Japonia - Chiny - Opis Stosunków Dwustronnych
menu:  Główna Artykuły Baza Państw Dokumenty Kalendarz Słownik Chronologia Książki
Japonia

           
Wybierz kraj:
stosunki dwustronne Japonia-Chiny
Ostatnio uaktualnione: 2013-02-08 23:08:19

     STOSUNKI CHIŃSKO-JAPOŃSKIE DO 1980 ROKU

     We wczesnym okresie Zimnej Wojny Japonia i Chińska Republika Ludowa postrzegały się jako potencjalni wrogowie. Pekin w szczególności obawiał się możliwej remilitaryzacji Japonii bądź wykorzystania stacjonujących na terytorium Japonii wojsk amerykańskich do działań zbrojnych przeciw ChRL. W podpisanym w Moskwie 14 lutego 1950 roku chińsko-radzieckim traktacie przyjaźni, sojuszu i pomocy wzajemnej stwierdzano, że strony przyjdą sobie z pomocą wojskową w przypadku ataku „Japonii lub państw z nią sprzymierzonych.” Chiński niepokój wzmogło podpisanie 8 września 1951 roku przez Japonię i USA w San Francisco traktatu o bezpieczeństwie, przewidujący pozostanie wojsk amerykańskich w Japonii na czas nieokreślony.
     Japonia utrzymywała oficjalne stosunki z chińskim rządem nacjonalistycznym, od 1949 roku władającym Tajwanem. 28 kwietnia 1952 roku Japonia i Republika Chin na Tajwanie podpisały w Tajpej traktat pokojowy w Tajpej, potwierdzający ustalenia traktatu z San Francisco z 8 września 1951 roku. Japonia wyrzekła się w nim wszelkich praw i roszczeń do Tajwanu, Peskadorów, Wysp Spratly i Paracelskich, unieważniono również wszystkie układy dwustronne zawarte przed 9 grudnia 1941 roku.
     Japonia i ChRL szybko nawiązały natomiast kontakty handlowe, zawierając 1 czerwca 1952 roku pierwsze porozumienie dwustronne w tej materii. W maju 1958 roku Pekin całkowicie zawiesił wymianę handlową, gdy na wystawie w Nagasaki spalono chińską flagę, co było też wyrazem niezadowolenia z japońskiego rządu Nobusuke Kishi (byłego ministra w gabinecie wojennym Hideki Tojo) i jego proamerykańskiej i antychińskiej polityki. Chiny wysunęły wówczas „trzy zasady polityczne” dla stosunków dwustronnych, domagając się od rządu japońskiego zaprzestania działań i retoryki antychińskiej, sprzyjania powstaniu „dwóch Chin” i obstrukcji normalizacji. Jednak rozłam chińsko-radziecki i zmiana rządu w Japonii umożliwiły w sierpniu 1960 roku przywrócenie stosunków handlowych, ograniczonych przez Pekin do firm chińskich uznanych za „przyjazne” według „trzech zasad politycznych.” 9 listopada 1962 roku zawarto 5-letnie memorandum handlowe. Dalszemu rozwojowi kontaktów w tej sferze przeszkodził zamęt jaki ogarnął ChRL po uruchomieniu rewolucji kulturalnej w 1966 roku.
     Ogłoszenie przez prezydenta USA Richarda Nixona 15 lipca 1971 roku zamiaru złożenia wizyty w ChRL początkowo zaszokowało władze japońskie, jednak szybko postanowiono pójść w ślady USA, w czym pomogło ustąpienie w lipcu 1972 roku premiera Eisaku Sato, rzecznika bliskich związków z Tajwanem. Nowy szef rządu Kakuei Tanaka szybko udał się z przełomową wizytą do ChRL, gdzie 29 września 1972 roku wydano wspólne oświadczenie o nawiązaniu stosunków dyplomatycznych. Rząd Japonii deklarował w nim, że „w pełni rozumie i szanuje” stanowisko rządu chińskiego, że „Tajwan jest nierozłączną częścią terytorium ChRL,” zaś Pekin wyrażał zgodę na utrzymywanie przez Japonię nieoficjalnych stosunków z Tajwanem. ChRL zrzekła się też odszkodowań za zniszczenia wojenne.
     Dzięki porozumieniu nastąpił gwałtowny rozwój stosunków handlowych i w 1975 roku Japonia była już największym partnerem handlowym ChRL. 16 lutego 1978 roku podpisano długoterminowe porozumienie handlowe, przewidujące dostawy chińskich surowców energetycznych w zamian za import japońskich produktów wysokiej jakości. Jednocześnie nastąpiła zbieżność percepcji zagrożenia radzieckiego, co umożliwiło podpisanie w Pekinie 12 sierpnia 1978 roku traktatu przyjaźni i pokoju. W grudniu 1979 roku premier Japonii Masayoshi Ohira złożył wizytę w w ChRL i ogłosił przyznanie japońskich pożyczek rządowych na wsparcie chińskiego programu reform i modernizacji. 27 maja 1980 roku Hua Guofeng jako pierwszy premier ChRL przybył z wizytą do Japonii.

