Do 1999 roku stosunki między Wenezuelą a USA były przeważnie dobre. W latach 1952-58 Waszyngton utrzymywał bliskie związki z dyktatorem Wenezueli Marcosem Perezem Jimenezem, a po jego upadku i wprowadzeniu demokracji w Wenezueli współpracował z prezydentem Romulo Betancourtem, który wprowadził doktrynę polityki zagranicznej zakładającą nieutrzymywanie stosunków dyplomatycznych z żadnymi dyktaturami i ostro przeciwstawiał się Kubie pod rządami Fidela Castro. Wenezuela stała się już wówczas bardzo ważnym dostawcą ropy naftowej dla USA.
     W latach 70-tych i 80-tych bliskie stosunki Wenezueli z USA były utrzymywane, jednak bardziej niezależna polityka zagraniczna Wenezueli powodowała nieporozumienia, głównie w kwestii polityki USA wobec Ameryki Środkowej na przełomie lat 70-tych i 80-tych. Caracas poparł sandinistów, którzy obalili proamerykańskigo dyktatora Anastasio Somozę w 1979 roku oraz sprzeciwiał się interwencji USA na Grenadzie w 1983 roku.
     Stosunki wenezuelsko-amerykańskie wyraźnie się pogorszyły od czasu przejęcia władzy w Wenezueli przez Hugo Chaveza na początku 1999 roku. Chavez centralnym motto swojej polityki zagranicznej uczynił zwalczanie „imperializmu”, zbliżając sie do wielu wrogich USA państw na całym świecie, np. Kuby, Białorusi, Libii, Syrii i Iranu. Chavez wielokrotnie oskarżał USA o dążenie do globalnej dominacji i ostro przeciwstawiał się inwazji amerykańskiej na Irak w marcu 2003 roku. Promując integrację regionalną Chavez stanął w opozycji wobec amerykańskiej propozycji Strefy Wolnego Handlu Ameryk (FTAA), działając na rzecz regionalnych inicjatyw, w których USA nie brałyby udziału, np. własnej Boliwariańskiej Alternatywy Ameryk (ALBA).
     Chavez wielokrotnie oskarżał USA o próbę usunięcia go, być może nawet w drodze inwazji zbrojnej. Podstawowy zarzut wobec USA dotyczy rzekomego sponsorowania spisku, który odsunął Chaveza od władzy na 48 godzin w 2002 roku, kiedy faktycznie Waszyngton wyraził poparcie dla opozycji. USA z pewnością wspierają finansowo niektóre działania opozycji wenezuelskiej, np. pozarządowa organizacja National Endowment for Democracy, zasilana funduszami przez Kongres USA, pomogła sfinansować nieudane głosowanie o odwołanie Chaveza w 2004 roku. W lutym 2006 roku rząd Wenezueli nakazał opuszczenie kraju attache marynarki komandorowi Johnowi Correi za szpiegostwo, co było pierwszym przypadkiem wydalenia amerykańskiego dyplomaty z Wenezueli; w odpowiedzi uznały za persona non grata szefową sztabu ambasadora Wenezueli. W sierpniu 2006 roku agencja prasowa Associated Press ujawniła, że administracja George’a W. Busha wspiera anonimowe ugrupowania opozycyjne wobec Chaveza poprzez fundusze USAID.
     Waszyngton oskarża Hugo Chaveza o rosnący autorytaryzm, którego przejawem jest m.in. zamykanie niezależnych stacji telewizyjnych i wprowadzenie rządów za pomocą dekretów. W raportach Departamentu Stanu USA na temat stanu przestrzegania praw człowieka Wenezueli zarzuca się nawet torturowanie więźniów. USA uważają ponadto, że Chavez przyczynia się do rozprzestrzeniania rządów niedemokratycznych w Ameryce Łacińskiej, utrzymując bliskie stosunki z dyktatorem Kuby Fidelem Castro i otwarcie ingerując w procesy wyborcze innych państw, np. Peru w 2006 roku, kiedy Chavez poparł Ollandę Humalę przeciw Alanowi Garcii. W czerwcu 2005 roku podczas szczytu Organizacji Państw Amerykańskich (OPA) w Fort Lauderdale na Florydzie USA bezskutecznie próbowały wprowadzić mechanizm monitoringu demokracji w Ameryce Łacińskiej, co miało mieć na celu wywarcie presji na Wenezuelę. 12 grudnia 2007 roku amerykańska prokuratura w Miami oskarżyła 5 osób, 4 Wenezuelczyków i 1 Urugwajczyka, o próbę szmuglu 800 tysięcy dolarów do Argentyny z polecenia rządu Wenezueli w celu potajemnego wsparcia kampanii prezydenckiej Cristiny Fernandez de Kirchner; 16 marca 2009 sąd w Miami skazał na 4 lata więzienia Franklina Durana, uznanego za nielegalnie działającego agenta Wenezueli próbującego zatuszować ów skandal.
     Według Waszyngtonu za rządów Chaveza doszło do znacznego pogorszenia współpracy w zwalczaniu narkotyków. W sierpniu 2005 roku Caracas oskarżył amerykańską Drug Enforcement Administration (DEA) o działalność szpiegowską i zawiesił współpracę, po czym Waszyngton cofnął wizy trzem czołowym członkom gwardii cywilnej Wenezueli, których oskarżył o uczestnictwo w przemycie narkotyków.
