystąpienie Iraku z paktu bagdadzkiego
1963, 8 lutego – Zamach stanu oficerów powiązanych z Arabską Partią Socjalistyczną Baas obala Qassima; pułkownik Abdel Salam Muhammad Arif zostaje wyznaczony na nowego prezydenta, Qassim zostaje stracony 9 lutego
1963, 18 listopada – Arif wraz z grupą oficerów obala rząd partii Baas
1966, 13 kwietnia – Arif ginie w katastrofie śmigłowca; 3 dni później prezydentem zostaje jego starszy brat Abdel Rahman Muhammad Arif
1968, 17 lipca – Arif zostaje usunięty przez partię Baas; generał Ahmad Hasan al-Bakr zostaje prezydentem
1970, 11 marca – Rząd iracki i Demokratyczna Partia Kurdystanu (DPK) Mustafy Barzaniego podpisują porozumienie pokojowe, przewidujące ustanowienie autonomii na terytoriach kurdyjskich w okresie 4 lat
1972, 9 kwietnia – W Bagdadzie podpisany zostaje 15-letni traktat przyjaźni i współpracy między Irakiem a ZSRR
1974, 11 marca – Irak ogłasza ograniczoną autonomię dla regionu kurdyjskiego; w wyniku jej odrzucenia przez Kurdów następuje wznowienie działań zbrojnych
1975, 6 marca – Irak i Iran zawierają na spotkaniu OPEC w Algierze porozumienie w sprawie granicy na rzece Szatt-el-Arab i zaprzestaniu wspierania rebeliantów kurdyjskich przez Iran
1979, 16 lipca – Rezygnacja al-Bakra; dotychczasowy wiceprezydent Saddam Husajn zostaje prezydentem Iraku
1980, 17 września – Irak zrywa układ z Iranem z 1975 roku, ogłaszając Szatt-el-Arab rzeką narodową
1980, 22 września – Irak dokonuje agresji na Iran
1981, 7 czerwca – Lotnictwo izraelskie bombarduje iracki reaktor jądrowy Osirak
1988, 16 marca – Armia iracka używa broni chemicznej w ataku na kurdyjskie miasto Halabja, zabijając około 5 tysięcy osób
1988, 20 sierpnia – Zawieszenie broni kończy wojnę iracko-irańską
1990, 2 sierpnia – Armia iracka zajmuje Kuwejt; Rada Bezpieczeństwa ONZ potępia agresję iracką
1990, 8 sierpnia – Irak ogłasza formalną aneksję Kuwejtu
1990, 29 listopada – Rada Bezpieczeństwa ONZ zezwala państwom współpracującym z Kuwejtem na użycie wszelkich niezbędnych środków by doprowadzić do wycofania wojsk irackich z Kuwejtu
1991, 17 stycznia – Koalicja międzynarodowa pod przewodnictwem USA rozpoczyna operację „Pustynna Burza” w celu usunięcia wojsk irackich z Kuwejtu podejmując bombardowania z powietrza
1991, 24 lutego – Koalicja antyiracka rozpoczyna ofensywę lądową
1991, 27 lutego – Prezydent USA George Bush ogłasza wyzwolenie Kuwejtu i zakończenie ofensywy antyirackiej
1991, 2 marca – Rada Bezpieczeństwa ONZ formułuje warunku rozejmu, które Irak przyjmuje dzień później; na południu i północy kraju wybuchają powstania szyitów i Kurdów, które zostaną zdławione przez wojsko
1991, 3 kwietnia – Rada Bezpieczeństwa ONZ formułuje warunki stałego zawieszenia broni i powołuje specjalną komisję do nadzoru destrukcji broni masowej zagłady posiadanej przez Irak (UNSCOM)
1991, 7 kwietnia – W północnym Iraku zostaje ustanowiona strefy zakazu lotów celem ochrony ludności kurdyjskiej
1992, 26 sierpnia – Koalicja antyiracka ustanawia strefę zakazu lotów na południe od 32. równoleżnika
1993, 27 czerwca – Amerykański atak rakietowy na centrum służb wywiadowczych w Bagdadzie w odwecie za planowane zabójstwo prezydenta Busha w Kuwejcie w kwietniu tego roku
1994, 29 maja – Saddam Husajn zostaje premierem Iraku
1994, 10 listopada – Irackie Zgromadzenie Narodowe uznaje niepodległość i integralność terytorialną Kuwejtu
1995, 14 kwietnia – Rada Bezpieczeństwa ONZ ustanawia program „ropa za żywność” dla Iraku
1995, 8 sierpnia – Z Iraku do Jordanii uciekają 2 najstarsze córki Saddama Husajna Raghad i Rana wraz z zajmującymi wysokie stanowiska w armii mężami Husseinem Kamelem al-Majidem i jego bratem Saddamem Kamelem al-Majidem