     STOSUNKI CHIŃSKO-JAPOŃSKIE W LATACH 80-TYCH I 90-TYCH

     W 1982 roku doszło do pierwszego dużego sporu na temat japońskich podręczników historii, które Pekin uważał za zniekształcające historię. Mimo tego doszło do zacieśnienia kontaktów politycznych: w maju 1982 roku premier ChRL Zhao Ziyang odwiedził Japonię i określił „trzy zasady” stosunków dwustronnych: pokój i przyjaźń, równość i wzajemne korzyści i długoterminowa stabilność. We wrześniu 1982 roku wizytę w ChRL złożył premier Japonii Zenko Suzuki. W listopadzie 1983 roku Hu Yaobang, sekretarz generalny KPCh, odwiedził Japonię, a w marcu 1984 roku rewizytę złożył premier Japonii Yasuhiro Nakasone. Polityka zagraniczna ChRL i Japonii w tym okresie wykazywała zbieżność gdy w grę wchodziło powstrzymywanie ZSRR – oba państwa przeciwstawiały się interwencji radzieckiej w Afganistanie oraz wietnamskiej okupacji Kambdży. Z punktu widzenia budowy wzajemnego zaufania istotne było nawiązanie kontaktów przez siły zbrojne obu państw – w czerwcu 1984 roku do Japonii udał się minister obrony ChRL Zhang Aiping, a w maju 1986 – szef sztabu Armii Ludowo-Wyzwoleńczej Yang Dezhi.
     Ochłodzenie stosunków dwustronnych przyniosła wizyta premiera Nakasone w oficjalnym charakterze w kontrowersyjnej świątyni Yasukuni (gdzie wśród pochowanych japońskich ofiar wojny od 1978 roku znajduje się 14 osądzonych zbrodniarzy wojennych na czele z premierem Hideki Tojo) 15 sierpnia 1985 roku – w 40. rocznicę ogłoszenia kapitulacji Japonii w II Wojnie Światowej. W połowie 1986 roku powróciła też sprawa spornych podręczników historii. Mimo tych sporów w listopadzie 1986 roku doszło do drugiej wizyty Nakasone w ChRL. W sierpniu 1988 roku premier Noboru Takeshita odwiedził ChRL na 10-lecie traktatu pokoju i przyjaźni. W lutym 1989 roku w pogrzebie cesarza Hirohito uczestniczył minister spraw zagranicznych ChRL Qian Qichen. W kwietniu 1989 roku wizytę w Japonii złożył premier ChRL Li Peng.
     Istotny wpływ na stan stosunków chińsko-japońskich miała rozprawa z protestami prodemkoratycznymi w Pekinie w czerwcu 1989 roku. Początkowo Japonia poparła stanowisko Zachodu wobec ChRL wstrzymując wsparcie finansowe i zawieszając kontakty polityczne na wysokim szczeblu, ale już w lipcu 1990 roku ogłoszono kontynuację programu pożyczek rozwojowych. W sierpniu 1991 roku Takeshita Kaifu jako pierwszy premier państwa Grupy G-7 po 1989 roku