     USA są poważnie zaniepokojone wielkimi zakupami broni przez Wenezuelę, głównie w Rosji. Szczególne obawy wzbudziło nabycie 100 tysięcy karabinów Kałasznikow. Biorąc pod uwagę długą historię szmuglu broni z Wenezueli do Kolumbii, Waszyngton uważa, że karabiny mogą trafić w ręce Rewolucyjnych Sił Zbrojnych Kolumbii (FARC). Hugo Chavez jest przy tym zdecydowanym krytykiem polityki USA w Kolumbii.
     Podejrzenia co do związków Caracas z FARC przełożyły się na zaostrzenie stosunków między Wenezuelą a USA w 2008 roku. Gdy 1 marca 2008 roku wojska kolumbijskie zaatakowały obóz FARC na terytorium Ekwadoru tuż przy granicy z Kolumbią, zabijając Raula Reyesa, drugiego w hierarchii dowódcę FARC, USA udzieliły pełnego poparcia Kolumbii, która nagle znalazła się w poważnym kryzysie w stosunkach z Ekwadorem i Wenezuelą. Już 11 marca “Miami Herald” doniósł, że Waszyngton rozpoczął wstępne badanie zasadności umieszczenia Wenezueli na liście państw-sponsorów terroryzmu z powodu bliskich związków z FARC, mogących nawet dotyczyć zaopatrywania rebeliantów w broń.
     Następnie 11 września 2008 roku Chavez nakazał ambasadorowi USA opuszczenie kraju w geście solidarności z Boliwią, która dzień wczesniej wyrzuciła amerykańskiego ambasadora za rzekome popieranie ruchów opozycyjnych. W reakcji 12 września Departament Skarbu USA zamroził aktywa 3 obecnych lub byłych wenezuelskich urzędników państwowych pod zarzutem wspierania FARC; Waszyngton oświadczył też, że ambasador Wenezueli zostanie wydalony.
     Stosunki dwustronne poprawiły się nieco na początku urzędowania prezydenta Baracka Obamy. W kwietniu 2009 roku na Szczycie Ameryk doszło do szeroko komentowanego uścisku rąk między Obamą a Chavezem, a na przełomie czerwca i lipca na stanowiska w Caracas i Waszyngtonie powrócili ambasadorowie USA i Wenezueli. Nie stwarzało to jednak wrażenia trwałej, jakościowej zmiany, gdyż raz po raz ujawniały się zasadnicze różnice stanowisk obu państw, np. wobec kryzysu w Hondurasie po odsunięciu przez wojsko prezydenta Manuela Zelayi 28 czerwca czy wobec konfliktu w Kolumbii.
     Wszystkie nakreślone powyżej czynniki powodują, że USA uznają obecnie Chaveza za największe zagrożenie dla własnych interesów na obszarze Ameryki Łacińskiej. Najbardziej widocznym dowodem złych stosunków wenezuelsko-amerykańskich jest nasilająca się od nieudanego zamachu stanu w kwietniu 2002 roku wzajemna wroga retoryka. Chaveza skierował pod adresem prezydenta USA George'a W. Busha liczne obelgi, nazywając go publicznie "diabłem", "pijakiem" czy „osłem.” Krytykę Chaveza musieli odpierać też przywódcy utrzymujące bliskie stosunki z USA, np. były prezydent Meksyku Vicente Fox i prezydent Peru Alan Garcia.
     Tymczasem w sferze gospodarczej Wenezuela jest dla USA bardzo istotnym partnerem, będąc największym latynoamerykańskim eksporterem ropy naftowej do USA. W 2005 roku wartość dwustronnej wymiany handlowej wyniosła 40,4 miliarda dolarów, z czego 24 miliardy dolarów przypadło na eksport wenezuelskiej ropy naftowej. Co interesujące, mimo problemów w stosunkach politycznych, wolumen wymiany był o 36% wyższy niż w 2004 roku. Wartość dwustronnej wymiany handlowej rosła dalej w kolejnych latach, w 2006 roku sięgając 46,1 miliardów dolarów, a w 2007 roku – 50,1 miliarda dolarów. Dla Wenezueli USA są największym partnerem handlowym, gdzie trafia około 60% eksportu.

Nasze artykuły na temat stosunków Wenezuela-USA:

Wenezuela-USA: Chavez kontra imperium, przed drugim starciem (Radek Alf, 28 lipca 2009):
http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/artykul,451,Wenezuela-USA_Chavez_kontra_imperium_przed_drugim_starciem

Kandydaci Obama i McCain wobec Ameryki Łacińskiej (26 października 2008):
http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/raport_kandydaci,233,Obama_i_McCain_wobec_Ameryki_Lacinskiej

Kryzys dyplomatyczny między Boliwią, Wenezuelą i USA – q&a (14 września 2008):
http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/artykul,193,Kryzys_dyplomatyczny_miedzy_Boliwia_Wenezuela_i_USA_-_q_and_a