1995, 15 października – Saddam Husajn zdobywa ponad 99,9% głosów w referendum w sprawie przedłużenia jego kadencji prezydenckiej o kolejne 7 lat
1996, 23 lutego – Bracia al-Majid zostają zabici w 3 dni po powrocie do Iraku po uzyskaniu obietnicy ułaskawienia od Saddama Husajna
1996, 31 sierpnia – Wojska irackie wkraczają do Irbilu na północy kraju na życzenie DPK uwikłanej w starcia z rywalizującą Patriotyczną Unią Kurdystanu (PUK)
1996, 3 września – USA dokonują ataku rakietowego na cele irackie i ogłaszają poszerzenie południowej strefy zakazu lotów, wyznaczając ją na 33. równoleżniku, tuż na południe od Bagdadu
1996, 12 grudnia – Najstarszy syn Saddama Husajna Udaj zostaje poważnie postrzelony w Bagdadzie
1998, 31 października – Irak ogłasza zakończenie współpracy z komisją UNSCOM
1998, 16-19 grudnia – Wojska amerykańskie i brytyjskie przeprowadzają 4-dniową kampanię bombardowania Iraku w celu zmniejszenia zdolności do produkcji broni masowej zagłady
1999, 19 lutego – W Nadżafie zamordowany zostaje duchowy przywódca szyitów, wielki ajatollah Muhammad Sadiq al-Sadr
1999, 17 grudnia – Rada Bezpieczeństwa ONZ w rezolucji nr 1284 powołuje komisję monitoringu, weryfikacji i inspekcji (UNMOVIC) w miejsce UNSCOM
2001, 16 lutego – Lotnictwo amerykańskie i brytyjskie bombarduje irackie stanowiska obrony przeciwlotniczej
2001, 17 maja – Kuzaj, syn Saddama Husajna, zostaje mianowany na członka rady dowódczej partii Baas
2002, 29 stycznia – Prezydent USA George W. Bush przedstawia teorię „sieci zła”, państw sponsorów terroru, dążących do pozyskania broni masowej zagłady, do których zalicza obok Iranu i Korei Północnej także Irak
2002, 8 kwietnia – Irak zawiesza eksport ropy naftowej na 30 dni w proteście przeciw działaniom izraelskim przeciw Palestyńczykom
2002, 12 września – Bush w przemówieniu w Zgromadzeniu Ogólnym ONZ ostrzega, że akcja zbrojna przeciw Irakowi będzie nieunikniona jeśli nie nastąpi rozbrojenie zgodnie z rezolucjami ONZ
2002, 8 listopada – Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjmuje rezolucję 1441, grożącą „poważnymi konsekwencjami” w razie odmowy przez Irak rozbrojenia i umożliwienia nieskrępowanej pracy inspektorom ONZ; 10 dni później inspektorzy przybywają do Iraku
2003, 7 marca – W raporcie dla Rady Bezpieczeństwa ONZ szef UNMOVIC Hans Blix stwierdza, że sprawdzenie czy Irak zastosował się do nakazu rozbrojenia zajmie kilka miesięcy
2003, 17 marca – Bush wystosowuje do Saddama Husajna 48-godzinne ultimatum na opuszczenie kraju pod groźbą konfliktu militarnego
2003, 20 marca – Koalicja międzynarodowa pod przewodnictwem USA rozpoczyna inwazję na Irak celem usunięcia reżimu Saddama Husajna
2003, 9 kwietnia – Wojska amerykańskie zajmują centrum Bagdadu, gdzie następuje symboliczne obalenie statui Saddama Husajna
2003, 6 maja – Bush mianuje L. Paula Bremera cywilnym administratorem Iraku
2003, 11 maja – Rozwiązanie partii Baas
2003, 22 maja – Rada Bezpieczeństwa ONZ popiera amerykańsko-brytyjską administrację okupacyjną w Iraku i znosi sankcje gospodarcze wobec Iraku
2003, 13 lipca – Po raz pierwszy zbiera się 25-osobowa Iracka Rada Zarządzająca, reprezentująca różne regiony i grupy etniczne i religijne Iraku
2003, 22 lipca – Żołnierze amerykańscy zabijają w Mosulu synów Saddama Husajna Udaja i Kuzaja
2003, 7 sierpnia – Pierwszy po obaleniu Husajna duży zamach terrorystyczny – przed ambasadą Jordanii w Bagdadzie ginie 19 osób
2003, 19 sierpnia – W zamachu bombowym na siedzibę ONZ w Bagdadzie giną 22 osoby, w tym specjalny przedstawiciel ONZ w Iraku Sergio Vieira de Mello
2003, 21 sierpnia – Kuzyn Saddama Husajna Ali Hasan al-Majid znany jako „Chemiczny Ali” zostaje schwytany koło Samarry
2003, 29 sierpnia – Przywódca szyitów irackich ajatollah Mohammed Bakr Hakim znajduje się wśród 125 osób, które giną w zamachu bombowym koło meczetu Imama Alego w Nadżafie