odwiedził Chiny. Przychylne stanowisko Tokio w trudnym dla Chin okresie znalazło uznanie i w kwietniu 1992 roku sekretarz generalny KPCh Jiang Zemin przybył do Japonii, a na jego zaproszenie w październiku 1992 Akihito złożył historyczną pierwszą wizytę cesarza Japonii w Chinach. Kontakty na najwyższym szczeblu były kontynuowane: w lutym 1994 roku premier ChRL Zhu Rongji odwiedził Japonię, a miesiąc później rewizytę w Chinach złożył japoński szef rządu Morihiro Hosokawa.
     Ważne gesty pod adresem Chin poczynił socjalistyczny premier Tomiichi Murayama. W maju 1995 roku podczas wizyty w Chinach odwiedził on most Marco Polo, gdzie rozpoczęła się w lipcu 1937 roku wojna japońsko-chińska, oraz przyległe Muzeum Wojny Oporu Przeciw Japońskiej Agresji. W przemówieniu na 50-lecie ogłoszenia kapitulacji Japonii 15 sierpnia 1995 roku Murayama przyznał, że Japonia podczas II Wojny Światowej wyrządziła „straszliwe zniszczenia i cierpienia” i wyraził „głęboką skruchę” i „przeprosiny z głębi serca.” Jednak zaraz po tej przełomowej deklaracji miało miejsce szereg wydarzeń, które popsuły stosunki chińsko-japońskiej. Pod koniec sierpnia 1995 roku rząd japoński ogłosił, że wstrzyma pomoc rozwojową dla Chin jeśli kontynuowane będą doświadczenia z bronią jądrową. W marcu 1996 roku doszło do kryzysu w Cieśninie Tajwańskiej, po czym premier Japonii Ryutaro Hashimoto i prezydent USA Bill Clinton podpisali 17 kwietnia w Tokio wspólną deklarację o sojuszu na XXI wiek, przewidującą poszerzenie zasięgu sojuszu dwustronnego o „obszary otaczające Japonię”, wobec czego Pekin szybko złożył protest. 29 lipca 1996 roku Hashimoto odwiedził świątynię Yasukuni, nie precyzując czy odbywa się to w charakterze prywatnym czy oficjalnym. Przedmiotem rozmów Hashimoto w Chinach we wrześniu 1997 roku było głównie wyjaśnienie istoty rewizji sojuszu japońsko-amerykańskiego.
     W listopadzie 1997 roku podczas pobytu w Japonii premiera ChRL Li Penga postanowiono, że każdego roku powinna odbyć się przynajmniej jedna wizyta przywódcy któregoś z państw. Pod koniec listopada 1998 roku do Japonii przybył, jako pierwsza chińska głowa państwa, prezydent Jiang Zemin. Opublikowano wówczas wspólną deklarację o budowie partnerstwa przyjaźni i współpracy na rzecz pokoju i rozwoju. W lipcu 1999 roku do Chin udał się premier Japonii Keizo Obuchi, a w październiku 2000 roku doszło do rewizyty premiera ChRL Zhu Rongji.