2003, 27 października – 40 osób ginie w zamachach samobójczych na kwaterę Międzynarodowego Czerwonego Krzyża i posterunki policji w Bagdadzie
2003, 13 grudnia – Saddam Husajn zostaje znaleziony w kryjówce koło Tikritu
2004, 18 stycznia – Co najmniej 31 osób ginie w zamachu samobójczym przed amerykańską kwaterą główną w Bagdadzie
2004, 1 lutego – 109 osób ginie w podwójnym zamachu samobójczym w biurach obu kurdyjskich partii DPK i PUK w Irbilu
2004, 2 marca – 185 osób ginie w serii zamachów w Karbali i Bagdadzie w świętym dniu szyitów Aszura
2004, 29 kwietnia – Amerykańska telewizja CBS emituje materiał obrazujący stosowanie tortur w więzieniu Abu Ghraib
2004, 17 maja – Prezydent Irackiej Rady Zarządzającej Ezzedine Salim ginie w zamachu bombowym w Bagdadzie
2004, 28 czerwca – Tymczasowa Władza Koalicyjna przekazuje suwerenność przejściowemu rządowi Iraku kierowanemu przez Ijada Alawiego
2004, 7 listopada – Wojska amerykańskie przeprowadzają w Faludży największą operację militarną po usunięciu Saddama Husajna
2005, 30 stycznia – Wolne wybory do 275-osobowego przejściowego zgromadzenia narodowego wygrywa szyicki Zjednoczony Sojusz Iracki
2005, 28 lutego – 125 osób ginie w zamachu bombowym w Hilli
2005, 6 kwietnia – Zgromadzenie wybiera Kurda Jalala Talabaniego prezydentem Iraku
2005, 7 kwietnia – Szyita Ibrahim Jaafari zostaje powołany przez zgromadzenie na premiera Iraku
2005, 31 sierpnia – Ponad 1100 osób ginie podczas paniki w trakcie procesji religijnej na moście w Bagdadzie
2005, 15 grudnia – Wybory do stałego, 275-osobowego parlamentu Iraku wygrywa Zjednoczony Sojusz Iracki
2006, 22 lutego – Zamach bombowy na szyicką świątynię w Samarze wywołuje falę przemocy na tle religijnym
2006, 22 kwietnia – Parlament zatwierdza szyitę Nuri Kamala Malikiego na premiera
2006, 7 czerwca – Śmierć lidera al-Qaidy w Iraku Abu Musaba al-Zarkawiego w nalocie bombowym
2006, 23 listopada – 215 osób ginie w serii zamachów bombowych w Bagdadzie
2006, 30 grudnia – Saddam Husajn zostaje powieszony po uznaniu winnym morderstwa
2007, 10 stycznia – Prezydent USA George W. Bush przedstawia nową strategię wobec konfliktu w Iraku, opierającą się na zwiększonej liczbie żołnierzy (tzw. surge)
2007, 3 lutego – 135 osób ginie w zamachu samobójczym w Bagdadzie
2007, 27 marca – 152 osoby giną w wybuchu ciężarówki-pułapki w Tal Afar
2007, 18 kwietnia – 195 osób ginie w serii eksplozji samochodów-pułapek w Bagdadzie
2007, 14 sierpnia – 520 osób ginie w 4 zamachach samobójczych na sektę Yazidi koło Sinjar
2008, 22-29 lutego – Armia turecka przeprowadza w północnym Iraku ofensywę przeciw rebeliantom z Partii Pracujących Kurdystanu (PKK)
2008, 2 marca – Mahmud Ahmadinejad jako pierwszy w historii prezydent Iranu składa wizytę w Iraku
2008, 1 września – Władze irackie przejmują odpowiedzialność za bezpieczeństwo w prowincji Anbar, pierwszej sunnickiej prowincji przekazanej przez Amerykanów
2008, 1 października – Rząd iracki przejmuje od Amerykanów kontrolę nad 54 tysiącami członków tzw. Rad Przebudzenia w Bagdadzie
2008, 27 listopada – Parlament Iraku zatwierdza porozumienie o współpracy z USA w dziedzinie bezpieczeństwa (tzw. SOFA), mówiące o wycofaniu się Amerykanów do końca 2011 roku
2009, 31 stycznia – W Iraku odbywają się wybory prowincjonalne
2009, 27 lutego - Prezydent USA Barack Obama ogłasza, że wszystkie amerykańskie jednostki bojowe zostaną wycofane z Iraku do końca sierpnia 2010 roku
2009, 30 czerwca – Wojska amerykańskie zgodnie z SOFA wycofują się z irackich miast
2009, 25 października - 155 osób ginie w podwójnym zamachu bombowym w Bagdadzie
2009, 8 grudnia - 127 osób ginie w serii zamachów bombowych w Bagdadzie
|