     STOSUNKI DWUSTRONNE ZA RZĄDÓW KOIZUMIEGO

     Jednym z pierwszych istotnych gestów premiera Japonii Junichiro Koizumiego było odwiedzenie świątyni Yasukuni 13 sierpnia 2001 roku. W październiku 2001 roku Koizumi złożył wizytę w Chinach i podobnie jak premier Murayama w 1995 roku odwiedził most Marco Polo oraz Muzeum Wojny Oporu Przeciw Japońskiej Agresji, wyrażając przeprosiny za czyny Japonii podczas II Wojny Światowej. Jednak w kwietniu 2002 roku Koizumi ponownie odwiedził Yasukuni, co w podważyło wiarygodność deklaracji Koizumiego w oczach Pekinu. Ponadto Koizumi prowadził proamerykańską politykę zagraniczną, której elementem było m.in. uchwalenie w październiku 2001 roku prawa antyterrorystycznego pozwalającego na wysłanie wojsk japońskich zagranicę po raz pierwszy od II Wojny Światowej w celu wsparcia logistycznego kampanii w Afganistanie; w Chinach odebrano to jako krok do remilitaryzacji Japonii. W rezultacie kontakty polityczne na wysokim szczeblu zostały zamrożone.
     Oprócz kwestii Yasukuni na pierwszy plan wysunęły się ponownie inne spory natury historycznej, takie jak sprawa podręczników japońskich, które według Chin przemilczają zbrodnie popełnione przez żołnierzy japońskich w Chinach podczas wojny światowej. Zatwierdzenie podręczników doprowadziło w kwietniu 2005 roku do masowych protestów przez japońskim przedsiębiorstwom i produktom w Chinach. Oburzenie Pekinu wzbudza również ciągła obecność na chińskiej ziemi około 700 tysięcy pojemników z trującymi gazami pozostawionymi przez japońską armię po II Wojnie Światowej, a także podważanie przez Japonię ilości ofiar masakry w Nankinie na przełomie 1937 i 1938 roku. Tego rodzaju emocjonalne kwestie spowodowały, że według badań opinii publicznej większość Chińczyków czuje niechęć do Japończyków i vice versa. Najdobitniejszym przykładem tych nastrojów były wielkie antychińskie zamieszki po piłkarskim finale Pucharu Azji w Pekinie w sierpniu 2004 roku.
     Podejrzenia Chin wzbudzała polityka Koizumiego wobec Tajwanu. W grudniu 2004 roku ostre protest Pekinu wywołało wydanie wizy byłemu prezydentowi Tajwanu i rzecznikowi niepodległości wyspy Lee Teng-hui. W lutym 2005 roku Japonia i USA razem uznały bezpieczeństwo w Cieśninie Tajwańskiej za jeden ze swoich priorytetów strategicznych, czemu ostro sprzeciwiły się Chiny jako mieszanie się w ich sprawy wewnętrzne. W styczniu 2005 roku po raz pierwszy Japonia uznała Chiny za zagrożenie dla własnego bezpieczeństwa, podobnie jak Koreę Północną.
     Ogólnie cechą charakterystyczną stosunków chińsko-japońskich za rządów Koizumiego był ogromny kontrast między doskonałym rozwojem stosunków gospodarczych, a pogarszającym się coraz bardziej stanem stosunków dyplomatycznych i politycznych. Rok 2004 przyniósł przełom w stosunkach handlowych, gdy Chiny (łącznie z Hongkongiem) stały się głównym partnerem handlowym Japonii, spychając USA na drugie miejsce. Japonia jest zaś trzecim partnerem handlowym Chin po Unii Europejskiej i USA. Wymiana handlowa osiągnęła rekordowy poziom 178 miliardów dolarów w 2004 roku, w 2005 urosła do 189 miliardów dolarów, a w 2006 roku do 211 miliardów dolarów. Uważa się, że apetyt na japoński eksport w Chinach był jednym z głównych czynników, które wpłynęły na wydobycie się Japonii z wieloletniej recesji. Szacunkowo 16 tysięcy japońskich firm zajmuje się handlem z Chinami, a dla firm japońskich pracuje ponad milion Chińczyków. Ściślejsza współpraca gospodarcza spowodowała nawet wzrost wymiany kulturowej. W 2006 roku liczba turystów podróżujących między Chinami a Japonią po raz pierwszy przekroczyła 5 milionów. Liczba chińskich studentów w Japonii wynosi szacunkowo 100 tysięcy.
     ChRL i Japonia stały się jednak podstawowymi przeszkodami w realizacji wzajemnych aspiracji. Chiny wydają się być główną przeszkodą w uzyskaniu przez Tokio stałego miejsca w Radzie Bezpieczeństwa ONZ - Pekin deklaruje, że koniecznym wymogiem akceptacji tej kandydatury jest rozliczenie się Japonii z przeszłością, aczkolwiek niewątpliwie rolę odgrywają też względy strategiczne. Z kolei Tokio podważa status Chin jako państwa rozwijającego się, wskazując na realizowane przez Pekin kosztowne projekty na czele z programem kosmicznym i zamierza redukować wartość pomocy rozwojowej dla Chin.
     Za przyczyny tego rozdźwięku między sferą gospodarczą a polityczną uważa się przede wszystkim bolesną historię stosunków wzajemnych, ale też walkę o wpływy w regionie Azji Wschodniej. Niektórzy poszukują wyjaśnienia w sferze psychologii, twierdząc że Japonii trudno jest pogodzić się z utratą pozycji dominującej gospodarki w regionie (Japonia przez wiele lat była drugą gospodarką świata, lecz w 2010 roku Chiny zepchnęły ją na miejsce trzecie), zaś Chinom - zaakceptować mocarstwowy status Japonii.

     STOSUNKI DWUSTRONNE ZA RZĄDÓW ABE, FUKUDY I ASO

     Przejęcie stanowiska szefa rządu w Japonii przez Shinzo Abe we wrześniu 2006 roku i jego szybka wizyta w Chinach w październiku 2006 roku pozwoliły na złagodzenie wzajemnych napięć. Pekin ostrożnie zareagował na kontrowersyjne wypowiedzi Abe dotyczące kwestii tzw. „comfort women” (niewolnictwa seksualnego azjatyckich kobiet podczas II wojny światowej) w marcu 2007 roku, a w kwietniu 2007 roku z „topiącą lód” wizytą do Japonii przybył Wen Jiabao, pierwszy premier Chin składający wizytę od 7 lat.
     Wybór Yasuo Fukudy na premiera Japonii we wrześniu 2007 roku został pozytywnie przyjęty przez Chiny, chociażby z tego względu że jego ojciec Takeo Fukuda był premierem podczas podpisania traktatu przyjaźni i pokoju w 1978 roku. Ponadto Yasuo Fukuda zapowiedział uprzednio, że nie odwiedzi świątyni Yasukuni. 20 listopada 2007 roku Fukuda i Wen spotkali się w Singaporze przy okazji szczytu Stowarzyszenia Państw Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN), zadeklarowali, że stosunki dwustronne znajdują się w „bardzo ważnym punkcie zwrotnym” i postanowili rozpocząć 1-2 grudnia 2007 roku dialog ekonomiczny na wysokim szczeblu. Odbył się on w Pekinie przy udziale po 6 ministrów z każdej strony, co było bezprecedensowym zgromadzeniem na szczeblu ministerialnym w 35-letniej historii japońsko-chińskich stosunków dyplomatycznych. Następnie Pekin z mniejszym animuszem podszedł do obchodów 70. rocznicy masakry w Nankinie 13 grudnia 2007 roku, a w dniach 27-30 grudnia doszło do wizyty premiera Fukudy w ChRL. Lepsze stosunki dwustronne znalazły też odzwierciedlenie w nastrojach społecznych: 1 grudnia 2007 roku rząd Japonii opublikował sondaż, z którego wynikało, że w ciągu roku odsetek Japończyków uważających że stosunki z Chinami są dobre wzrósł o 5% do 26,4%.
     Kolejnym przełomowym wydarzeniem była wizyta w Japonii prezydenta ChRL Hu Jintao w dniach 6-10 maja 2008 roku. Hu jako pierwszy chiński prezydent od listopada 1998 roku odwiedził Japonię i przy 5 dniach była to jego najdłuższa wizyta w obcym państwie. 7 maja w Tokio doszło do spotkania z premierem Fukudą, podczas którego obaj przywódcy podpisali 6-punktowe oświadczenie, będące dopiero 4. ważnym dokumentem politycznym w stosunkach dwustronnych. Akcentowało ono przyszłościowy charakter stosunków chińsko-japońskich, głosiło, że obie strony uznają się za partnerów i nie będą wobec siebie wrogami oraz przewidywało coroczne wizyty na najwyższym szczeblu. Hu powiedział wówczas, że stosunki chińsko-japońskie znajdują się w „nowym punkcie startowym.”
     Trend poprawy stosunków chińsko-japońskich był kontynuowany po objęciu funkcji szefa rządu Japonii przez Taro Aso we wrześniu 2008 roku. 24 października przy okazji szczytu Azja-Europa w Pekinie Aso spotkał się z premierem ChRL Wenem Jiabao i prezydentem Hu Jintao; przywódcy obu państw ustalili założenie „gorącej linii” mającej usprawnić komunikację między najwyższymi władzami w Tokio i Pekinie. 13 grudnia 2008 roku Aso, Jiabao i prezydent Korei Południowej Lee Myung-bak spotkali się w Fukuoce i podpisali oświadczenia o trójstronnym partnerstwie, o gospodarce i finansach międzynarodowych i o współpracy w likwidacji skutków katastrof. W kwietniu 2009 roku Aso złożył dwudniową wizytę w ChRL, a 7 czerwca w Tokio odbyło się drugie spotkanie w ramach chińsko-japońskiego dialogu ekonomicznego.
     Od 2007 roku postępuje rozwój stosunków wojskowych między ChRL a Japonią. W sierpniu tego roku z 5-dniową wizytą do Japonii przybył minister obrony ChRL Cao Gangchuan - była to pierwsza wizyta chińskiego ministra obrony od lutego 1998 roku (we wrześniu 2003 roku Chiny odwiedził minister obrony Japonii Shigeru Ishiba). W przeddzień wizyty Cao Japonia postanowiła odstąpić od zwyczaju zaproszenia tajwańskich generałów na ćwiczenia wojskowe koło Mt Fuji. 28 listopada 2007 roku do Harumi koło Tokio zawinął niszczyciel rakietowy Shenzhen, który był pierwszym w historii okrętem wojennym ChRL odwiedzającym Japonię; z kolei 24 czerwca 2008 roku niszczyciel Sazanami jako pierwszy japoński okręt po II Wojnie Światowej wpłynął do chińskiego portu, Zhanjiang w prowincji Guangdong. 28 maja 2008 roku Chiny wystosowały nawet bezprecedensowe zaproszenie do japońskiej armii, by pomogła w likwidacji skutków katastrofalnego trzęsienia ziemi w prowincji Sichuan, lecz bardzo szybko wycofały się z tego w obawie przed nieprzychylnymi reakcjami opinii publicznej.
     Siły zbrojne obu państw nadal cechuje jednak wysoka nieufność wobec siebie nawzajem. Pekin obawia się japońskiego uczestnictwa w amerykańskim projekcie regionalnej tarczy antyrakietowej. Tokio z zaniepokojeniem obserwuje raptowną modernizację sił zbrojnych ChRL, domagając się przejrzystości wydatków wojskowych i wyjaśnienia motywów niektórych posunięć, takich jak wtargnięcie chińskiej łodzi podwodnej w listopadzie 2004 roku na wody terytorialne Japonii (kiedy Pekin zwlekał z wystosowaniem przeprosin) czy test broni antysatelitarnej przeprowadzony przez Chiny w styczniu 2007 roku. Z drugiej strony zaniepokojenie Pekinu musiała budzić koncepcja Abe utworzenia partnerstwa demokracji w tzw. „szerszej Azji”, obejmująca Indie, Australię i USA. Według niektórych analityków może to być element strategii powstrzymywania Chin.
     Potencjał konfliktowy mają niezałatwione spory terytorialne, wokół których za czasów Koizumiego doszło do kilku incydentów. W połowie 2004 roku nasilił się spór o granicę na Morzu Wschodniochińskim, gdzie obie strony zaczęły eksplorację złóż gazu ziemnego. W tej sprawie Japonia i Chiny przeprowadziły kilkanaście rund rozmów, które długo nie przynosiły żadnych konkretów poza uzgodnieniem zasady wspólnej eksploatacji spornych obszarów. Dopiero w czerwcu 2008 roku oba rządy osiągnęły porozumienie w sprawie wspólnej eksploatacji złóż gazowych na Morzu Wschodniochińskim, ale nawet później dochodziło na tym tle do sporów, np. w styczniu 2010 roku minister spraw zagranicznych Japonii Katsuya Okada ostrzegł swojego chińskiego odpowiednika Yanga Jiechi o możliwych konsekwencjach w przypadku złamania przez Pekin porozumienia o wspólnej eksploatacji pól gazowych. Ponadto Japonia i Chiny roszczą pretensje do wysp Senkaku/Diaoyu, kontrolowanych przez Japonię: w lutym 2005 roku Chiny uznały za „poważną prowokację” przejęcie przez japońską straż przybrzeżną kontroli nad latarnią na Senkaku; w grudniu 2008 roku Tokio złożyło protest przeciw wpłynięciu 2 chińskich statków badawczych na wody wokół Senkaku. We wrześniu 2010 roku kolizja do jakiej doszło koło Senkaku między chińskim kutrem rybackim a 2 statkami japońskiej straży przybrzeżnej wywołała najpoważniejszy od 5 lat spór dyplomatyczny między ChRL a Japonią, który spowodował przejściowe zawieszenie kontaktów na wysokim szczeblu. W sierpniu 2011 roku japońskie ministerstwo obrony przewidywało w „białej księdze”, że na spornych wodach Morza Wschodniochińskiego widoczna będzie coraz większa aktywność chińskich sił morskich.
     W kolejnych miesiącach liczba incydentów na Morzu Wschodniochińskim, związanych czy to z aktywnością chińskich jednostek morskich, czy też wizytami japońskich polityków na spornych wyspach, szybko narastała. 10 września 2012 roku rząd w Tokio oficjalnie potwierdził pojawiające się od pewnego czasu doniesienia, że zakupi Senkaku/Diaoyu od prywatnych właścicieli, co wywołało kolejny potężny spór japońsko-chiński, mocno ciążący na stosunkach dwustronnych przez długie miesiące.
Nasze artykuły na temat stosunków Chiny-Japonia:

Chiny i Japonia na kursie kolizyjnym? (Rafał Ciastoń, 8 lutego 2013):
http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/artykul,1470,Chiny_i_Japonia_na_kursie_kolizyjnym

Powrót konserwatystów do władzy w Japonii – q&a (19 grudnia 2012):
http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/artykul,1446,Powrot_konserwatystow_do_wladzy_w_Japonii_?_q_and_a

Rywalizacja ChRL i Japonii o Wyspy Senkaku (Michał Jarocki, 19 września 2012):
http://stosunkimiedzynarodowe.info/artykul,1382,Rywalizacja_ChRL_i_Japonii_o_Wyspy_Senkaku

Dlaczego nacjonalizm oddala od siebie Chiny i Japonię (James Manicom, 5 sierpnia 2012):
http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/artykul,1357,Dlaczego_nacjonalizm_oddala_od_siebie_Chiny_i_Japonie

Wschodzące słońce nipponu (Rafał Ciastoń, 6 marca 2011):
http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/artykul,929,Wschodzace_slonce_Nipponu

Czego Chiny muszą się nauczyć (Minxin Pei, 17 października 2010):
http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/artykul,819,Czego_Chiny_musza_sie_nauczyc

Japońsko-chiński spór o kolizję koło wysp Senkaku – q&a (27 września 2010):
http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/artykul,802,Japonsko-chinski_spor_o_kolizje_kolo_wysp_Senkaku_?_q_and_a

Dlaczego japońsko-chińska kłótnia szkodzi im obu (Richard Weitz, 13 września 2010):
http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/artykul,788,Dlaczego_japonsko-chinska_klotnia_szkodzi_im_obu

Polityka zagraniczna Japonii po historycznych wyborach 30 sierpnia – q&a (1 września 2009):
http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/artykul,472,Polityka_zagraniczna_Japonii_po_historycznych_wyborach_30_sierpnia_?_q_and_a

Stosunki japońsko-chińskie: wyzwania i zagrożenia (Małgorzata Citko, 7 stycznia 2009):
http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/artykul,299,Stosunki_japonsko-chinskie_?_wyzwania_i_zagrozenia

Japonia-Chiny: na właściwych torach mimo hamulca w postaci kwestii historycznej (Radek Alf, 5 czerwca 2008):
http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/artykul,138,Japonia-Chiny_na_wlasciwych_torach_mimo_hamulca_w_postaci_kwestii_historycznej.html

Wiosna w stosunkach chińsko-japońskich (Zhang Quanyi, 5 maja 2008):
http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/artykul,104,Wiosna_w_stosunkach_chinsko-japonskich.html

Chiny-Japonia: odprężenie w stosunkach azjatyckich potęg (Radek Alf, 18 grudnia 2007):
http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/artykul,40,Chiny-Japonia_odprezenie_w_stosunkach_azjatyckich_poteg.html



Maps courtesy of www.theodora.com/maps used with permission.